Karadeniz Bölgesi

Konusu 'Türkiye ile ilgili' forumundadır ve Wish tarafından 9 Şubat 2011 başlatılmıştır.

  1. Wish Üye

    Karadeniz bölgesi özellikleri,karadeniz bölgesi hakkında bilgi,Karadeniz bölgesinin genel özellikleri,Karadeniz bölgesi haritası,Karadeniz bölgesi ile ilgili bilgiler

    [​IMG]

    COĞRAFİ KONUM


    Bölge, Türkiye’nin kuzeyindedir. İsmini kuzeyindeki Karadeniz’den alır. Bölge, doğuda Gürcistan sınırından başlayarak, batıda Sakarya Ovası ile Bilecik’in doğusuna kadar uzanır.

    Türkiye yüzölçümünün % 18'ine sahip olan bölge, bu oranla yüz ölçüm bakımından üçüncüdür. Doğu - batı istikametinde en uzun olan bölgemizdir.

    YER ŞEKİLLERİ

    Bölgenin yeryüzü şekillerini III.jeolojik devirde Alp kıvrımları sonucu oluşan Kuzey Anadolu Dağları ile bu dağlar arasındaki oluklar oluşturmaktadır.

    Batıda üç kuşak halinde uzanan bu dağlar kuzeyden güneye doğru; Küre, Bolu-Ilgaz ve Köroğlu dağları şeklindedir. Ortada Canik Dağları ve Doğuda ise iki kuşak halindedir. Bunlar; kuzeyde Giresun-Rize Dağları, güneyde ise Mescit, Kop ve Çimen dağları şeklindedir.

    Karadeniz boyunca uzanan dağların yükseltileri batıda 2000 m civarında olup, Orta Karadeniz'de 1000 m'ye kadar inmekte, doğuda ise yükselti 4000 m'ye çıkmaktadır. Bölgenin en yüksek yeri Rize’de Kaçkar Dağı’dır.

    Bölgede ovalar az yer kaplar ve genellikle Orta Karadeniz Bölümü’nde toplanmıştır. Bafra ve Çarşamba delta ovaları bölgenin ve ülkemizin önemli ovalarındandır.

    Bölgenin iç kesiminde Taşova, Erbaa, Niksar,Merzifon , Suluova ve Turhal çöküntü ovaları bulunur.

    BÖLGEDE DAĞLARIN KIYIYA PARALEL UZANMASI SONUCUNDA


    Kıyılar fazla girintili - çıkıntılı değildir. Küçük koylar hariç, kıyılarda önemli girinti ve çıkıntı yoktur. Bu nedenle Sinop limanı dışında, büyük gemileri barındıracak doğal limandan yoksundur.

    Kıyılar boyuna kıyı tipi özelliğini taşır. Güçlü dalgalar, kıyıda falez oluşumuna neden olur. Kızılırmak ve Yeşilırmak ağzında oluşan deltalar dışında, kıyı çoğu yerde diktir.

    Kıyı kesim ile iç kesim arasında önemli iklim farklılıkları ve buna bağlı olarak da tarımı yapılan ürün çeşidinde, nüfusun dağılışında, konut tipinde, bitki örtüsünde değişiklikler görülmektedir.

    Dağların yükselti ve doğrultusu ulaşımı da etkiler. Orta Karadeniz dışında ulaşım Zigana (Kalkanlı) ve Kop gibi önemli geçitlerden sağlanmıştır. Zigana geçidi Trabzon'un gelişmesine neden olmuştur.

    Bölgenin kuzeye bakan yamaçlarında, yamaç yağışları artmıştır.

    Dağların geniş yer kaplaması;

    Büyük kentlerin kurulmasını önlemiş, kentlerin kıyıda birbirine yakın ve küçük olmasına yol açmıştır.

    Makineli tarımı zorlaştırmıştır. Bölgede hayvan ve insan gücüne halâ ihtiyaç duyulmaktadır.

    AKARSU VE GÖLLERİ


    Bölgenin en önemli akarsuları, Çoruh, Yeşilırmak, Kızılırmak, Bartın ve Yenice (Filyos) çayları ile bir bölümü bölgede yer alan Sakarya'dır.

