Hikaye nedir? Nasıl yazılır?

'Sözel Dersler' forumunda YAREN tarafından 5 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu


  1. Hikaye nedir,
    Hikaye Nasıl yazılır,
    Hikayenin bölümleri


    Yaşanmış veya tasarlanmış bir olayı, bir durumu; yer, kişi ve zaman belirterek anlatan kısa yazılara öykü(hikaye) denir.

    Genellikle romandan kısa olurlar, dar bir zamanı kapsarlar, kişileri romana göre daha azdır, anlatılanları tek ve sınırlıdır ve olayla ilgili yer ve zaman belirtirler
    Serim düğüm ve çözüm denilen üç bölümden oluşurlar
    Olayı sürükleyen bir kişi (öykünün kahramanı) vardır
    Hikaye kısalığı ve kurgusuyla masala, kişilerin nitelendirilmesi, eylemin işlenişi ve canlandırılmasıyla da romana yaklaşır
    Hikayenin kısalığı yapısal olarak, kişinin niteliğiyle geliştiği eylem arasındaki sıkı bağdan kaynaklanır
    Hikayenin çerçevesi, çoğu kez anlatıcının durumunu belirterek çizilir
    Halk hikayeleri; konuları bakımından, Aşk Hikayeleri ve Kahramanlık Hikayeleri olarak ikiye ayrılır
    Aşk hikayelerine örnek olarak Kerem ile Aslı’yı, kahramanlık hikayelerine ise Köroğlu ile Kirmanşah’ı verebiliriz
    Türk hikayeciliği en parlak dönemini, Cumhuriyet döneminde yaşamıştır
    Edebiyat-ı cedide döneminde hikaye türleri iyice gelişmiştir
    Bu dönemdeki yazarların çoğu (Halide Edip Adıvar, Hüseyin Cahit Yalçın vb) romancılığı öne almışlardır, hikayeciliği bir yan uğraş olarak kullanmışlardır


    Nasıl yazılır?

    Kuru söz akılda kalır mı?
    Bir kulaktan girer diğerinden çıkar
    Bu yüzden eski çağlardan beri hikayeler anlatılır
    İnsanları olaylarla etkilemek daha kolaydır
    Her insan dinlediği ya da okuduğu hikayeden kendince bir ders çıkarır
    Eskiden yazının olmadığı ve insanların yazıyı az kullandığı zamanlarda hikayeler sözlü anlatılırmış
    Son birkaç yüzyıldır kitaplardan okunurken internette daha fazla hikaye görür olduk

    Hikaye bir olayın kurgulanarak anlatılmasıdır
    Romandan farkı çok fazla olay örgüsü ve karakter içermemesidir
    Hikaye yazmak bu yüzden daha kolaydır
    Herkes hikaye yazabilir ama roman yazamaz
    Roman sabır ister


    Hikayeler de iki bölümde incelenmelidir

    1- Kısa hikayeler
    2- Uzun hikayeler

    Kısa hikayeler (öyküler): Kısa öykülerin olay kahramanları sınırlıdır
    Birkaç kişiyi geçmez
    Olay örgüsü çok kısadır ve etkileyici olmak zorundadır
    Tek bir konu üzerinde durulur

    Uzun hikayeler: Öykülerden biraz farlıdırlar
    Birkaç bölüm halinde yazılabilirler
    Olay kahramanları daha fazla olabilir
    Birkaç olayın iç içe geçmesinden oluşabilir
    Roman kadar karmaşık değildir, öykü gibi de basit ve kısa değildir

    Hikayede anlatış tarzı çok önemlidir
    Hikayeyi anlatan kişi ya birinci tekil kişi yani ben ya da üçüncü tekil kişi olabilir
    Hikayeyi birinci tekil kişi anlatıyorsa duygularını anlatmak çok kolaydır
    Fakat bir dezavantajı vardır
    Yapılan davranışları ya da duyguları dışarıdan göremeyiz
    Tek taraflı ve yanlı düşünmemize neden olur
    En güzeli üçüncü tekil kişi kullanmaktır
    Bu şekilde hikayemiz daha inandırıcı olur
    Üçüncü tekil kişiler hikayeyi gördükleri gibi anlatırlar
    Hikaye kahramanının düşüncelerini duyamayız
    Konuşmalarını duyabiliriz ve davranışlarını görebiliriz

    Yazar davranışları tasvir etmelidir
    Eylemler insanın gözünün önüne gelmelidir
    Konuşulanlar duyulmalıdır
    Tıpkı televizyonda ya da sinemada bir film seyrediyor gibi hissetmelidir okuyucu
    Böyle olması günümüzün okuyucuları için önemlidir
    Çünkü artık görsellik televizyonlar sayesinde daha ön plana çıkıyor
    Okuduğunu gözünün önünde canlandırabilen bir okuyucu ise bundan zevk alır ve asla sıkılmaz

    Hikayenin dili de önemlidir
    Dilbilgisine dikkat etmek gerekir
    Okuyucuyu sıkmamak için uzun uzun cümleler kullanılmaz
    Eylemler anlatılırken birkaç kelimelik cümlelerle anlatılırsa göz önüne getirilip canlandırma daha kolay olur
    Sıfat yerine de imgeler kullanılırsa etkiyi artırır

    Hikaye kahramanlarını konuştururken, o şunu dedi, bu bunu dedi demekten kaçınmalıyız
    Olayın akıcılığını bozar
    Tırnak işaretleri kullanıp her kahramanın konuşmasını birbirinden ayıracak olursak daha akıcı olur