hücre organelleri

'Ders notları' forumunda EyLüL tarafından 23 Kasım 2011 tarihinde açılan konu


  1. hücre organelleri
    hücre organelleri nelerdir
    hücre organelleri görevleri

    hücre organelleri
    Çok hücreli,gelismis yapılı canlılarda organ ve sistemlerle gerçeklestirilien hayatsal olaylar tek hücreli canlılarda ve çok hücrelilerin her bir hücresinde “organel”denilen hücre içi yapılarıyla gerçeklestirilir.O halde her hücre organeli bir organ ya da sisteme karsılık gelmektedir.Her hücrenin tek basına canlılık özelligi gösterebilmesi organellerle mümkün olmaktadır.Sentrozom ve ribozom dısındaki organeller hücre zarına benzeyen bir zarla çevrilidir.
    Hücreleri,yapı ve fonksiyon olarak mükemmel isleyen bir devlete benzetebiliriz.Çünkü yöneticisi ve diger görevleri üstlenmis ayrı birimleri vardır.Buna göre her organel bir görevden sorumlu bakanlar gibidir.

    [​IMG]

    Ribozom: Hücre içinde protein sentezi yapar. Zarsızdır. Endoplâzmik retikulum üzerinde dizilmiş hâlde veya sitoplâzma içinde serbest olarak bulunur.
    Karaciğer gibi protein sentezinin çokça yapıldığı hücrelerde ribozom sayısı normalden daha fazla olur.

    Endoplâzmik Retikulum: Sitoplâzma içinde madde iletimini sağlayan kanallar sistemidir. Ayrıca bazı maddeleri depo eder. Üzerinde ribozom bulunan endoplâzmik retikuluma granüllü endoplâzmik retikulum denir. Tek katlı zardan oluşur.

    Golgi Cisimciği (Aygıtı): Üst üste dizilmiş yassı keseler şeklindedir. Endoplâzmik retikulumun yapısına benzer bir yapısı vardır, fakat üzerinde ribozom bulunmaz. Hücre içinde salgı üretimi ve madde paketlenmesinde görev alır. Tek katlı zardan oluşur.
    Tükürük, süt ve ter bezi gibi salgı maddelerinin üretildiği organlarda golgi aygıtı sayıca fazla olur.

    Lizozom: Hücre içi sindiriminde görevlidir. Tek katlı zarla çevrilidir. Bakteriler, mavi-yeşil algler (su yosunu) ve alyuvarlar hariç bütün hücrelerde bulunur.

    Koful: Hücre içinde atık madde, su ve besin depolayan kese şeklindeki yapılardır. Tek katlı zardan oluşur. Bitki hücrelerinde büyük, hayvan hücrelerinde ise küçüktür. Yaşlanmış hücrelerde kofullar büyük ve az olur.

    Sentrozom Yalnızca hayvan hücrelerinde vardır. Hücre bölünmesinde görev alır.

    Mitokondri Hücre içinde oksijenli solunum yapar. Hücreye gerekli enerjiyi sağlar. Çift katlı zarla çevrilidir.
    Karaciğer, kas ve sinir hücreleri, fazla miktarda enerji kullandığından çok sayıda mitokondri içerir.

    Plâstitler Plâstitler yalnızca bitki hücrelerinde bulunur. Üç çeşit plâstit vardır; kloroplâst, kromoplâst
    ve lökoplâst.
    Kloroplâstlar Bitkiye yeşil renk verir. Yapısındaki klorofil sayesinde, fotosentez yaparak besin ve oksijen üretir. Yapraklarda ve otsu bitkilerin gövdelerinde bulunur.
    Kromoplâstlar Bitkilere sarı, turuncu ve kırmızı renkleri verir. Kök, çiçek, meyve ve tohum gibi yapılarda bulunur.
    Lökoplâstlar Renksiz plâstitlerdir. Bitkilerin ışık görmeyen kök, yumru ve tohum gibi kısımlarında
    bulunur. Patates yumrularında, tahılların tohumlarında, nişasta, yağ ve protein depolar.