Maddenin Isı Etkisi ile Değişimi Hakkında Bilgi

'Sayısal Dersler' forumunda HazaN tarafından 10 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ

    a)ISINMA-SOĞUMA

    * Isı enerjisi alan maddenin sıcaklığı artar
    * Maddenin sıcaklığının artması ısınma sonucunda gerçekleşir
    * Örneğin;Yanmakta olan ocağın üzerinde bulunan çorba ya da yemek bir süre sonra ısınır
    * Yiyeceklerin pişmesi ısınma ile gerçekleşir
    * Özel karışımlı toprakların pişmesi ile seramik,porselen,kiremit,tuğla …vb malzemeler yapılır
    * Sıcak su ile temizlik iyi sonuçlar verir
    * Havanın ısınması ilkbaharda bitkilerin uyanmasına neden olur
    * Isınan hava bitkilerin gelişmesine ve tohumların çimlenmesine neden olur
    * Demir,cam vbmaddelerin ısınması işlenmesini kolaylaştırır
    * Isı enerjisini kaybeden maddeler soğur
    * Madde yeterince soğursa donma ve yoğunlaşma olur
    * Karayolları soğumanın yol açtığı buzlanma nedeniyle bozulur
    * Soğuk havada mikroplar etkinlik göstermez,yaşamaz
    * Soğuyan maddeler sertleşir
    * Isınma ve soğuma olayları art arta gerçekleştirir ve sütteki mikroplar yok edilir(Pastorize sütler)
    * Dondurulmuş besinler uzun süre saklanır
    * Uzun süre soğukta kalan canlılar ölebilir

    Havadaki ısınma ve soğuma;

    * Yağışların
    * Rüzgarların
    * Toprak oluşumunun
    * Şimşek ve yıldırımların oluşmasına neden olur

    b)HAL DEĞİŞİMLERİ

    * Maddeler bir halde diğerine geçebilirler
    * Örneğin su sıvıdırBuzluğa koyduğumuzda Donar ve katılaşırIsıttığımızda ise gaz halini alır
    * İşte bu değişime Hal değişimi denir
    * Hal değişimleri Erime,donma,buharlaşma,yoğunla şma ve süblimleşme şeklinde olur

    1)Erime ve Donma
    * Katı haldeki bir madde yeterince ısı alırsa sıvı duruma geçerBu olaya erime denir
    * Her madde kendine göre bir sıcaklık derecesinde erirBu maddelerden bazıları aşağıda verilmiştir
    *
    Madde Erime Sıcaklığı (ºC)
    Buz 0
    Civa -39
    Naftalin 79
    Tuz 800
    Demir 1532


    * Yeterince soğuyan sıvı maddelerin katı hale geçmesine de Donma (katılaşma) denir
    * Donma olayı erimenin tersidirBir maddenin erime ve donma sıcaklıkları aynıdır
    * Eriyen maddenin hacmi büyürDonan maddenin hacmi küçülür
    * Erime ile çözünme olayı çok farklıdır
    * Erime ısı etkisi ile gerçekleşirÇözünme ise katı maddelerin sıvı içinde çok küçük parçacıklar biçiminde dağılmasıdır

    2)Buharlaşma ve Yoğunlaşma (Yoğuşma)

    * Yeterince ısınan sıvı maddelerin gaz haline geçmesine buharlaşma denir
    * Buharlaşma her sıcaklık derecesinde gerçekleşirBundan dolayı buharlaşma derecesi yoktur
    * Islak maddelerin kuruması; bu maddedeki suyun buharlaşarak uzaklaşması sonucunda olur
    * Buharlaşma sırasında gerekli ısıyı veren madde ısı kaybeder;soğur
    * Karpuz dilimi bir süre dışarıda bekletilirse yüzeyi soğur
    * Suyu sızdıran testiler suyu soğuk tutar

    Bazı etkenler buharlaşmayı hızlandırırBunlar;
    * Sıcaklığın artması
    * Yüzeyin büyümesi
    * Basıncın azalması
    * Havanın rüzgarlı olması
    * Havanın kuru olması