Kuvvet nasıl ölçülür

'Merak Ettiklerimiz' forumunda Misafir tarafından 23 Eylül 2011 tarihinde açılan konu


  1. kuvveti nasıl ölçeriz, kuvvet nasıl ölçülür, neyle ölçülür
     



  2. Cevap: Kuvvet nasıl ölçülür


    Bir kuvvetin büyüklüğü, esnek cisimlerin şeklini değiştirme (uzama ya da sıkıştırma) özelliğinden yararlanılarak ölçülebilir kuvvetin büyüklüğünü ölçmeye yarayan araçlar dinamometre adıyla anılır.

    Dinamometreye bir kütle asıldığında dinamometrenin yayı uzar Yayın uzama miktarı asılan kütlenin büyüklüğüyle doğru orantılı olarak artar Böylece dinamometre kuvvetleri ölçmemize ve kuvvetleri karşılaştırmamıza olanak sağlar.

    1 kg kütleli cisme etki eden yer çekim kuvvetinin dinamometrede meydana getirdiği uzamayı yapan kuvvetin yaklaşık onda biri (1/10'u), kuvvet birimi olarak alınır bu birime newton (nevton) denir, kısaca N sembolü ile gösterilir.

    Ağırlık bir kuvvet olduğundan, kuvveti ölçen dinamometreler aynı zamanda ağırlık ölçmek için de kullanılır Ağırlığını ölçmek amacıyla dinamometreye bir cisim astığımızda bu cisme uygulanan yer çekim kuvvetinin etkisi ile dinamometrenin içindeki yay aşağıya doğru çekilir Bu arada dinamometrenin göstergesi de aşağıya doğru hareket eder. Dinamometrenin göstergesinde ölçülen değer, cisme etki eden yer çekimi kuvvetinin değeridir. Dolayısıyla ölçülen bu kuvvet cismin ağırlığıdır.
    Oysa kütle, madde miktarı ile ilgili bir büyüklüktür ve eşit kollu terazi ile ölçülür Eşit kollu terazide kefenin birinde kütlesi ölçülecek cisim, diğerinde bu cismi dengeleyen standart kütleler yer alır. Bu nedenle eşit kollu terazi ile ölçülen değer, yer çekiminden bağımsızdır ve evrenin hiçbir yerinde değişmez. Ağırlık ise yerin çekim alan siddetine bağlıdır. Yerin çekim alan siddeti değiştikçe cismin ağırlığı da değişir.


    Bir cismin ağırlığı Dünya 'da, diğer gezegenlerde veya uydularda farklıdır bunun nedeni, çekim alan siddetinin gezegenden gezegene, uydudan uyduya deişiyor olmasıdır. örneğin dünya da kütlesi 72 kg, ağırlığı 720 N olan bir astronotun Ay'daki kütlesi yine 72 kg iken, ağırlığı 120 N'dur Bunun nedeni, Ay'daki çekim kuvvetinin Dünya'daki yer çekim kuvvetinin 1/6'sı kadar olmasıdır.

    Bir cismin ağırlığı, Ağırlık = Kütle x çekim alan siddeti bağıntısıyla hesaplanır Dünya için çekim alan siddeti 9,8 N/kg (yaklaşık 10 N/kg), Ay için ise bunun altıda biri kadardır.