Hece Düşmesi Nedir? Örnekler

'Bilgi Rehberi' forumunda HazaN tarafından 20 Kasım 2009 tarihinde açılan konu


  1. İki heceli olup ikinci hecesinde dar bir ünlü (ı,i,u,ü) bulunan kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında kelimenin ikinci hecesindeki dar ünlü düşer. Meydana gelen bu ses olayına “hece düşmesi” denir.
    Türkçe’de her ünlü aynı zamanda bir hece oluşturduğu için ünlü düşünce hece de düşmüş olur .Bundan dolayı hece düşmesine ünlü düşmesi denir.

    1.İki heceli olup da ikinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı organ ve akraba adlarında:
    ağız-a>ağza burun-a>burna
    beyin-e>beyne boyun-a>boyna
    omuz-a>omza göğüs-e>göğse
    karın-ı>karnı beyin-e>beyne
    kayın-ı>kaynı oğul-u>oğlu
    gönül-ü>gönlü akıl-ı>aklı

    2.İki heceli olup ikinci hecesinde dar bir ünlü bulunan yabancı dilden dilimize geçmiş kelimeler:
    sabır-ı>sabrı fikir-i>fikri
    şükür-ü>şükrü zikir-i>zikri
    zehir-i>zehri gayr-ı>gayrı
    kayıp ol->kaybol- emir-e>emre

    3.İkinci hecesinde dar bir ünlü bulunan kimi fiillere ünlüyle başlayan bir ek gelirse :
    devir-ik>devrik sıyır-ık>sıyrık
    süpür-ün>süprüntü kıvır-ım>kıvrım
    çevir-il->çevril-

    4.Bazı birleşik kelimelerin teşkilinde :
    Pazar+ertesi>pazartesi kayın+ana>kaynana
    Cuma+ertesi>cumartesi kahve+altı>kahvaltı
    Pek+iyi>peki

    Not:“Assubay” imlâsı yanlıştır, doğrusu “astsubay”dır.

    5.Yapım eki almış bazı kelimelerde:
    sarı-ar->sararmak oyun-a>oyna-
    uyu-ku>uyku sızı-la>sızla-
    yalın-ız>yalnız yanıl-ış>yanlış
    ileri-le->ilerle ileri-de>ilerde

    Not:”Aşağıda” , “yukarıda” ,”nereden”,”burada”,”şurada”kelimelerini “aşağda” , “yukarda”,”nerden”,”şurdan”ve “burdan” şeklinde yazmak yanlıştır.