Madenler Ve Kullanım Alanları

'Kısa Bilgiler' forumunda EyLüL tarafından 19 Ekim 2011 tarihinde açılan konu


  1. Madenler Ve Kullanım Alanları Nelerdir?
    Madenler Ve Kullanım Alanları Neler?
    Ülkemizdeki Madenler Ve Kullanım Alanları

    Madenlerin Kullanım Alanları
    Metal Madenlerin Kullanma Alanları
    Bakır - Kurşun - Çinko - Kadmiyum - Demir - Krom - Boksit - Vanadyum
    Antimuan - Tungsten - Molibden - Nikel - Kalay - Altın - Gümüş

    Endüstriyel Hammaddelerin Kullanım Alanları
    Kimyasal Sanayi Hammaddeleri
    Bor - Trona - Sodyum Sülfat -Tuz - Stronsiyum Mineralleri

    Aşındırıcı Sanayi Hammaddeleri
    Zımpara

    Gübre Sanayi Hammaddeleri
    Kükürt - Potas - Fosfat

    Seramik Refrakter Cam Sanayi Hammaddeleri
    Kaolen - Seramik Killeri - Refrakter Killeri - Wollastonit
    Magnezit - Disten - Andaluzit - Sillimanit - Olivin - Kuvars
    Kuvarsit - Kuvars Kumu - Döküm Kumu

    Çimento Hammaddeleri ve Yapı Malzemeleri
    Mermer - Alçıtaşı - Kireç - Perlit - Pomza - Vermikülit

    Diğer Endüstri Hammaddeleri
    Alunit - Nadir Toprak Elementleri - Sepiyolit - Grafit - Barit - Talk - Zeolit
    Diatomit - Bentonit - Florit - Kıymetli Taşlar - Asbest - Titanyum
    Zirkonyum ve Hafniyum - Lityum - Mika

    Enerji Hammaddeleri Kullanım Alanları

    Jeotermal Enerji - Nükleer Enerji Hammaddeleri - Kömür

    BAKIR

    Bakır, üstün fiziksel ve kimyasal özelliklerinden dolayı endüstride yaygın olarak kullanılmaktadır. Sektörlere göre bakırın tüketiminin dağılımı aşağıda verilmiştir:
    Elektrik ve elektronik sanayi
    İnşaat sanayi
    Ulaşım sanayi
    Endüstriyel ekipman
    Diğerleri
    Kimya
    Kuyumculuk
    Boya sanayi
    Turistik eşya

    Alçıtaşı:İnşaat, kimya, çimento, tarım, tıp sanayilerinde ve radyoaktif artıkların örtülmesinde,

    Altın:Kuyumculuk, diş hekimliği , endüstri alaşımlarında, para yapımında, iletken yapımında,

    Pallladyum, platinyum, gümüş altının yerini kullanılabilmektedir.

    Aluminyum:En önemli kullanım alanı elektrik iletimidir.Bakır, elektrik ile ilgili kullanım alanlarında, magnezyum, titanyum ve çelik yapı ve yer taşıma sistemlerinde, değişik metal bileşimleri, tahta ve çelik inşaat sektöründe,

    Alunit:Gübre, çimento, seramik, şap, şeker, boya, kağıt, ilaç, sanayilerinde.

    Antimuan: Kablo kaplama, döküm, folyo, havai fişek, seramik, cam, özel alaşımlı çelik, ateşe dayanıklı madde ve askeri malzeme yapımında, akü üretiminde,

    Krom, titanyum, çinko, zirkonyum ile olan bileşikleri boyada pigment ve sır malzemesi olarak, kadmiyum, bakır, seletit, streonsiyum bileşikleri kurşunun serleşmesinde, organik bileşikleri yanmayı geciktirici olarak kullanılır.

    Apatit: Gübre ve fosforlu asit üretiminde kullanılmaktadır.

    Arduvaz: Yazı tahtası, kiremit ve bilardo masası yapımında,

    Asbest:İnşaat, makine, tekstil, boru, kağıt, kimya, boya, şeker, otomotiv sektöründe,

    Bakır:Elektrik, elektronit, inşaat, kimya, turistik eşya, radyatör, boru, kimya, mühimmat yapımında,

    Elektrik kablolarında, elektrikli malzemelerde, otomobil radyatörlerinde, buzdolaplarında soğutucu tüplerde, titanyum ve çelik ısı değişim plakaları, optik fiber kablolar iletişim uygulamalarında, su borusu, bazı boru bağlantı elemanları gibi malzemelerinde bakır yerine plastik kullanılabilmektedir.

    Barit:Sondaj çamurunda, boya, şeker, deri, elektronik, metalurji, seramik, cam, lastik sanayiinde,

    Baritin kullanıldığı en büyük alan petrol aramacılığında yapılan derin sondajlardır. Derin sondajlarda barit yerine selestin, ilmenit demir cevheri ve Almanya’da üretilen sentetik hematit barit yerine kullanılabilmektedir. Ancak barit kullanımına ciddi bir alternatif değildirler.

