Kırılma - Kırılma Nedir?

'Türkçe Sözlük' forumunda Wish tarafından 13 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. kırılma ne demek
    kırılma hakkında bilgi



    Kırılma İki farklı ortamın ortak sınırından geçen ışık veya dalga enerjisinde meydana gelen yön değişikliği Kırılma, yaygın olarak bir suyun, camın ve diğer şeffaf cisimlerin yüzeyinde gözlenir Mesela bir açı ile bırakılarak suya sokulan çubuğun su yüzeyinde keskin olarak kırıldığı müşahade edilir Bir su kabı içinde, kabın kenarından dolayı görülemeyen bir para, kabın içine su konulduğunda görülür duruma gelebilir Atmosferde bulunan değişik tabakalardaki kırılma da şaşırtıcı görüntüleri ortaya çıkarır Mercekler, cisimden gelen ışınları kırarlar

    Kırılma kanunlarını ilk defa bulan İslam aleminin yetiştirmiş olduğu büyük fen alimi İbn-i Heysem’dir Esas ismi Muhammed bin Hasan ibni Heysem’dir Avrupalılar buna (Alhazem) derler 965 yılında Basra şehrinde doğmuş 1039’da Mısır’da vefat etmiştir(Bkz İbn-i Heysem)

    Kırılma kanunlarını İbn-i Heysem’den ilk defa 1621’de öğrenen Avrupalı bilgin Willebrord Snellius olduğu için, Avrupalılar, kırılma kanunlarının ilk keşfedicisinin bu olduğunu ilan etmişlerdir

    İki farklı ortamın ortak sınırına gelen ışın demetinin, bu sınır yüzeyine dik olan doğru (normal) ile yaptığı açıya geliş açısı, ikinci ortama kırılarak geçen ışının normal ile yaptığı açıya da kırılma açısı denir Kırılma kanununa göre, geliş açısının sinüsünün kırılma açısının sinüsüne oranı sabit bir sayı olup bu sayıya ikinci ortamın birinciye göre kırılma indisi denir:

    Bu değer birbiri ile sınırlanan ortamların özelliğine bağlıdır Bu indis vakum (boşluk) için birim olarak alınır Bir maddenin vakuma (boşluğa) göre kırılma indisine mutlak kırılma indisi denir Havanın mutlak indisi yaklaşık olarak 1, suyun 133, camın 152-165 arası, elmasın ise 242’dir Mutlak indis, maddenin ayırt edici bir özelliğidir

    Bir ortamın, diğer bir ortama göre indisine ise, bağıl kırılma indisi, denir

    Eğer ışık, kırılma indisi büyük bir ortamdan, küçük bir ortama geçiyorsa normalden uzaklaşarak kırılır Bu durumda, kırılma açısının 90° olduğu haldeki geliş açısına “kritik açı” veya “sınır açısı” denir Sınır açısından büyük açı ile gelen ışınlar diğer ortama geçemeyerek aynı ortama geri yansırlar Bu olaya “içten tam yansıma” denir Mesela bir dalgıç, dışarıyı suyun kritik açısı ile belirlenen bir daire içinde görür Bu dairenin dışında ise deniz dibinin yansıması görülür

    Christian Huygens, kırılma indisinin o maddedeki ışığın hızı ile ters orantılı olduğunu göstermiştir Mesela, suyun kırılma indisi 133 veya 4/3’tür Işığın sudaki hızı ise, vakumdakinin 3/4’üdür Yani ışığın havadaki hızı 300000 km/s, sudaki hızı 300000/133= 225000 km/s, camdaki hızı ise 300000/15= 200000 km/s’dir Pekçok şeffaf kristaller, çift kırılma gösterirler Bu durum, ışığın hızının, kristalde, bütün doğrultularda aynı olmadığından kaynaklanır Bu sebepten dolayı, bir çift kırılmalı kristalde, kırılma indisi ışığın titreşiminin veya polarizasyonunun doğrultusuna bağlıdır Normal homojen maddeler şekil değiştirdiklerinde çift kırılmalı olurlar