Kayak / Kış Sporları Teknik Bilgiler

'Spor Gündemi' forumunda YAREN tarafından 17 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. kış sporları kayak


    KAYAK NASIL SEÇİLİR
    Kayak kaymanın inanılmaz keyfini sözcüklerle tarif etmek oldukça güç. Bunun yanında kayak herkesin
    hayatı boyunca kesinlikle denemesi gereken bir eğlencedir diyebiliriz. Pistten aşağı süzülürken yer
    çekimi kaybolur, yüzünüzde rüzgarı hisseder ve dilediğiniz yöne hafif, keyifli, ve teknik hareketlerle
    süzülürsünüz.

    Kayak sporu günümüzde oldukça heyecanlı bir evrimin içerisinde. Yeni kayak şekilleri, carving
    ayakkabıları, ve yeni öğretme metotları yeni başlayanların öğrenme eğrisini kısaltırken, orta ve ileri
    düzey kayakçılara da performanslarını geliştirmeleri için şimdiye kadar hiç olmadığı kadar büyük fırsatlar
    tanıyor.

    Kayak ekipmanı seçimi temelde zor bir işlem olmasa da özellikle yeni başlayanların veya kayağa bir
    süre ara vermiş olanların kafası karmaşık gibi görünen seçenekler ve kulağa garip gelen kelimelerden
    karışabiliyor. Kayak ekipmanını tanımanızı ve size özel seçim yapmanızı kolaylaştıracak temel bilgileri
    diğer linklerde bulacaksınız.

    Kayak Düzeyiniz

    Kayak seçiminizi kolaylaştırmak öncelikle aşağıdaki kategorileri inceleyerek kayak düzeyinizi
    belirlemelisiniz.
    Yeni Başlayan (Tip I): Yeni başlayanlar, düşük eğimli pistlerde yavaş kaymayı tercih edenler.

    Orta Düzey (Tip II): Temel kayak yeteneklerine sahip, ileri düzey (siyah) pistler dışında bir çok arazi ve
    kar koşullarında oldukça kontrollü olan ve tam kontrollü olma yolunda gelişmekte kayakçılar.
    İleri düzey (Tip III): Buzlu, dik, bol kar, parçalı ve benzeri her tür koşulda, ileri düzey (siyah) pistlerde, ve
    yüksek hızlarda kontrollü kayabilen kayakçılar ve yarışçılar


    A-Genel Kayak Kategorileri

    Değişik kar koşulları, kullanıcı yeteği ve kullanım amacına göre kayak çeşitleri bulunur Kayaklar bu amaçlara cevap verebilecek şekilde kullanılan materyal, sertlik, uzunluk, ağırlık, kenar kesim (kayağın belinin kayağın burun ve kuyruk bölgesine göre olan genişliği) gibi özellikler açısından farklılık gösterirler (Kayağın yapısı hakkında detaylı bilgi için "Kayak Anatomisi" başlıklı bölümü inceleyiniz) Kayak çeşitlerini temelde dört kategoride inceleyebiliriz:

    1 İleri düzey/Yarış Kayakları: Bu kayaklar hızlı kaymaya uygun tasarlanmışlardır Genellikle sert ve dar kayaklardır, yüksek hızlarda şokları emerler Kenar kesimleri diğer kayaklara göre daha düzdür Bu özelliklerinden dolayı bu kayakları döndürmek daha zordur ve iyi teknik gerektirir Temelde iki alt gruba ayrılırlar:
    a) Büyük Slalom:
    Küçük ve sık dönüşleri sevmezler Büyük ve geniş dönüşlere uygun, yüksek hızlarda titreşimleri emici özelliklere sahiptirler
    b) Slalom:
    Küçük, keskin dönüşlere uygun, buzda ve dik yamaçlarda yüksek kontrollü kayaklar

    2 Orta/İleri Düzey (Performans) Kayakları: Dağın her yerinde kaymalarına rağmen daha çok ezilmiş pistleri tercih eden orta ve ileri düzey kayakçıların tercih ettiği kayaklar Yarış kayaklarına göre daha geniş ve yumuşaktırlar, bu sayede daha geniş kar koşullarında ve daha yavaş hızlar için tasarlanmışlardır

    3 Başlangıç/Orta Düzey Carving Kayaklar: Yeni başlayan ve orta düzey kayakçılar için tasarlanmışlardır Yukarıdaki kayaklara benzerler fakat düşük hızlara daha duyarlı olabilmeleri için daha yumuşaktırlar Burunları daha geniştir ve kuyruk bölümü dönüşlerin sonunda arkaya hatalı olarak fazla ağırlık verip kayağın kuyruğunu kaydıran kayakçıları daha fazla hoşgörebilecek şekilde inceltilmiştir
    Bayan ve Çocuk Kayakları Hakkında

    Kayaklarda erkek, bayan ve çocuk modelleri bulunabilmektedir Bayan ve çocuk kayakları genellikle erkek kayaklarına göre daha hafif ve yumuşaktır Bu sayede genellikle erkeklerden daha hafif ve güçsüz olan bayanların ve çocukların kayağı orta yerinden esnetebilmeleri ve kenarlar üzerinde dönüşü tamamlayabilmeleri kolaylaşır Bayan kayaklarında bağlamaların normalden bir santimetre kadar daha öne monte edildiği de görülür Bu sayede bayanların erkeklere göre genellikle daha arkada olan ağırlık merkezleri öne ve kayak merkezine yaklaştırılarak dönüşler kolaylaştırılır ve denge artırılır

    Kayak Boyu Ne Olmalı?

