İş, oluş, durum bildiren cümlelere örnek verir misiniz?

'Sorun Cevaplayalım' forumunda Aysell tarafından 26 Eylül 2011 tarihinde açılan konu


  1. İş, oluş, durum bildiren cümlelere örnek verir misiniz?


    Eğer bir fiil geçişli ise (yani ‘neyi’, ‘kimi’ sorularını sorabiliyorsak) kılış fiilidir.

    *Kırmak ,atmak , dikmek, içmek, ezmek,delmek,yolmak,dizmek….

    Görüldüğü gibi yukarıdaki fiillere ‘neyi kırmak?, neyi atmak…’sorularını yöneltebiliyoruz.

    Öyleyse bu fiiller geçişlidir ve geçişli olduğu için de kılış fiilidir.

    Fiil, öznenin kendi iradesi dışında geçirdiği değişimi anlatıyorsa ve bir hareket bildirmiyorsa o fiil oluş fiilidir.

    *Sararmak ,Yaşlanmak,Uzamak, Paslanmak,büyümek,solmak,acıkmak…

    Görüldüğü gibi yukarıdaki fiiller geçişli olmadığı için kılış fiili olamaz.Bir hareket olmadığı için ve eylem öznenin kendi isteği dışında gerçekleştiği için bu fiiller oluş fiilidir.

    Fiil, öznenin kendi iradesinde yani kendi isteği ile gerçekleşiyorsa ve fiil bir hareket ifade ediyorsa o fiil durum fiilidir.

    *Yürümek, oturmak, gitmek, çıkmak,ağlamak…

    Görüldüğü gibi yukarıdaki fiiller , bir hareket bildirmektedir ve bu hareket kişinin kendi isteğiyle gerçekleşmektedir bu yüzden yukarıdaki fiiller durum fiilleridir.

    Not: Durum fiilleri de oluş fiilleri de geçişsiz fiillerdir.