Işık Hızı Nasıl Ölçülür?

'Sözel Dersler' forumunda HazaN tarafından 10 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Işık hızı ölçümü
    Işık hızı neyle ölçülür

    17 yüzyıla kadar ışığın sonsuz hızda ilerlediği varsayılıyordu Buna dayanak olarak, ay tutulması sırasında dünyanın aya düşen gölgesinde gözlemlenen bir geçikme olmayışı gösteriliyordu Şimdi biliyoruz ki ışık, bu geçikmeyi gözlemleyebilmek için çok hızlıdır

    Galileo ışık hızının sonsuz olduğundan şüphe duydu Ve bir fenerin üzerini örtüp,açarak bir kaç mil öteden ışık hızını ölçmeyi tasarladı Bunu deneyip denemediğini bilmiyoruz Ama ilk başarılı deneme 1676 yılında Olaus Roemer tarafından gerçekleştirildi Roemer, Jupiter'in uydularının tutulma zamanının dünyadan uzaklaştıkça arttığını fark etti Bunu ışığın dünya ile jupiter arasındaki mesafenin artması sonucu ,ışığın katetmesi gereken yolun uzamasına bağladı Sonuçta ışığın hızını 214,000 km/s olarak buldu Bu çok yaklaşık bir sonuçtu Çünkü o zamanlar gezegenler arası uzaklık tam olarak bilinmiyordu 1718'de James Bradley dünyanın güneş etrafında dönmesi sonucu oluşan yıldız konumlarındaki sapmaları gözlemleyerek başka bir tahminde bulundu Draconis yıldızını gözlemledi ve yıl boyunca yıldızın konumunun değiştiğini fark etti Paralax methodunu kullanarak ışığın hızını 301,000 km/s olarak buldu

    Işık hızı ilk defa dünya dışı gözlem yapmadan 1849 yılında Armand Fizeau tarafından ölçülmüştür Fizeau, 8 km uzakta bir ayna kullanarak ışığı yansıttı Işık demeti dönen bir dişli tekerleğin deliklerinin içinden geçerek gidiyordu Tekerleğin hızını ışığın dönüşte bir sonraki delikten geçerek görünmesini sağlayacak şekilde arttırdı Ve bu yolla ışığın hızını 315,000 km/s olarak buldu Leon Foucault daha sonra aynı deneyi birden fazla ayna ile daha doğru olarak yaptı O da ışık hızını 298,000 km/s olarak buldu Bu teknik ayrıca ışık hızının suda havadan daha yavaş ilerlediğini gösteriyordu

    Maxwell elektromanyetik teoriyi açıkladığında, ışık hızı ilk defa, boşluktaki magnetik geçirgenlik (magnetic permeability) ve elektriksel geçirgenlik(electric permitivity) sayesinde, dolaylı yollardan tesbit edilme imkanı buldu Bu ilk olarak 1857 yılında Weber ve Kohlrausch tarafından gerçekleştirildi 1907'de Rosa ve Dorsey bu yolla ışığın hızını 299,788 km/s olarak buldu Daha sonra birçok method uygulandı 1958'de Froome microdalga interferometreyi kullanarak 299,792 5 km/s olarak ölçtü 1970 de lazer teknolojisinin gelişmesiyle yüksek spektrum kararlılığı ve caesium sabiti sayesinde daha iyi sonuçlar elde edildi Şimdi ışık hızı artı eksi 1 m/s hata sevyesinde ölçülebilmektedir En son 1983 de 299,792 458 olarak ölçülmüştür