    Bölgede ayrıca kaynağını dağların denize dönük yamaçlarından alan birçok çay ve dere bulunur.

    Yer şekilleri engebeli olduğundan bölgede göller az ve küçüktür. Başlıcaları; Tortum, Sera, Abant ,Yedigöller , Borabay ve Uzungöl 'dür. Doğu Karadeniz Bölümü’nün yüksek yerlerinde küçük buzul gölleri de vardır.

    İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ

    Bölgenin kıyı şeridinde Karadeniz iklim şartları etkilidir.Denizden gelen nemli hava kütleleri denize bakan yamaçların her mevsim yağış almasına neden olur. Yağışlar oluşum bakımından daha çok yamaç yağışı şeklindedir.

    Kıyı kesim her mevsim yağış aldığından yazlar serin ,kışlar ılıktır.

    Yağış miktarı, Karadeniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin kıyılara esme doğrultusuna ve kıyıdaki dağların yükseltisine göre değişir. Yükseltinin fazla olduğu ve dağların hakim rüzgar yönüne dik olduğu yerler daha fazla yağış alır.

    En fazla yağış sonbaharda, en az ilkbaharda düşer.

    Kıyıdan itibaren duvar gibi yükselen dağlar, nemli hava kütlelerinin iç kesimlere geçişini büyük oranda engeller. Buna bağlı olarak yağış miktarı azalır ve Karadeniz iklimi, yerini karasal iklime bırakır.

    İç kesimlerde nem az olduğundan günlük ve yıllık sıcaklık farkı artar. İç kesimlerde kışlar soğuk ve kar yağışlı geçmektedir.

    Karadeniz ikliminin görüldüğü kıyı kesimde ormanlar yaygınken, karasal iklimin etkili olduğu iç kesimlerde seyrek ağaçlı bozkırlar yer alır.

    Türkiye’de orman bakımından en zengin bölgemizdir. Bölgede nemliliğin fazla olması ormanların yetişmesini kolaylaştırdığı gibi orman yangınlarının da çok az olmasını sağlar.

    NÜFUS VE YERLEŞME

    Bölgenin toplam nüfusu yaklaşık 7,5 milyon olup, bölgeler arasında beşinci sıradadır. Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının altındadır.

    Bölgede nüfusun dağılışı yer şekillerinden dolayı düzenli değildir. Nüfus daha çok, Karadeniz kıyı şeridi ile iç kesimlerdeki ovalarda toplanmıştır.

    Bölgenin dağlık alanları ile Doğu ve Batı Karadeniz bölümlerinin iç kesimlerinde nüfus oldukça seyrektir.

    Bölgede doğal koşullar nedeniyle şehirleşme oranı düşüktür. Türkiye genelinde en fazla kırsal nüfusa sahip bölgedir.

    Bölgenin kıyı şeridindeki arazinin engebeli olması, tarım alanlarının yamaçlara dağılması ve su ihtiyacının yağışlarla kolay temin edilebilmesi kırsal kesimde dağınık yerleşmeye neden olmuştur.

    Kırsal yerleşmelerde ahşap evlerin en fazla olduğu bölgemiz Karadeniz Bölgesi’dir. Bunun başlıca sebebi ormanların geniş alan kaplamasıdır.

    Karadeniz Bölgesi’nde yaygın olan ahşap evlerin bir başka şekli de hımış adı verilen meskenlerdir. Bu meskenler ahşap iskeletin arasının taş ve kerpiç kullanılarak doldurulmasıyla yapılır.

    Bölgenin en önemli şehir merkezleri kıyı şeridindedir. Bunlar Samsun, Zonguldak ve Trabzon'dur.

    Bölgedeki tarım alanlarının sınırlı oluşu, hızlı nüfus artışı, endüstrinin gelişmemesi, açık deniz balıkçılığının yapılamayışı, bölgeden diğer bölgelere (özellikle Marmara'ya) yoğun göçlere neden olmaktadır.

