kapitülasyonlar kaç yılında kime hangi amaçla verilmiştir ?

'Ders çalışıyorum' forumunda Misafir tarafından 13 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. kapitülasyonlar kaç yılında kime hangi amaçla verilmiştir ?
     



  2. Cevap: kapitülasyonlar kaç yılında kime hangi amaçla verilmiştir ?

    Kapitülasyon kelimesinin kökeninde Latince caput (baş) sözcüğü vardır. Geniş anlamıyla kapitülasyon baş eğmek, teslim anlaşması yapmak anlamlarını taşır. Tarihte kazandığı özel anlamla kapitülasyon, bir ülke tarafından başka bir ülkenin vatandaşlarına verilen ticari ayrıcalıklar bütünüdür.
    Osmanlı Devleti tarafından Yükselme Dönemi'nden imparatorluğun dağılışına değin Avrupa devletlerine çeşitli kapitülasyonlar verilmiştir.Osmanlıda İlk Kapütülasyon 1536 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından Fransız uyruklulara iyi niyetle verilmiştir. Osmanlı Devleti'nin verdiği kapitülasyonlara örnek olarak Osmanlı kentlerinde serbest ticaret yapabilme hakkı, yabancıların kendi aralarındaki anlaşmazlıklarda Osmanlı Mahkemeleri yerine yabancı konsolosluklara yargı yetkisi tanınması, Osmanlı topraklarında seyahat, taşımacılık ve satış serbestliği, Osmanlı sularında yabancı bayrakla vergi ödemeden gemi işletme Kabotaj hakkı verilebilir.Kabotaj ve Yabancı konsoloslara kendi mahkemelerini kurup yargı yetkisi verilmesi Osmanlı egemenliğine büyük zararlar veriyordu. Zira bu mahkemeler genellikle Osmanlı Alehine kararlar veriyordu.

    Kapitülasyonlar Kurtuluş Savaşı sırasında Sovyetler Birliği ile yapılan 28 Mart 1921 Anlaşmasının 7. Maddesiyle "geçersiz ve kaldırılmış" sayıldı. Kapitülasyonların gerçek anlamda kaldırılması ise Lozan Anlaşması'yla olmuştur.