Mezopotamya Uygarlıkları Nelerdir

'Bilgi Rehberi' forumunda Burcu tarafından 14 Kasım 2014 tarihinde açılan konu


  1. Sümerler (MÖ 4000- MÖ 2350)
    • Mezopotamya'daki ilk şehir devletlerini (siteleri) kurmuşlardır. En önemlileri: Ur, Uruk, Lagaş, Kiş'tir.
    • Sümerler, Mezopotamya uygarlığının kurucusu olmuşlardır.
    • Sümerler, tarihteki ilk şehir devletlerini kurmuşlardır. Sümerlerde şehir devletlerini Ensi denen rahip krallar yönetmiştir.
    • sümerlerde özgür insanlardan oluşan Aksakallılar meclisi bulunmaktaydı.
    • Mezopotamya'da ki diğer milletler de Sümerleri örnek almışlardır.
    • Urugakina, rahiplerin sömürüsüne karşı tarihin ilk ihtilalini gerçekleştirdi ve bunun sonrasında tarihin ilk yazılı kanunlarını yaptı. Bu kanunlarda özel mülkiyeti koruyucu hükümlere yer verdi.
    • Ziggurat adı verilen tapınaklar yaparak, bunları okul, depo ve rasathane olarak kullanmışlardır.
    • Sümerlerde eli silah tutan herkes savaşa katılmak zorundaydı. Ordu, yaya ve arabalı birliklerden oluşurdu.
    • Savaş arabalarını ilk kez Sümerler kullanmışlardır.
    • Sümerler, öldükten sonra yaşamın devamına inanmadıklarından mezarlara eşya koymamışlardır.
    • Sümerlerin başlıca buluşları şunlardır: yazı, tekerlek, çemberin 360 derece oluşu, tarihteki ilk ay takvimleri, yıldızların burçlara ayrılması.
    • Güney Mezopotamya'ya yerleşen Sümerler, sulama kanalları ve barajlar yaparak yaşadıkları toprağı tarıma elverişli hale getirmişlerdir.
    • Sümerler, bir süre Akadların egemenliğinde yaşadılar.
    • Egemenliklerini yeniden kazandıkları bir dönemde de Elamlıların saldırısıyla karşılaştılar ve bağımsızlıklarını kaybettiler.
    Akadlar (MÖ 2350- MÖ 2100)
    • Sami kökenli kavimlerdendir.
    • Tarihin bilinen ilk düzenli ordusunu kurarak Mezopotamya'da üstünlük sağladılar.
    • Mezopotamya dışında toprak kazanarak tarihin ilk imparatorluğunu kurdular.
    • Ancak bu imparatorluk kısa sürede dağıldı. Başlıca nedenleri, merkezi otoritenin tam olarak geliştirilememesi, iç isyanlar ve dış saldırılardır.
    • İran üzerinden gelen kavimlerin saldırısıyla Akad Devleti yıkıldı.
    • Akad dili Mezopotamya'nın yaygın bir kültür dili olmuştur.

    Elamlılar (MÖ 3000- MÖ 640)
    • iran'ın güney batısı ile Mezopotamya'nın doğusunda kalan dağlık bölgede yaşamışlardır.
    • Tarımsal topraklara sahip olmak için Sümer ülkesini istila etmişlerdir.
    • Madencilik, çömlek yapımı ve seramik sanatında ilerlemişlerdir.
    • Elamlıların egemenliğine Asurlular son vermiştir.
    Babilliler (Amurrular) (MÖ 2100- MÖ 539)
    • Sami kökenli kavimlerdendir.
    • En etkili oldukları dönem Hammurabi dönemidir.
    • Kral Hammurabi iktidarını kurduğu orduya ve yaptığı yasalara dayandırmıştır. Böylece tarihin bilinen ilk monarşik idaresini kurdu.
    • Hammurabi Mezopotamya'daki yasaları toplayarak konularına göre sistemli hale getirdi. Ayrıca yasalarında kıssas özelliğine yer verdi.
    • Hammurabi'den sonraki süreçte devlet zayıfladı. Hititler bu devlete son verdi.
    • Babilliler, Hititlerin yıkılmasından sonra Asur egemenliğine girdiler.
    • Medlerle ittifak yaparak Asur Devleti'ni yıktılar. İkinci kez devlet kurdular.
    • Mezopotamya'nın en son devleti olan II. babil'e Persler son vermişlerdir.

    Asurlular (MÖ 2000- MÖ 609)
    1. Mezopotamya'nın Asur şehrinde yaşamışlardır.
    2. Hayvancılık ve ticarete önem vermişlerdir. Bu süreçte Anadolu'da koloniler kurmuşlardır.
    3. Kolonilerden en önemlisi Kayseri Kültepe'de kurulmuş olan Kaneş idi.
    4. Kaneş'te yapılan araştırmalar sonucu Anadolu'daki ilk yazılı belgeler bulunmuştur. Bu durum Anadolu'ya yazıyı Asurluların getirdiğini göstermiştir.
    5. Tarihte bilinen ilk kütüphaneyi Ninova'da kurmuşlardır.
    6. Hititlerin yıkılmasından sonra Ön Asya'da güçlü bir devlet olarak ortaya çıkmışlardır.
    7. Doğu ve Güney Doğu Anadolu'yu, Suriye'yi, Filistin'i ve Mezopotamya'yı egemenliklerine almışlardır.
    8. Med-Babil ittifakı Asur devletine son vermiştir