    TARIM VE HAYVANCILIK


    Bölgede dağların geniş alan kaplaması ve arazinin engebeli olması tarımda makine kullanımını güçleştirmektedir. Ayrıca tarım alanlarını kısıtlamıştır.

    Fındık

    Trabzon, Giresun ve Ordu başlıca üretim alanlarıdır. Türkiye toplam üretiminin % 83'ü bölgeden karşılanır

    Çay


    Giresun'dan Gürcistan'a kadar olan kıyı şeridinde yetiştirilir. Rize çevresinde yoğunlaşır. Türkiye toplam çay üretiminin %100'ü bu bölgeden karşılanır. Tabii ekim alanı en dar olan ürünlerimizdendir.

    Tütün

    Daha çok Orta Karadeniz Bölümü'nde (Samsun, Amasya ve Tokat çevresi) yetiştirilir. Ayrıca Batı Karadeniz'de Düzce dolaylarında da üretimi yapılır. Türkiye toplam tütün üretiminin %15'i bölgeden karşılanır.

    Mısır


    Bütün Karadeniz kıyıları boyunca tarımı yapılır. Halkın temel besin maddesi olduğu için bölge ticaretinde önemi yoktur.

    Çeltik (Pirinç)

    Samsun, Çorum, Kastamonu ve Sinop çevresinde tarımı yapılmaktadır.

    Şekerpancarı


    Orta Karadeniz ve iç kesimdeki ovalarda tarımı yapılmaktadır.

    Elma


    Bölgede Amasya başta olmak üzere Kastamonu ve Tokat çevresinde yetiştirilir.

    Turunçgiller


    Kış ılıklığı sebebiyle Rize çevresinde tarımı yapılır. Rize’de turunçgiller tarımının yapılması mikroklima özelliğinden kaynaklanmaktadır.

    Kenevir


    Samsun ve Kastamonu çevresinde tarımı gelişmiştir. Uyuşturucu elde edildiğinden üretimi devlet kontrolündedir

    Kivi

    Rize Trabzon, Samsun ve Kastamonu çevresinde tarımı yapılabilmektedir.

    İç kesimlerde ve Orta Karadeniz Bölümünde buğday ve arpa tarımı yapılmaktadır.

    Bölgeni kıyı kesiminde her mevsim yağış görülmesi, yaz kuraklığı isteyen (buğday, arpa, yulaf, çavdar, mercimek, pamuk gibi) ürünlerin kıyıda yetişmesini önlemiştir.

    Bölgede hayvancılık faaliyeti önemli bir ekonomik etkinliktir. Kıyı kesiminde, nemli iklim nedeniyle gür çayırların bulunması büyükbaş hayvancılığın gelişmesinde etkili olmuştur.

    Bölgenin kuzeyindeki Karadeniz, balık potansiyeli bakımından zengindir. Türkiye balık üretiminin yaklaşık % 80'i Karadeniz'den karşılanır.

    Son yıllarda aşırı avlanma ve denizin kirlenmesi nedeniyle balık üretiminde düşme görülmüştür. Karadeniz'de 200 m den daha derinlerde zehirli gazlar sebebiyle canlı hayatı yoktur.

    Küçükbaş hayvancılık bölgenin iç kesimlerindeki ovaların kenarlarında yaygındır.

    Arıcılık faaliyetleri de bölgede gelişmiştir. Özellikle Ordu Türkiye’nin önemli bal üretim merkezidir. Rize- Anzer yöresinin balları da dünyaca ünlüdür.


    YERALTI KAYNAKLARI


    Bölge maden bakımından fazla zengin değildir. En önemli yer altı zenginlikleri taşkömürü ve bakırdır.

    Taşkömürü

    Ereğli - Zonguldak havzasından çıkarılır. Önemli bir kısmı demir-çelik üretiminde enerji kaynağı olarak kullanılır. Ayrıca Çatalağzı Termik Santralinde de taşkömürü kullanılmaktadır.

    Türkiye’de çıkarılan taşkömürünün tamamı bu bölgeden elde edilir.

