İşveren hakları nelerdir

'Sorun Cevaplayalım' forumunda Sitem tarafından 22 Ağustos 2011 tarihinde açılan konu


  1. İşveren Olarak Hakkımı Öğrenmek İstiyorum.

    KRİZ DÖNEMİNDE İŞVERENİN HAKLARI

    1- İşçi ödünç verilebilir
    İşveren, yazılı rızalarını almak ve benzer bir işte çalışmak koşuluyla işçilerini 6 ay süre ile bir başka işverene geçici iş ilişkisi kapsamında gönderebilir (İş Kanunu 7.md). 6 aylık süre en fazla 18 aya kadar çıkarılabilir.

    2- Kısa çalışma ödeneği
    İşveren, başvuru yapmak suretiyle işçilerine kısa çalışma ödeneğinden yararlandırabilir. Bu durumda işveren işçilerini 3 ay süreyle kaybetmemiş olur. (Editörün notu: Mevzuatta "kısa çalışma" en az dört hafta en fazla üç ay süreyle işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılarak uygulanması; "kısa çalışma ödeneği" de kısa çalışma, işin kısmen veya tamamen durması hallerinde yapılan ödeme, şeklinde tanımlanmaktadır.)

    3- Geçerli nedenlerle işçi çıkarma
    İşveren, ekonomik krizi gerekçe göstererek "geçerli nedenle" işçi çıkarabilir. Geçerli nedenle işçi çıkarmasının avantajı: İşçinin işe iade edilmek üzere iş mahkemesinde dava açması halinde mahkeme krizin varlığını kabul ederse, işçinin işe iade edilmesi taleplerini reddeder.

    4- Toplu işçi çıkarma
    Ekonomik kriz, bazı işverenleri yüreği sızlaya sızlaya işçi çıkarmaya zorluyor. İşten çıkarma olayı, "işine son verildi" demekle olmuyor. Uyulması gereken bazı kurallar, aksine hareket edenlere de uygulanan ciddi cezalar var.

    İş Kanunu’nun 29. maddesine göre; işyerinde çalışan işçi sayısı

    - 20 ile 100 arasında ise, en az 10 işçinin,

    - 101 ve 300 arasında ise, en az yüzde on oranında işçinin,

    - 301 ve daha fazla ise, en az 30 işçinin işine 17. madde uyarınca ve bir aylık süre içinde aynı tarihte veya farklı tarihlerde son verilmesi "toplu işçi çıkarma" sayılır.

    İşveren; ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri işletme, işyeri veya işin gerekleri sonucu toplu işçi çıkarmak istediğinde, bunu en az otuz gün önceden bir yazı ile,

    - İşyeri sendika temsilcilerine,

    - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ilgili bölge müdürlüğüne,

    - Türkiye İş Kurumu’na bildirir.

    İş Kanunu uyarınca toplu işçi çıkartılması olayında, bazı bildirimlerin yazılı yapılması gerekiyor. Yapılacak olan bildirimlerde;

    - İşçi çıkarmanın nedenleri,

    - Bundan etkilenecek işçi sayısı ve grupları

    - İşe son verme işlemlerinin hangi zaman diliminde gerçekleşeceği, hususunda bilgi verilmesi gerekiyor.

    Yasaya aykırı olarak toplu işçi çıkarmanın cezası

    İş Kanunu’nun 29. maddesinde belirtilen hükümlere aykırı olarak işçi çıkaran işveren veya vekili hakkında aynı Yasa’nın 100. maddesi gereğince her işçi için 360 YTL (2008 yılı için) idari para cezası uygulanmaktadır.

    Görüldüğü üzere ilgili kurumlara gerekli bildirimler zamanında yapılmadan işçi çıkarıldığı takdirde idari para cezası oldukça yüksek. Örneğin yasaya aykırı şekilde 10 işçi çıkardığınız zaman 3.600 YTL para cezası ödemeniz gerekiyor. Krizin etkisini azaltayım derken yanlış işlemden dolayı krizi körüklemeyin.

    İhbar ve kıdem tazminatı

    İşveren, toplu işçi çıkarmalarda işçilere çalışma sürelerine uygun olarak ihbar öneli vermek veya ihbar tazminatı ödemek, bunun yanında hizmet süresi bir yıldan fazla olan işçilere kıdem tazminatı da ödemek zorundadır.

    İşten çıkarılan işçilerin yerine yeni işçi alınmaması

    İşveren toplu işçi çıkarmanın kesinleşmesinden itibaren altı ay içinde aynı nitelikteki iş için yeniden işçi almak istediği takdirde, nitelikleri uygun olan işten çıkarılan işçileri tercihen işe çağırmakla yükümlüdür.

    Toplu işçi çıkarmaya gidilen işyerlerinde çıkarma tarihinden itibaren altı ay içinde toplu işçi çıkarmanın konusu olan işlerde geçici iş ilişkisi gerçekleşmez.