    Bentonit:Çok boyutlu ve değişik özelliklerinden dolayı, bentonitler çok geniş bir alanda kullanılmaktadır. Başlıcaları şunlardır.

    Döküm kalıplarının yapımında döküm kumunun birbirine bağlanmasının sağlamak amacı ile kullanılmaktadır. Refrakter karakterli ve üretim esnasında çıkan çeşitli gazları geçirgen özelliğinden dolayı gazların ortamdan uzaklaşmasını sağlar.

    Kağıt hamuruna katılırlarsa ince bünyeli dayanıklı ve temiz yüzeyli kağıdın elde edilmesi sağlanır. Bunun için bentonitin topraksız , sabun kayganlığında ve beyaz olması gerekir.

    Muşamba perde kumaş kordon vb. malzemenin üretiminde dolgu maddesi olarak kullanılırlar. Lastik üretiminde de yine dolgu maddesi olabilirler.

    Seramikçilikte ek hammadde olarak yararlanılarak üretilecek seramik malzemelere plastikte ve mukavemet kazandırır.

    Refrakter killere karıştırılarak refrakter malzeme üretiminde kullanıldıklarında üretim cihazların birkaç on misli dayanıklılık kazandırır. Portland çimentosunu teşkil edecek karışıma % 1 oranında bentonit eklendiğinde, üretim çimentosunun mekanik mukavemetinin arttığı ve donma süresinin kısaldığı belirlenmiştir.

    Arıtma tesislerinde geniş şekilde yararlanılır.

    Sondajcılık sektöründe çok önemli bir maddedir. Bentonit matkap tarafından parçalanan kaya parçacıklarını sirkülasyon yoluyla yüzeye taşınmasını sağlar. Sodaj esnasında delinen kuyunun cıdarında sızdırmaz bir tabaka oluşturarak sondaj suyunun kaçmasını önler. Sondajın durması esnasında jel oluşturarak kırılan parçaların tabana çökerek kuyunun tıkanmasını ve tijlerin sıkışmasını önler.

    Bentonit ayrıca kurşun kalem, renkli kalem pastel boya, camcı, macunu macun tutkal yapımında dolgu veya ara madde olarak kullanılır.

    Alçıda donma süresini kısaltıcı madde olarak yararlanılır.

    Bentonit doğrudan temizleyici bir madde olup saf haliyle sabunun % 20-50 ‘si kadar etkilidir. Bu bakımdan sabun veya diğer temizleyicilerin yapımında da geniş şekilde yararlanılır.


    Boksit: Alüminyum üretiminde, aşındırıcı malzeme, alüminyumlu çimento, refrakter tuğla, sıva yapımında ve kimya endüstrisinde,

    Boksit sanayi boyutunda alüminyum üretiminde kullanılan tek hammaddedir. Buna rağmen anartosit, alunit, kömür atıkları, şistler diğer alümina kaynaklarıdır. Bu kaynaklardan kullanımı tesis ve yeni teknolojiler gerektirir. Ancak refrakter, alüminyumlu kimyasallar ve aşındırıcı üretiminde, Kynanit ve sillimanitten üretilen sentetik mullit boksitli refrakter yerine kullanılabilir. Silikon karbit ve alümina zirkon boksitli aşındırıcılar pahalı olmalarına karşın boksit kökenli aşındırıcılar yerine kullanılabilmektedir.

    Bor:Borun kullanım alanları:
    Cam Sanayii (Kolemanit)
    Porselen ve Emaye Sanayii (ham bor ve rafine bor), temizleme ve beyazlatma (Sodyum Perborat),
    Tarım (Sodyum Pentaborat, Metaborat)
    Abrasif (Bor Karbür, Bor Nitrür, Titanyum Borür)
    Refrakter Sanayii (Bor elyafı, Stabor, Seramik, Metalik borürler),
    Metalürji Sanayi (ham bor, rafine borlar, fluoboratlar, ferroborlar)
    Yanmayı Önleyici (çinko borat, baryum borat, bor fosfat, amonyum fluoboratlar),
    Kimyasal tepkime (alkilleşme, polimerileşme, izomerleşme),
    Fotoğrafçılık, Tekstil yıkaması, Yapıştırıcılar, haşere öldürücüler, protein ayrıştırılması, boru çekme ve tel çekme, Dericilikte (kireç söktürücü), Ahşap malzemede küflenmeyi önleyici

    Borun, sabun, deterjan, kaplama, yalıtım kullanım alanlarında değişik malzemeler kullanmak mümkündür. Örneğin sabun sektöründe, Na ve K yağ asitlerinin tuzları genellikle temizleme ve emülsiyon malzemeleri olarak kullanılır. Deterjan sektöründe klorin ağartıcılar veya enzimler kullanılabilir. Doğal soda da boru ikame eden bir mineraldir.

    Civa:Tıp alanında, elektronik ve boya sanayilerinde soda ve klor üretiminde, ölçü aletleri sanayilerinde,

    Çinko: Galvanizli saç üretimi ile otomotiv endüstrisinde, döküm kalıpları olarak yağlı boya ve lastik üretiminde,