Kulak Akıntısı ve Orta Kulak İltahabı

'Sağlık Rehberi' forumunda Dark tarafından 3 Ekim 2009 tarihinde açılan konu


  1. Kulak Akıntısı ve Orta Kulak İltahabı

    Otitis Media Nedir?

    Kelimelerin anlamına bakmak otitis mediayı tanımlar. Ot=kulak, itis=iltihap ve media ise orta ya da daha doğru deyişle orta kulak anlamındadır. Böylece otitis media orta kulak iltihabı olarak söylenebilir. Bir veya iki kulakta meydana gelebilir. Otitis media daha çok küçük çocuklarda görülmesine rağmen erişkin insanları da etkileyebilir. En sık kış aylarında ve ilkbaharda görülür.

    Önemli midir?

    Evet önemlidir. İşitme kaybına yol açtığı için çocuğun öğrenme kapasitesini bozabilir. Konuşma gelişimini etkiler. Ayrıca ciddi kulak ağrısına ve kulağa komşu yapılara iltihap geçmesine neden olabilir.
    Acilen ve etkili şekilde tedavi edilirse sorun büyümeden düzelir, işitme hemen normale döner. Bu nedenle otitis media belirtilerini tanımak ve başlangıçta tıbbi girişimde bulunmak çok önemlidir.

    Orta Kulak Nasıl Görev Yapar?

    Orta kulak bir bezelye büyüklüğünde havayla dolu boşluktur. Dış kulak yolu ile kağıt kalınlığında olan kulak zarı ile ayrılmıştır. Kulak zarına üç adet küçük kulak kemikçiği tutunmuştur. Ses dalgaları kulak zarına çarptığı zaman titreşir ve kemikçikleri harekete geçirir. Kemikçiklerin hareketi iç kulağa iletilir, bu hareketle oluşturulan sinir uyarıları beyine gönderilir. Sağlıklı bir orta kulak, kulağın dışındaki hava ile aynı basınçta olmalıdır. Ancak bu durumda serbestçe titreşim oluşabilir. Hava orta kulağa östaki borusu denilen dar bir tüp yoluyla girer. Östaki borusu burunun arkasından kulağa bağlantı sağlar.Esnediğinizde ya da yutkunduğunuzda kulağınızda patlama ya da çıtırtı duyarsanız östaki borusundan orta kulağınıza hava kabarcığı geçmiştir. Böylece hava basıncı eşitlenir. Bu olay otomatik olarak günde 1000 defadan fazla yapılmaktadır.

    Otitis Medianın Nedeni Nedir?

    Akut otitis media burun ya da boğazdan östaki borusu yolu ile orta kulağa geçen bakteriler veya virüsler ile meydana gelir. Bu durum östaki borusunun uygun biçimde çalışmamasına bağlıdır. Östaki borusunun fonksiyonu soğuk algınlığı, sinüs ya da boğaz enfeksiyonu veya bir allerjik durum sırasındaki ödeme (şişlik) bağlı olarak bozulur. Orta kulaktaki enfeksiyon; kulak ağrısına, kulak zarında kızarıklığa ve kulak zarı arkasında mukus ve cerahat toplanmasına yol açar.
    Bazen kulak zarı yırtılır ve cerahat kulağın dışına akar fakat sıklıkla cerahat orta kulakta kalır. Şiş ve iltihaplı östaki borusu yutkunma ile açılamaz ve içerdeki cerahatın burun arkasına akmasına izin vermez. Orta kulak sıvısı (mukus) orta kulakta biriktiğinde buna seröz otitis media denilir.
    Sıklıkla kronikleşir. Yani iltihabi durumun akut ve ağrılı dönemi geçtikten sonra haftalar, aylar hafta yıllarca sürebilir.

    Otitis Medianın Belirtileri

    Akut otitis medianın en belirgin bulguları kulak ağrısıdır. Ağrı kulakta tıkanma ve basınç hissi ile birliktedir. Kulak ağrısını tarif edemeyen çocuklar hasta kulağı ovalarlar ve çekmeye çalışırlar. Özellikle çocuklarda kulak ağrısı ateşle birliktedir. İşitme genellikle ağırlaşmıştır. Bunun nedeni orta kulakta biriken sıvıdır ve kulak zarı yeterince titreşemez. Uygun tedavi ile bu işitme kaybı geçer. İçerdeki sıvı boşalınca işitme tam olarak eski halini alır. Eğer uygun tedavi yapılmazsa işitme kaybı kronikleşir veya kalıcı hale dönüşür.

