Hubb-ı câh nedir?

'İslami Bilgiler' forumunda Semerkand tarafından 8 Ocak 2012 tarihinde açılan konu


  1. Hubb-ı câh nedir?
    Kabaca "makam sevgisi


    Hubb-ı câh, şeytanın kalbe bulaştırdığı bu yedi hastalığın en masum görüneni, en sinsi ve hızlı büyüyeni, bu nedenle de galiba en tehlikelisi. Kabaca "makam sevgisi" diye çevrilen hubb-ı câh'taki "câh", aslında "dünyevî menfaat, üstünlük ve itibar, insanların teveccühüne mahzar olmayı sağlayan şey" demektir. Böyle bir itibar genellikle idari, siyasi, ilmi bakımdan yüksek bir mevkide bulunmakla kazanıldığından, câh, zamanla "mevki, makam, rütbe" anlamına kullanılır olmuştur. Nitekim bazı kaynaklarda hubb-ı câh yerine, "yönetme, baş olma, liderlik tutkusu" anlamına gelen "hubb-ı riyâset" tabiri tercih edilir.

    Bu tabirlerdeki "hubb" kelimesiyle de "bir şeye ölçüyü kaçıracak tarzda ihtirasla yönelme"nin kastedildiğini söyleyip hubb-ı câh'ı şöyle tanımlayalım:

    Sırf insanlar nazarında itibar kazanmak, uhrevî olmayan menfaatler elde etmek için bir mevki ya da makama gelmeyi istemek, bunun için her yolu mübah görmek.

    Hubb-ı câh, "zühd" dediğimiz, "insanı Allah Tealâ ile meşgul olmaktan alıkoyan her şeyi terk etme hal ve kararlılığı"nın tam tersi bir tutum kısaca. Hem fert hem toplum için büyük tehlike. Fakat insanları hayatın bir mücadele olduğuna inandırıp "dünyadan ne koparırsam o kârdır" düşüncesiyle birbirine rakip kabul ettiren modern anlayış, bu hastalığı bırakın bir tehlike saymayı, meziyet gibi gösteriyor.


    Bir kalp illeti

    Hz. Peygamber s.a.v., iki kişi bile olsak, birimizin yönetme sorumluluğunu üstlenmesini tavsiye etmiştir. Küçük büyük bütün toplumlar bir yönetilen-yöneten, ast-üst hiyerarşisine dayanmak durumundadır. Toplumsal yapılanmada görev, yetki ve sorumlulukların zorunlu kıldığı farklı mevkiler vardır.

    Kaçınılmaz olarak birileri bu mevki ve makamlarda görev yapacaktır. "Bu birileri niçin ben olmayayım.." diye düşünebilir insan. Kendini bir makama daha layık görebilir, diğer insanlardan daha iyi hizmet vereceğini zannedebilir.

    Fakat makam taleplerinin arkasında kendini başkalarından üstün görme, bencillik, takdir edilme duygularının yahut çıkar sağlama, şöhret ve daha rahat yaşama niyetinin olması da mümkündür. Hatta kişi bu süflî duygu ve hesapların farkında bile değildir çoğu zaman.

    İşte bu yüzdendir ki hubb-ı câh denilen kalp illeti ince bir meseledir. Fıtrî bir duyguyu, mükemmelleşme arzusunu istismar eder. Masum görünür ama çok tehlikelidir. Diğer manevi kalp hastalıklarının artmasına sebep olacak bir potansiyeli vardır çünkü.

    serhaber.com