İmam-ı Gazali'den nasihatlar (Ey oğul)

'İslami Bilgiler' forumunda Semerkand tarafından 5 Aralık 2011 tarihinde açılan konu


  1. İmam-ı Gazali Den nasihatler (Ey oğul)

    İmamı Gazaliden nasihatlar

    imam-ı Gazaliden öğütler

    Allah'tan kork

    Ey oğul!

    Allah'tan nasıl korkulması gerekiyorsa öyle kork. Ona kulluk görevini gereği gibi yap. Haram kıldığı şeylerden mümkün olduğu nisbette kaçın. Allah'ın saadete uzanan yolundan ayrılma. Hayatını düzene sokan emirlerini sakın ihmal etme ki, yaşayışın sıhhat bulsun, gözlerin aydın olsun.

    Çünkü gizli ve kapalı hiçbir şey Allah'tan gizli ve kapalı değildir.


    Babana itaat et
    Ey oğul!

    Senin hayatını renk katmak için güzel belgeler koydum. Onları korur ve dediklerime kulak verir, günlük yaşayışını ona uydurursan hükümdarların gözleri ve gönülleri sana karşı ilgiyle dolup taşacaktır.

    O halde şu anda da, bundan sonra da babana itaat et.



    Boş sözden uzak dur

    Ey oğul!

    Aklının hemen kabul etmeyeceği şeyi söyleme. Lüzumsuz lâftan, çok gülmekten, şaka ve alaya almaktan, din kardeşinle tartışmaktan sakın.

    Böyle yapmak saygıdeğerliği götürür, kin ve düşmanlık kapılan açar.



    Ağırbaşlı ol

    Ey oğul!

    Ağırbaşlı, terbiyeli, saygılı ve nezaketli olmaya çok dikkat et ve itina göster. Ancak böyle yaparken gurura kapılma. Sonra senden bu sıfatla söz edilir.

    Halka tepeden bakma. Sonra senden bu sıfatla bahsedilir.



    Herkese hoşnut davran
    Ey oğul!

    Dostuna da düşmanına da hoşnutluk göster.

    Başkasına eza ve cefa etmekten kendini alıkoy ve bunu onlardan korkup ürktüğün için de yapma. Sadece iyi bir huy olduğunu düşünerek öyle davran.



    Ortayolu tut
    Ey oğul!

    Bütün işlerinde ortayolu tut. Çünkü işlerin en hayırlısı orta yoldur. Az konuş. Karşılaştığın her Müslümana selâm ver.



    Yürüyüşüne dikkat et

    Ey oğul!

    Ölçülü adımlarla yürü, ayaklarını yerde sürükleyerek yürüme. Sağa sola baka baka yürüme.

    Etrafı rahatsız ederek, başını şunun bunun kapısına doğru döndürme.

    İnsanları iyi tanı

    Ey oğul!

    Heveslerine ve nefsine uyan aşağılık çukuruna yuvarlanır. Zarif görünümlü insanlar fazla ilgini çekmesin, dış görünüşe pek aldanma. Çünkü insan, kalbiyle, düşüncesiyle ve diliyle adamdır, kıyafetiyle değil.

    Benzi sarı, zayıf kimseleri hor görme. Çünkü insan iki küçük et parçasıyla ölçülür: Kalbi ve dili. Öyleyse insanların bu iki değerinden faydalanmaya çalış; gerisi et, kan ve kemiktir.



    Fitneden sakın

    Ey oğul!

    Düşman ülkesinde de olsan fitne ve fesat çıkarmaktan sakın.

    Kendinden aşağı kimselere karşı çoluk çocuğunu, şeref ve itibarını yaygı yapma.

    Malını kendinden fazla kıymetli ve üstün tutma.



    Fazla konuşma
    Ey oğul!

    Fazla konuşma. Sonra bulunduğun toplulukta taşınması güç bir yük olursun.

    Seninle beraber oturana karşı alicenap davran. Yanına oturmak isteyene güzel, nazik, hareket et.

    Başkasının gözüne dikkatle bakıp durma.

    Fazla lügat parçalayıp yaldızlı söz söyleme. Çünkü bu sözlerin dış görünüşü belki güzel sayılabilir, fakat gerçekte güzel değildir.


    Gözü aç ve savurgan olma
    Ey oğul!

    Kendini iyice sıkıntıya sokmuş bir miskin gibi gözü aç; mal kıymeti bilmeyen, ilerisini görmeyen bir sefih gibi savurgan olma. Sana ait hakları belirle. Dostuna saygılı, düşmanına insaflı ol.

    Nimetlere şükret
    Ey oğul!

    Allah'ın verdiği nimete dâima şükret.

    Musa Aleyhisselâm, münacatında, "Yâ Rabbi! Âdemoğullarına el, ayak, göz, kulak ve sair birçok nimetler verdin. Âdemoğulları bu nimetlerin şükrünü nasıl îfa edebilir?" diye sordu.

    Cenab-ı Hak ona şöyle buyurdu:

    "Yâ Musa! Verdiğim nimeti Benden bilip, kendi işinden ve çalışmasından bilmeyen kulum, ona verdiğim nimetin şükrünü eda etmiş olur. Verdiğim nimetleri kendinden ve çalışmalarından bilip, Benden bilmeyen kulum da nimetin şükrünü eda etmemiş olur. Kula lâyık olan gece ve gündüz Bana teşbih ve hamd etmektir."


    Fakirlere ihsan et

    Ey oğul!

    Cenab-ı Hakkın ihsan buyurduğu nimetten fakirleri ve muhtaçları hissedar etmek şükürdür. Eğer kapına bir fakir gelirse, onun kalbini hoş et, öyle gönder.


    Sadakayı gizli ver

    Ey oğul!

    Sadaka verirken gizli vermek, kendine bir musibet geldiğinde bağırıp çağırmayarak, yaygara yapmayarak gizlemek gerekir.

    Bir günah işlediğinde ceza gelmeden hemen tevbe et. Sadaka vermek sıddıklar nişanıdır. Onlar sıddıklar zümresindendir.


    Ey oğul!

    Tamahkâr olma. Kalbin katı ve kara olur. Çok mal arttırmak için hasislik etme.

    Salih insanların sohbetinde bulun

    Ey oğul!

    Âlimlerin ve sâlih insanların sohbet ve meclisinde bulunmayı elden bırakma. Peygamber Efendimiz bir hadislerinde şöyle buyurmuşlardır:

    "Bir kimse ulema ve sâlihlerin meclis ve sohbetine giderse. Cenab-ı Hak o kimsenin herbir adımına karşılık kabul olunmuş bir hac sevabı ihsan eder."

    Âlim ve sâlih zatlar Allah'ın dostlarıdır. Onları ziyaret edenin sevabı Allah'ın evini ziyaret edenin sevabı gibidir.


    Dargınları barıştır
    Ey oğul!

    Dargın ve küsülü olanları barıştır ki, sen de yarın Kıyamet gününde mesrur ve şad olasın.

    Musa Aleyhisselâm münacatında, "Yâ Rabbi! Küsülü iki kişiyi barıştırana ne ecir verirsin? Senin rızanı kazanmak için halka zulmetmeyenlere nasıl bir mükâfat verirsin?" diye sordu.

    Hak Teâlâ şöyle buyurdu:

    "Ben de yarın Kıyamet gününde ona selâmet verip korktuğundan emin ederim."


    Merhametli ol