İslamiyet öncesi Türk edebiyatının özellikleri nelerdir?

'Ders notları' forumunda By RiZeLi tarafından 11 Haziran 2010 tarihinde açılan konu


  1. İslamiyet öncesi Türk edebiyatının özellikleri nelerdir?
    İslamiyet öncesi Türk edebiyatı
    İslamiyet öncesi Türk edebiyatı Özellikleri






    Türkler, geçimlerini sağlamak için akıncılığı bir meslek hâline getirmişlerdir. Akıncılığın en önemli iki silâhı ok ve yaydır. Bunları kullanmakta çok usta olan Türkler, akıncılık dışında avcılık ile bu maharetlerini geliştiriyorlardı. Sonuç olarak atçılık, avcılık ve akıncılık, atlı-göçebe medeniyetinin temelini oluşturuyordu. Bu hayat tarzı, kuvvetli, cesaretli avcı ve akıncı tipini gerekli kılıyordu. Türk destanlarındaki kahramanlar, bu medeniyetin hayat anlayışını ve ideal insan tipini temsil ederler. Destan kahramanlarının hayatlarına hâkim olan ve şahsiyetlerini şekillendiren, bu medeniyet tarzının temel değerleridir. İslâmiyet öncesindeki edebî eserleri değerlendirirken, toplumun bu özelliklerini göz önünde bulundurmak gerekmektedir.

    Genel Özellikleri

    a) İslâmiyet öncesindeki Türk edebiyatı yabancı etkilerden uzak bir edebiyattır.

    b) Dil, saf Türkçe olup, yabancı kelime yok denecek kadar azdır.

    c) Edebiyat, atlı göçebe hayatının özelliklerini yansıtır.

    d) Eserler, genellikle anonimdir; pek azının sahipleri bilinmektedir.

    e) Eserlerin tamamında milletin ortak duygu ve düşünceleri hâkimdir.

    f) Nazım birimi genellikle dörtlüktür. Dörtlüklerin kafiye şeması aaab şeklindedir.

    g) Şiirde hece vezni ve daha çok yarım kafiye kullanılmıştır.

    h) En eski eserlerde bile işlenmiş bir dil ve edebî üslûp görülür. Bu durum, bilinenlerden daha eski metinlerin olduğunu düşündürmektedir.

    i) Yiğitlik, yurt ve tabiat sevgisi, büyüklere saygı, işlenen başlıca temalardır.