    Bakır

    Murgul (Artvin), Çayeli (Rize) ve Küre (Kastamonu) de çıkarılmaktadır. Samsun ve Murgul bakır işletmelerinde işletilmektedir.

    SANAYİ

    Bölgede yer şekillerinin elverişsizliğinden dolayı ulaşım yeterince gelişmemiştir. Bundan dolayı sanayi istenilen düzeyde gelişmemiştir.

    Demir - Çelik


    Karabük ve Ereğli-Zonguldak

    Demir madeni çıkarılmamasına rağmen gelişmesinde taşkömürü yatakları etkili olmuştur.

    Bakır İşletmeleri


    Murgul-Artvin ve Samsun

    Samsun’da bakır madeni çıkarılmamaktadır. Burada bakır işletmesi kurulmasında iç kesimlere ulaşım iyi olması etkili olmuştur.

    Şeker


    Karadeniz Bölgesi'nde üretilen şekerpancarı Turhal (Tokat), Suluova (Amasya), Çarşamba (Samsun) ve Kastamonu şeker fabrikalarında işlenir.

    Sigara


    Karadeniz'in, özellikle Orta Karadeniz Bölümü'nün tütünleri, Samsun ve Tokat'taki sigara fabrikalarında işlenir.

    Kağıt


    Aksu ( Giresun), Çaycuma (Zonguldak) ve Taşköprü (Kastamonu) da bulunmaktadır.

    Kereste- Tomruk


    En fazla Batı Karadeniz Bölümünde gelişmiştir ( Sinop, Bartın, Zonguldak, Bolu, Düzce ve Kastamonu çevresinde).

    Çay İşletmeleri

    Rize ve Trabzon çevresinde bulunmaktadır.

    Fındık işletmeleri


    Ordu ve Giresun çevresinde bulunmaktadır.

    TURİZM

    Karadeniz Bölgesi'nin turizm potansiyellerinin başında tabii güzellikler gelir. Karadeniz kıyıları çok çeşitli bitki ve ağaçlar ile bunların oluşturduğu manzaralara sahiptir.

    Yaylacılık faaliyetleri son yıllarda gelişen turizm faaliyetlerinden biridir.

    Bolu Kartalkaya'da ve Ilgaz Dağları'nda kış turizmi,

    Abant gölü ile Yedigöller çevresindeki sayfiye yerleri,

    Bolu, Düzce, Kızılcahamam kaplıcaları,

    Trabzon (Sümela Manastırı) ve Amasya'da (Kral mezarları) yer alan tarihi eserler Karadeniz Bölgesi'nin önemli turizm potansiyellerini oluşturur.

    Çoruh nehrinde rafting yapılmaktadır.

    Her mevsim yağışlı olmasından dolayı deniz turizmi gelişmemiştir
    BÖLÜMLERİ


    DOĞU KARADENİZ BÖLÜMÜ


    • Ordu'nun doğusundaki Melet Çayı’ndan Gürcistan sınırına kadar uzanır.

    • Karadeniz'in en dağlık ve yükseltisinin en fazla olduğu bölümüdür. En yüksek yeri Kaçkar Dağıdır. Yüksekliği 4000 m’ye yakındır. Bu dağda sirk buzullarına rastlanır.

    • Heyelanların en fazla görüldüğü bölümdür. Bölümde heyelan sonucunda Tortum ve Sera Gölleri oluşmuştur.

    • Bölümdeki akarsularda akımın en yüksek olduğu dönem kar erimelerinin olduğu ilkbahar mevsimidir. Bölümün en önemli akarsuyu Çoruh Nehri’dir. Rafting sporuna elverişlidir.

    • Bölgenin en fazla yağış alan bölümüdür. Özellikle Rize 2400 mm’ lik yağış ile Türkiye’nin en fazla yağış alan ilidir. Sebebi, Rize’nin güneyindeki yüksek dağların hakim rüzgar yönüne dik olmasıdır.

    • Dağların yüksekliği fazla olduğundan kıyı ile iç kesim arasında farklılığın en fazla olduğu bölümdür.

