Kış mevsiminin insanlarda oluşturduğu duygular hakkında kompozisyon

'Ders çalışıyorum' forumunda anniccha tarafından 10 Ekim 2010 tarihinde açılan konu


  1. SORU: Kış mevsiminin uyandırdığı duygular hakkında kompozisyon ödevi yardım edermsiniz?

    CEVAP:

    Sonbahar

    Ünlü şair Attila İlhan Adım Sonbahar isimli şiirinde şöyle der :

    Her yanını çiçek açmış erik ağacının, nereden baksan gözlerin kamaşır.
    Oysa ben akşam olmuşum,
    Yapraklarım dökülüyor usul usul
    Adım Sonbahar


    Mevsimlerin insan ruh hali üzerine etkilerini anlatan pek çok şiirin yanında, ruh halini mevsime benzeten böylesi şiirler bile var. Mevsimler, özellikle de mevsim değişimleri insan üzerinde ne gibi değişimler yaratıyor? Neden?

    Mevsim değişiklikleri tüm canlılar da olduğu gibi insan üzerinde de fiziksel ve ruhsal değişimler yaratıyor aslında… İlkbahar ile doğanın uyanışını gözleriz. Çiçekler açar, ağaçlar yeşerir, kışın görmekte güçlük çekilen hayvanlar ortaya çıkar. Hayata bir canlılık ve bir neşe gelir. Günler uzar ve geceler kısalır. Güneş ışığıyla birlikte her şey adeta yeniden canlanır ve doğar. Işık her canlı üzerinde etkilidir. Işık görmeyen bir bitki solar. Aynı şekilde ışık yardımıyla salgılanan hormonlar insanın daha aktif ve canlı olmasını sağlar. Bazı hormonlar karanlık ortamlarda daha fazla salgılanırken, bazı hormonlar ise insan metabolizması gereği güneş ışığı gördüğünde daha fazla salgılanıyor. Güneş ışığının insanın ruhsal ve fiziksel enerjisini artırdığı artık bilimsel bir gerçeklik. Oysa sonbahar ve kış aylarında ilkbaharın tersine ağaçların yaprakları sararır ve dökülür ve güneş ışığı yerini bulutlara bırakır. Doğanın canlılığını kaybettiği bu baharda insan ruhu da canlılığını kaybediyor, karamsarlıklar artıyor. İlkbaharın getirdiği ümitler, heyecan bir anda yerini umutsuzluğa, karamsarlığa ve azalan heyecana bırakıyor. Aslında dinamik açıdan bakıldığında da var oluş ve yok oluş yaşanıyor gibi. İnsanoğlunun çözemediği ve baş etmekte zorluk çektiği ölümü hatırlattığını düşünüyorum. Bu nedenle hayatın anlamı daha fazla sorgulanıyor. Gerçekten de sonbahar adı üzerinde hazan yani hüzün mevsimi…

    Ayrıca mevsimsel değişiklikler bir anda insanın alıştığı düzenden farklı bir düzene geçmesine sebep olur ve uyum sağlamakta güçlük çekilir. Özellikle ilkbahar ve yaz mevsiminin getirdiği rahatlıklar, dışarıda daha fazla zaman geçirmeler, tatiller sonbahar ve kışın gelişiyle yerini bir anda sosyal aktivitelerin azalarak evde oturmaların artışına bırakıyor. Sabahları havanın puslu ve yeterince aydınlık olmayışı insanın yataktan kalkışını zorluyor. Yaza oranla giyilen kıyafetler hareket imkanını kısıtlıyor. Beslenme alışkanlıkları değişiyor. Sıcak havalarda insanın kendini dışarılara bırakması aktiviteler nedeniyle hem yemek fikrini aklına getirmesini engellemekle birlikte fazla su alımı da iştahın azalmasına neden oluyor. Oysa soğuk havalarda insan daha fazla besin alma ihtiyacı duyuyor. Enerji sağlamak için daha fazla nişastalı, karbonhidratlı ve tatlı yiyecekler yeniyor. Üstüne bir de hareketsizlik eklenince kilo alımı insanın ruhsal olarak daha da çökmesine sebep oluyor. Bu döngü isteksizlikleri, hedefsizlikleri ve hayattan zevk alamamayı yaratıyor.

    Şimdi de sonbahara giriyoruz. Sonbahar ve kış aylarında, danışanlarınız, söylendiği gibi en çok depresyona mı giriyor? Depresif ruh halinden kurtulmaları için kendilerine neler öneriyorsunuz?

    Sonbahar ve kış aylarında depresyon vakalarının arttığını söyleyebilirim. Daha öncede belirttiğim gibi sonbahar doğanın canlılığını kaybetmeye başladığı bir mevsim ve çağrıştırdıkları nedeniyle evet depresyonun arttığı bir mevsim… Hatta kimi zaman ilkbahar ve yaz aylarında terapilerine ara verdiğim bazı danışanlarım bu mevsimde karamsarlık ve isteksizlik duyguları ile görüşmeler için tekrar talepte bulunabiliyor.

    Güneş ışınlarının daha az görüldüğü ülkelerde depresyon ve intihar oranlarının daha fazla olduğu da bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

    Ayrıca her insan kış ya da sonbahar aylarında depresyon yaşıyor diyemeyiz, duygu durum bozukları yaşayan ve eğilimi olan kişilerin mevsime bağlı depresyonu yaşama oranları daha yüksektir.

    Depresif ruh halinden çıkabilmek için; Sonbahar ve kış mevsiminde de yapılabilecek aktiviteler olabileceğini unutmamak gerek. Sosyal aktiviteler kapalı alanlara kaydırılmalı, sosyal ilişkiler devam ettirilmeli. Bu mevsimde yapılması mümkün olan hobiler edinilmeli. Spor aktiviteleriyle birlikte uyku ve yeme düzenine dikkat edilmeli. Yazın neden olduğu koşturmaca ve tatildeki rahatlığın yerine yeni hedefler belirlemek. Anı yaşamanın önemini hatırlamak…

    Aynı zamanda öyle ya da böyle her mevsim kendine göre güzellikler sunar, insana… Yeter ki bu güzelliklerden yararlanmasını bilelim. Bahar ile ilgili anlattığımız olumlu şeyleri göremeyen ve yaşayamayan da pek çok insan var. Aslında görebilmek ve hissedebilmek önemli olan. Yaşama katılmak istedikten sonra, sevmek istedikten sonra her şey güzel gelebilir, mutluluk verebilir. Diğer mevsimlere haksızlık etmemek gerek bence. Her mevsim bir şeyler katıyor. İçimizi açıyor, içimizi kapatıyor. Oysa içimiz kapalı ya da kötü ise mevsimin hangi mevsim olması fark eder mi? Hangi mevsimde olduğunu bilmeden yaşanan anları unutmamak gerek. Yorgun, isteksiz ve mutsuz. Aslında her güne, her ana biz anlam yüklüyoruz.