Köpeklerde Epilepsi

'Hayvanlar Alemi' forumunda Aysell tarafından 6 Aralık 2011 tarihinde açılan konu


  1. Köpeklerde Epilepsi belirtileri



    Epilepsi, beynin içinde bulunan sinir hücrelerinin anormal bir elektro kimyasal deşarj yapması sonucu ortaya çıkan bir nörolojik hastalıktır. Krizler, koordine olmayan, gelişigüzel çalışan sinir dokularının köpeğin kaslarına bir takım mesajlar göndermesi sonucu oluşur. Beyinde bir elektrik fırtınası oluşur ve köpek bilincini kaybederek kriz geçirir. Epilepsi köpeklerde genellikle 6ay-5yaş aralığında görülür. Epileptik krizlerin en sık görüldüğü yaş aralığı 2-3 yaştır. İlk kriz genellikle 1-5 yaş aralığında geçirilir. Amerika’da 500 000 epilepsi hastası köpek yaşamaktadır.

    Epilepsi oluşum sebeplerine göre ikiye ayrılır:

    *İdiopatic (primary) Epilepsi — Krizlerin hangi sebepten kaynaklandığının anlaşılamadığı epilepsi vakalarına verilen addır. Yapılan tetkiklerde beyin anormalitesine rastlanmaz. Sebebin genetik veya kongenital olduğu düşünülür. Belgian Tervuerens, Beagle, Dachshunds, German Shepperds, Keeshonds, Boxer, Cocker, Golden Retriever, Labrador, Irish Setter, Kaniş, Dalmatian, Schnauzers, Saint Bernard ırkı köpekler idiopatic epilepsiye yatkın ırklardır.

    *Secundary Epilepsi —Epilepsi krizlerine neyin sebep olduğunun teşhis edildiği vakalardır. Başlıca secundary epilepsi sebepleri:

    *cerebral kortexde anormal beyin aktivitesi

    *Travma- Düşme veya çarpma sonucunda özellikle başa alınan darbeler.

    *Hidrosefali, encefalit, eclampsia gibi hastalıklar

    *Zehirlenmeler— Kurşun, arsenik, striktin, antifreeze, gübreler, kimyasallar, çikolata, zehirli bitkilerin yol açtığı toksikasyonlar.

    *Organ yetmezliği— Özellikle karaciğer ve böbrek yetmezliğinin son safhaları.

    *Paraziter Enfeksiyonlar— Mide- bağırsak parazitleri, Heartworm (kalp kurdu) hastalığının son evreleri, ağır pire-kene anemisi.

    *Hipoglisemi— Düşük kan şekeri

    *Hipotiroidizm

    *Viral Hastalıklar— Başta distemper olmak üzere viral hastalıklar da epilepsiye sebep olabilir.

    *Beyin tümörleri, beyin apsesi

    *Kuduz,yalancı kuduz

    *Mantar enfeksiyonları


    Epileptik kriz dört safhada gerçekleşir:

    1) Prodome evresi—Bu evre dakikalar veya saatler sürebilir. Hayvan sahibi bu evrede köpeğindeki değişiklikleri göremez.

    2) Aura evresi—Bu evrede gelişen farklılıkları hayvan sahibi gözlemleyebilir. Beyinde elektrik fırtınası başlamıştır. Köpekte aşırı yalanma, hız denetimsizliği, aşırı salya üretimi, hafif titreme, saklanma, kusma, aşırı havlama, dönme gibi davranışlar şekillenir. Epileptik köpek bu davranışların bir veya birkaçını gösterebilir.

