Madde Döngüleri Neler

'Ders notları' forumunda Yasemin tarafından 8 Mart 2013 tarihinde açılan konu


  1. Madde Döngüleri Nelerdir




    Madde Döngüleri;Doğada ekolojik önemli olan maddeler, canlılar ve çevreleri arasında alınıp verilir. Maddelerin ekosistemdeki bu.dolaşımına madde döngüleri yada kısaca çercimler denir. Tüm maddeler sürekli olarak döngüler yoluyla, canlılar tarafından yeniden kullanılır.

    Madde Döngülerinin yararları şöyledir;Tüm canlılar dünyanın yüzeyinde ya da yüzeye çok yakın ince bir toprak katmanında yaşarlar ve güneş enerjisinin dışındaki gerekse-nimlerini bu katmanın içerdiği kaynaklardan karşılarlar.

    KARBON DÖNGÜSÜ
    Canlı yapısının en önemli elementlerinden birisi karbondur.Bütün organik bileşiklerin temel yapı elemanıdır.Bunun için Canlı organizmalar karbonlu bileşikleri kullanmak zorundadırlar.

    AZOT DÖNGÜSÜ
    Tek hücreli olsun çok hücreli olsun doğadaki tüm canlılar yapılarına aldıkları besin maddeleri ile amino Asit ve bu amino asitlerden de Protein sentez ederler.Protein sentezi için gereken ana Elementler ise karbondan sonra azottur.

    SU DÖNGÜSÜ
    Su bazı doğal kuvvetler ve Hava hareketleriyle Atmosfer ile yer yüzündeki karalar ve Sular arasında sistemli bir şekilde hareket etmektedir.Buna su döngüsü veya hidrolojik dolaşım denir.

    OKSİJEN DÖNGÜSÜ

    Oksijen değişik biçimlere dönüşerek doğada sürekli bir döngü içerisindedir.Havada
    gaz suda ise çözünmüş olarak bulunan oksijenserbest halde azottan sonra en çok bulunan elementtir.Hayvanların ve basit yapılı Bitkilerin solunum yoluyla aldıkları oksijen Hidrojenle birleşince su oluşur.Bu su daha sonra dışarıya atılarak doğaya verilir.

    FOSFOR DÖNGÜSÜ
    Fosfor da canlılar için gerekli temel maddelerdendir.Hücrelerde nükleik asitlerin enerji aktarımlarını sağlayan adenozin trifosfat (ATP) maddesinde hücre zarının yapısında ayrıca kemik ve dişlerin yapısında bulunur.Fosfor diğer elementler gibi doğada bileşikler halinde bulunur.

    Su Döngüsü
    Dünya üzerinde su döngüsü olmasaydı Canlıların yaşama olanakları ortadan kalkardı.Örneğin;dünya üzerine ortalama olarak yılda 1000 mm yağış düşmektedir.Eğer su döngüsü olmasaydı bu miktar sadece 24 mm olacaktı.Çünkü Havada buhar halinde tutulan su ancak 24 mm yağış verebilecek miktardadır.

    Karbon ve Oksijen Döngüsü
    Bir dönümlük şeker kamışı her yıl atmosfer tabakasından 20 ton kadar karbondioksit kullanılır.Bitki ve hayvan enerji elde etmek için organik maddeleri yıkar.Karbondioksit ve suya kadar parçalanır.

    Azot Döngüsü
    Tüm canlıların büyümek için gerekli olan proteinleri üretebilmek üzere azota(nitrojen) gereksinimleri vardır.Azot oldukça karmaşık bir yoldan sağlanır.Soluduğumuz Havanın yaklaşık olarak % 78 ini oluşturmasına karşın canlılar tarafından gaz biçimiyle kullanılamayan azotun önce nitritlere daha sonra da nitratlara dönüşmesi gereklidir.

    Kükürt Döngüsü
    Kükürt de azot karbon ve diğer elementler gibi yaşam için gerekli olan elementler arasındadır.Bitkiler kükürdü SO şeklinde topraktan absorbe ederek H S ‘e çevirirler.Daha sonra kükürdü de proteinlerin yapıtaşı olan
    aminoasitlerin sentezinde kullanırlar.

    Fosfor Döngüsü
    Fosfat canlıların diş kemik ve kabuk kısımlarında bulunması gereken bir maddedir ve bu ancak fosfor döngüsü sayesinde çeşitli aşamalardan geçerek; kayaçlardan deniz kabukları ve kayıp kalıntılardan elde edilir.