    En sık sorulan ve nedense güvenilir bir cevabın zor alındığı konulardan biridir kayak boyu Son beş yılda dünyada kayak sektöründe gerçekleşen evrimlere parelel olarak kayak boyunun değişmesi (kısalması) yeni ve eski kayakçılarının kayak boyu konusunda kafalarının karışmasına neden oldu Yeni derin kenar kesimli şekilli kayaklar geleneksel kayaklara göre daha kısa boylarda kullanılır Bu kayakların kara temas eden daha geniş yüzey alanları vardır

    En uygun kayak boyunun belirlenmesi, boy ve kilonuz, kayak düzeyiniz, ve amaçlanan performansa bağlıdır Boy, kilo ve kayak düzeyiniz arttıkça önerilen kayak boyu da artar Uzun kayaklar yüksek hızlarda daha dengeli ve kararlı iken kısa kayaklar dönüşlerde daha kolay ve kontrollüdür Genel bir yaklaşım olarak günümüzün derin kenar kesimli kayakları için önerilen kayak boyu, geleneksel kayaklar için önerilen boydan 10cm daha kısadır Geleneksel kayak boyunu ise kabaca aşağıdaki gibi belirleyebiliriz:

    Yeni başlayanlar: Kayak boyu kayakçının omuz boyu kadar
    Orta düzey kayakçılar: Kayak boyu kayakçının burun seviyesi ile başının üstü (boyu) seviyesi arasında
    İleri düzey kayakçılar: Kayak boyu kayakçının boyu ile boyu artı bir el genişliği seviyesi arasında Çok ileri düzey kayakçılar ve yarışçılarda bu boy kayakçının boyu artı el genişliği ile kayakçının kolu yukarı kaldırıldığında bileğine kadar olan seviye arası olacak kadar artabilir

    Kayak Terimleri

    Carving: "Carving", kavisli bir kayak dönüşünün İngilizce adıdır Carving deyince akla herhangi bir kayak dönüşünden çok tercih edilen bir dönüş gelir Bu dönüşte, kayağın kavisli kenarı kar ile bütünüyle temas halindedir Dönüş sırasında yana kayma, yerden kar kaldırma neredeyse hiç yoktur Maksimum hız ve kontrol ile en verimli dönüş tekniğidir Carving dönüş yeni stil kayaklarda eski kayaklara göre daha kolay gerçekleşir çünkü yeni kayaklarda kayağın kenar kesimi daha büyüktür (kenar kesim yarıçapı daha küçüktür)

    Kenar Kesimi: Kenar kesimi milimetre cinsinden bir kayağın burun, bel ve kuyruk genişliği arasındaki farktır Kayağın profilinde görülen kavisdir Kenar kesimi küçük olan kayaklarda dönüş sırasında kayağın kenarını bütünüyle kar ile temas ettirip dönüş yapmak daha fazla çaba ve tecrübe ister Diğer taraftan, büyük kenar kesimli kayaklar hafif bir basınç uygulanarak kenar üzerine yatırılabilir "Şekilli" kayak adı verilen bu kayaklar yeni başlayanlar ve orta düzey kayakçılar için carving dönüşü kolaylaştırır

    Kenar Kesim Yarıçapı: Kenar kesim ve kenar kesim yarıçapı terimleri kayağın nasıl döneceğini açıklamak için kullanılır fakat aslında birbirinin zıttıdırlar Kenar kesim yarıçapı kayağın kenarına teğet yerleştirilen hayali bir dairenin yarıçapıdır Metre cinsinden ölçülür Kenar kesimi ne kadar büyükse (derinse), bu daire (dolayısıyla yarıçapı da) o kadar küçüktür Diğer bir değişle kenar kesim yarıçapı kayağın kenarı üzerine yatırıldığında yapacağı dönüşün büyüklüğüdür

    Etkin Kenar: Etkin kenar kayağın kar ile temas eden bölümüdür Etkin kenar ne kadar uzunsa yüksek hızlarda o kadar stabilite vardır ve kenarlar o kadar iyi tutar Etkin kenar ne kadar kısaysa spin ve dönüşler o kadar kolay başlatılır

    Dönüş Tipi:
    Daha çok kısa dönüşler yapmayı tercih ediyorsanız, derin kenar kesimli (kenar kesim yarıçapı küçük) kayakları tercih edin
    Orta büyüklükteki dönüşler için orta büyüklükte kenar kesimli kayakları,
    Büyük dönüşler veya yarışlar için küçük kenar kesimli kayakları tercih edin
    Tümseklerde (bombe) kaymak için küçük kenar kesimli kayaklar uygundur çünkü dönüşlerin çoğu kar üzerinde değil havada yapılır