İshak Paşa Sarayı Özellikleri ve Önemi

'Tarih Bölümü' forumunda EyLüL tarafından 21 Şubat 2012 tarihinde açılan konu



  1. İshak Paşa Sarayı

    Başlama tarihi 1685
    Bitiş tarihi 1784
    Mimarı Mehmet Paşa
    Çıldır Valisi İshak Paşa tarafından 18.yy. sonlarında yaptırılan meşhur saraydır.

    KONUMU
    Ağrı’nın Doğu Beyazıt ilçesinin yaklaşık 8 km güneydoğusunda eski Doğu Beyazıt kasabasının bulunduğu yerde ovaya hakim bir yamaçta inşa edilmiştir. Saray, yamacın eğimi yüksek dayanak duvarlarıyla düzeltilerek eldeedilen yaklaşık olarak 50x150 m. boyutlarındaki düzlüğün üzerindedir. Saraya adeta bir kale görüntüsünü veren yükseke çevre duvarlarıyla içindeki yapıların bir bölümü, I. Dünya Savaşı’nda bölgeyi işgal eden Rusların yaptıkları hasarlar sebebiyle yıkık durumdadır.

    MİMARİ ÖZELLİKLERİ
    Saray, birbirini takip eden iki avlunun çevresinde toplanmış çeşitli yapı gruplarından meydana gelmektedir. Saraya doğu cephesinin ortasındaki görkemli taç kapıdan girilmektedir. Girişin arkasındaki birinci avluda servis binaları yer almaktadır. Bütün saraya yayılmış olan bir tür merkezi ısıtma donanımının ocağı da birinci avludadır. Bu ısıtma sisteminin duvarlarda bırakılmış kanallardan geçen pişmiş topraktan boruları bugün de yer yer görülmektedir. Bölgenin sert geçen soğuk iklimi sebebiyle büyük odalarda ayrıca bir ocak vardır. Birinci avlunun batı duvarında bulunan ikinci bir taç kapıdan ikinci avluya girilmektedir. Bu avlunun girişte solunda, bir koridor üzerinde bulunduğu tahmin edilen odaların yalnız temelleri kalmıştır. Bu avlunun sağ tarafındaki bir kapıdan sarayın selamlık kısmına geçilmektedir. Kapının arkasındaki bir geçitten ulaşılan holün bir tarafında divanhane, öbür tarafında kütüphane yer almaktadır. Holden batı taraftaki bir koridorla bitişikteki camii’ye geçilmektedir. Kare planlı camiinin kubbesi yarım küreden oldukça fazladık ve bu şekli ile Türkistan kubbelerini andırmaktadır. Camiinin minberine ise duvarın içindeki merdivenle çıkılmaktadır. Camii’nin kuzeybatı köşesinde bulunan minare koyu ve açık renkli taş sıralarla örülmüş olup tek şerefelidir. Avluda camiinin kıble duvarına bitişik sekizgen planlı ve külahlı türbe Selçuklu dönemi kümbetlerine benzemektedir. İkinci avlunun batı duvarının ortasındaki üçüncü bir taç kapı ile harem bölümüne geçilmektedir. Zamanında 2 katlı olduğu anlaşılan bu bölümün, bugün yalnız alt kat duvarları kalmıştır.

    ÖNEMİ
    Saray, yalnızca mimarlık değil bezemeleri ile de oldukça dikkat çekicidir. Sarayın hiç çini kullanlmamış olan bezemesinde taş oymacılığı asır basar. Her üç taç kapının üstü, camiinin kıble duvarı, türbenin cepheleri ve külahı, haremdeki salonlar, kapı ve pencere söveleri, kemerler yüksek kabartma taş işlemeleri ile doludur.