    3) İctus (kriz) evresi—Bu evre köpeğin kriz geçirdiği süredir. Genellikle 45 saniye-3 dakika arası sürer. Kriz esnasında köpek bilincini kaybeder, yan düşer, dişlerini gıcırdatır, çenesi kilitlenir, can çekişir gibi ayaklarını oynatır, çırpınır, garip sesler çıkarır, bilinçsiz bir şekilde idrarını ve kakasını yapar… Kriz ilk 5 dakikadan sonra hafiflemezse, köpeğiniz 24 saat içerisinde 2’den fazla kriz geçirirse veterinerinizi aramalısınız. Yapılan araştırmalara göre gece gelişen kriz sayısı gündüz olanlardan fazladır. Bazen köpek sahibi kriz bittikten sonra eve gelir. Karşılaşılan manzara genellikle dağınıklık, dışkı ve idrardır. Köpeğiniz yorgun ve şaşkındır. İyi göremez ve sizi iyi duyamaz. Epileptik köpekleri denetimsiz olarak denize ve havuza sokmamaya özen gösterin. Köpeğiniz suda kriz geçirirse boğulur.

    Krizler birkaç tip olabilir:

    *Grand mal (büyük kriz)—Yukarıdaki belirtilerin şekillendiği ağır krizlerdir. Tek bir kriz veya peşpeşe gelen birkaç krizden oluşur.

    *Petit mal (küçük kriz)—Yukarıdaki belirtilerin hafif seyrettiği, kısa süreli krizlerdir. Beynin küçük bir bölümünde elektrik impulsları oluşur.

    *Partial (kısmi kriz)—Genellikle hayvanın yüz, tek ayak, kalça üstü veya omuz gibi sadece belli bir bölgesinde şekillenen hafif krizlerdir. Tikler, kas çekmeleri görülür.

    4) İctal (kriz sonrası) evresi—Kriz bittikten sonraki evredir. Bu süre zarfında köpek sarhoş gibidir. İyi duyamaz, göremez. Genellikle çok su içme eğilimi gösterirler. Epilepsinin teşhisi için elektrokardiyogram, ultrason, MR, röntgen, omurilik sıvısı tahlili, kan ve idrar tahlilleri gerekebilir. Tedavide primadone (mysoline), phenobarbital, potassium bromide, dilantin, valium (diazepam) gibi ilaçlar kullanılır. Epilepsi hastası köpeklerin çoğu bu ilaçlara olumlu cevap verir ve hayatlarını diğer sağlıklı köpekler gibi yaşarlar. Nadiren ilaçların çok fayda sağlamadığı vakalar da olabilir.


    Kriz esnasında neler yapmalıyız?

    *Öncelikle panik olmamaya çalışın. Köpeğinizi eşyalardan uzak, serbest bir alana çekin. Etrafında merdiven, sivri kenarlı eşya olmamasına dikkat edin.

    * Mümkünse köpeğinizin başının altına ince bir yastık veya havlu koyun; böylelikle kafasını vurup kendini yaralamasına mani olabilirsiniz.

    *Köpeğinizin gösterdiği semptomları, krizin süresini not edin. Kriz süresi 5 dakikayı geçerse veterinerinizi arayın.

    *Köpeğiniz nefes alamıyor gibi görünebilir fakat solunumu devam ediyordur; endişelenmeyin. Elinizi köpeğin ağzına sokup, dilini çekmeye, kaşıkla dilini itmeye çalışmayın, ısırılırsınız. Köpeklerin epilepsi krizi esnasında nefes alamamaları çok nadirdir. Ancak köpeğinizin renginde bir morarma-mavileşme görürseniz müdahale edin. Böyle bir durumda iki küçük havlu veya 2 parça gazlı bez yardımıyla köpeğinizin çenesini aralayıp nefes yolunu açın.

    *Kriz esnasında evde başka hayvanınız varsa ortamdan uzaklaştırın.

    *Kriz bitince köpeğinizin yanından ayrılmayın. Onunla sakin bir ses tonuyla konuşun; onu rahatlatın. Kriz sonrası köpeğiniz bir süre iyi göremez, iyi duyamaz. Bu süre zarfında kendini yaralamaması için yanında kalın.1-2 saat içerisinde bu belirtiler geçmezse veterinerinizi arayın.

    *Kriz sonrası odayı loş tutun.

    Alıntı