Metanet ne demektir ?

'Sorularla İslamiyet' forumunda Semerkand tarafından 16 Ocak 2012 tarihinde açılan konu


  1. Metanet ne demektir,
    sebattan farkı nedir?


    Sebat: Kelime olarak yerinden oynamamak, dayanmak, kararlı olmak manalarına geliyor. Ayrıca sözde durmak, ahde vefâ etmek iman ve İslâmiyete hizmette, Allah'a ibadet ve taatta sâbit ve kararlı olmak manasına da geliyor. Bir meslekte, meşru bir kanaatte veya bir fikirde kararlı bulunmak, sağlamlık göstermek de sebattır.

    Sebatın mesleğimizdeki hususi manası ise dünyanın acı tatlı her halinde Risale-i Nur hizmetinde daim ve baki kalmaktır. Meşgale ve başka fikir ya da ideolojilerin tesirine ve rüzgarına kapılmadan Risale-i Nur hizmetlerin de devam etmek ve bu yolda hayat mührünü vurmaktır.

    Üstad Hazretleri sebatı şu şekilde izah ve tabir ediyor:

    "Hem meselâ, şiddetli bir inatla, ehemmiyetsiz, zâil, fâni umurlara karşı hissiyatını sarf eder. Bakar ki, bir dakika inada değmeyen birşeye bir sene inat ediyor. Hem zararlı, zehirli birşeye inat namına sebat eder. Bakar ki, bu kuvvetli his böyle şeyler için verilmemiş; onu onlara sarf etmek, hikmet ve hakikate münâfidir. O şiddetli inadı, o lüzumsuz umur-u zâileye vermeyip, âli ve bâki olan hakaik-i imaniyeye ve esâsât-ı İslâmiyeye ve hidemât-ı uhreviyeye sarf eder. O haslet-i rezile olan inad-ı mecazî, güzel ve âli bir haslet olan hakikî inada, yani hakta şiddetli sebata inkılâp eder."(1)

    Metanet: Kelime olarak sağlamlık, kavilik, sözünden ve kararından dönmemeklik gibi manalara geliyor. Ayrıca insanın, fikrinde sabır, azminde kavi ve akidesinde rüsuh sahibi olması manasına da geliyor. Metanetin zıddı ve mukabili zaaf'dır. Hak, iman ve İslâmiyet uğrunda metanet göstermek, çok kıymetli bir seciye ve ahlaktır.

    Sebat, daha umumi bir kavram olup metanet ise sebatın içinde bir nokta veya bir rükün gibidir. Mana olarak birbirlerine yakın terimlerdir; lakin sebat genel metanet ise özel bir kavramdır.

    Sebat, soyut metanet ise biraz daha somut duruyor. Mesela birisinin dişi sızlasa gıkı çıkmasa bu adama ne kadar metinmiş denilir, ama sebat ehli denilmez. Sebat daha uzun süreli ve genel bir kavramdır.

    (1) bk. Mektubat, Dokuzuncu Mektup