    • Bölümde yağışın etkisiyle deniz seviyesinden itibaren geniş yapraklı gür ormanlar oluşmuştur. Yükseklere çıkıldıkça bölüme has iğne yapraklı ladin ormanları görülür.

    • Karadeniz Bölgesinde kırsal nüfusun en fazla olduğu bölümdür.

    • Tarım alanları az olduğundan tarımsal nüfus yoğunluğu fazladır.

    • Nüfus daha çok kıyı şeridinde toplanmıştır.

    Kırsal kesimde dağınık yerleşmenin en fazla olduğu bölümdür. Bunda,

    Yer şekillerinin engebeli olması,

    Su kaynaklarının fazla olması,

    Tarım alanlarının dağ yamaçlarına parçalı olarak dağılması etkili olmuştur.

    Kıyı şeridinin en önemli ürünleri çay ve fındıktır. Kış sıcaklık değerlerinin yüksek olmasına bağlı olarak Trabzon ve Rize çevresinde turunçgil bahçelerine rastlanır.

    İç kesimlerde daha çok buğday ve arpa yetiştirilir.

    Kıyı şeridinde ve dağlık sahalarda büyükbaş hayvancılık gelişmiştir.

    Karadeniz Bölgesi’nde balıkçılığın en fazla gelişmiş olduğu bölümdür.

    Türkiye’de arıcılığın gelişmiş olduğu yerlerden birisi de bu bölümde yer alan yaylalardır.

    Bölümün en önemli yer altı zenginliği bakırdır.

    Bölümün turizm potansiyellerinin başında doğal güzellikler gelir. Bölümde son yıllarda gelişen turizm etkinliklerinden biri de yaylalarda yapılan şenlik ve festivallerdir. Sümela Manastırı bölümün en fazla turist çeken tarihi eserlerinden biridir.

    ORTA KARADENİZ BÖLÜMÜ

    Melet çayından Sinop'un doğusuna kadar uzanır. Doğu Karadeniz Bölümü'ne göre güneye daha fazla sokularak Tokat ve Çorum illerinin büyük bölümleri ile Amasya ilinin tamamını içine alır.

    Yer şekilleri Doğu ve Batı Karadeniz'e oranla daha sadedir. Dağların yükseltisi azalmış ve dağlar içeriye çekilmiş durumdadır

    Dağ sıraları Kızılırmak ve Yeşilırmak akarsuları tarafından yer yer derin vadilerle parçalanmıştır. Bu vadiler Karadeniz’in nemli havasının iç kesimlere ulaşmasını sağlar.

    Bu sebeple bölümde kıyı ile iç kesim arasında iklimde, bitki örtüsünde, nüfusun dağılışında ve ekonomik faaliyetlerde farklılık azdır.

    Bölümde dağların yüksekliği az olduğundan bölgenin en az yağış alan bölümüdür.

    Ortalama yüksekliğinin az olması ve dağların akarsular tarafından parçalanmasından dolayı iç kesimlere ulaşımın en düzgün olduğu bölümdür.

    Kızılırmak ve Yeşilırmak’ın taşıdığı alüvyonları deniz kıyısında biriktirmesi ile oluşan Bafra ve Çarşamba delta ovaları bölgenin en önemli düzlükleridir.

    Türkiye ekonomisine katkısı daha çok tarım alanındadır. Başlıca tarım ürünleri; tütün, ş.pancarı, fındık, mısır, pirinç ve elmadır.

    BATI KARADENİZ BÖLÜMÜ

    Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanır.

    Bölümde dağlar üç sıra halinde geniş alan kaplar.

    Bölümde yağışlar Doğu Karadeniz’den az, Orta Karadeniz’den fazladır.

    Balkanlardan gelen soğuk hava kütlelerinin etkisinde kaldığından kışlar diğer bölümlere göre daha soğuktur.

    Başlıca tarım ürünleri; tütün, ş.pancarı, fındık, mısır, pirinç ve kenevirdir..

    Türkiye’de orman ürünleri sanayisinin en fazla geliştiği bölümdür.

    Zengin taşkömürü yataklarına sahiptir. Ekonomisi daha çok maden çıkarımı ve işlemeciliğine dayanır.