    Doktorun Muayenesi

    Muayene sırasında doktor otoskop denilen aletle kulağınıza bakacaktır. Kulağa otoskop yerleştiril-dikten sonra kulak zarında kızarıklık ve arkasında sıvı olup olmadığı kontrol edilir. Ayrıca uygulanan hava basıncı ile kulak zarının hareketliliğine bakılır. Hareketli, titreşen bir kulak zarı normaldir. Ek olarak sadece muayene ile elde edilemeyen bilgiler için iki test yapılabilir. Odyogram ile farklı şiddette sesler kulağa verilir. Odyogram ile işitme kaybının derecesi ölçülür. İkinci test timpanogram olarak adlandırılır. Orta kulaktaki hava basıncını ölçer ve östaki tüpünün fonksiyonunu gösterir. Bu iki test problemin ciddiyetini belirlemeye yarar ve tedavinin nasıl yapılacağı hakkında fikir verir.

    Çocuğunuzun muayenesinde sessiz ve sakin olmasını sağlayarak yardımcı olabilirsiniz. Ayrıca çocuğunuzun tam iyileşmesini amaçlayan doktorunuzun önerilerini yerine getirerek yardımcı olunuz.

    İlaçların Önemi

    Çocuğunuz için bir yada daha fazla ilaç reçeteye yazılacaktır. Bunlardan biri muhtemelen antibiotik olacaktır. Antibiotikle kulak ağrısı çabucak geçse bile iltihabi olayın tamamen temizlenmesi daha uzun süre alacaktır. Bu nedenle çocuğunuzun antibiotiği tam olarak kullanmasını sağlayın. Bu süre genellikle 10-14 gündür. Reçetedeki tarifi tam olarak okuyun ve önerilere dikkatle uyun.
    Özellikle allerjik durumlarda reçeteye çoğunlukla bir antihistaminik ilaç eklenir. Bazen soğuk algınlığı ve allerji beraberse dekonjestan ilaç ile birlikte yazılacaktır. Ağrı ve ateşe karşı ilaçla beraber burun damlası eklenmektedir. Eğer çocuğunuzun ilaçları ile ilgili herhangi bir problem var ya da şikayetlerde düzelme olmuyorsa doktorunuzu arayınız.

    Başka Ne Tür Tedavi Gerekebilir?

    Çoğu zaman uygun ilaçlarla, evde uygulanan tedavi ile otitis media iyileşir. Bununla birlikte bazı vakalarda daha ileri tedavi tavsiye edilebilir. Miringotomi denilen kulak zarını çizme işlemi önerilebilir. Kulak zarında açılan minik bir açıklık yolu ile orta kulaktaki sıvı dışarı alınarak ağrının azaltılması sağlanabilir. Bu çizilen yer bir kaç gün içinde kendiliğinden iyileşir ve kapanır. Kulak zarında herhangi bir hasar oluşturmaz. Aslında cerrahi olarak oluşturulan açıklık, iltihabi olay tam iyileşmeden kapanabilir. Seröz otit denilen kulakta su birikiminde bu problemle başa çıkmak için kulak zarına içi boş bir tüp yerleştirilebilir. Buna havalandırma tüpü denilir. Orta kulakta hava basıncının atmosfer basıncı ile eşitlenmesini sağlar. Orta kulakta sıvı birikimini önler. Çocuğun işitmesini düzeltir.

    Tüp orta kulak iltihabının tamamen düzelip östaki borusunun normal çalışmaya başladığı zamana kadar yerinde bırakılır. Bu süre bir kaç haftadan bir kaç aya kadar değişebilir. Bu süre içinde çocuğun kulağına su kaçmaması sağlanmalıdır. Aksi durumda iltihabi olay yeniden tekrarlar. Bu önlem dışında tüp bir sorun yaratmaz. Tüp takıldıktan sonra çocuğun işitmesinde belirgin bir düzelme olduğunu ve kulak enfeksiyonlarının sıklığındaki azalmayı fark edeceksiniz. Orta kulak iltihabı kronik olarak iltihaplanmış geniz eti ve bademcikler nedeni ile zaman zaman tekrarlayabilir. Eğer böyle bir problem varsa geniz eti ve bademciklerin alınması gerekebilir ve aynı anda kulağa tüp takılabilir. Allerjiler de kontrol altına alınmalıdır.

    Hatırlayınız

    Orta kulak iltihabı zaman geçirilmeden ve uygun şekilde tedavi edilirse ciddi sorun değildir. Doktorunuzun yardımıyla çocuğunuzun daha iyi hissetmesini ve daha iyi duymasını sağlaya-bilirsiniz. Tedavi planına uymaya dikkat ediniz. Hastalığın tam olarak düzeldiğini söyleyinceye kadar kontrollerinizi yaptırınız.

    Kaynak: Op. Dr. Abdülkadir Göksel