Havanın Genleşmesi

'Sayısal Dersler' forumunda Masal tarafından 6 Temmuz 2012 tarihinde açılan konu


  1. Havanın Sıcaklıkla Genleşmesi


    Havanın Genleşmesi Hakkında Bilgi


    Genleşme, genişleme anlamından gelir. Sıcaklığı artırılan bir cismin uzunluk ya da hacminin değişmesi olayıdır.

    Gazların ısı etkisiyle genleşmelerini ele alalım. Şu soruları cevaplamaya çalışalım. Soba üzerinde tutulan şişirilmiş bir balon niçin büyür ve hatta patlar? 1783 yılında Montgolfier kardeşler, balonlarını uçurabilmek için, balonun açık alt kısmında ateş yakmışlardır. Niçin? Bu sorulara bulacağımız cevaplar bize, gazlarda da hacmin, katı ve sıvılarda olduğu gibi sıcaklıkla arttığı kanısını vermekte.

    Konuyu daha iyi anlayabilmek için deney örneğini inceleyelim:

    DENEY: Gazların Genleşmesinin İncelenmesi

    DENEYİN AMACI: Farklı gazların genleşmelerinin farklı olup olmayacağını araştırmak.


    Deney Araç ve Gereçleri

    1.Bunzen beki veya ispirto ocağı 8.Cıva damlacığı ile içine hava hapsedilmiş ince cam

    2.Delikli yarık mantar 9.Sacayak

    3.Beher glas(400 ml) 10.Termometre

    4.Üçayak ve bağlama parçaları 11.Yapıştırıcı ve su

    5.Milimetrik kağıt 12.Destek çubuğu

    6.Paket lastiği 13.Keçeli kalem

    7.Cetvel 14.Bunzen kıskacı

    Deneyin Yapılışı

    Gazları da sıvılarda yaptığımız gibi bir kabın içine koyup incelememiz gereklidir. Ancak gaz, kapalı olmayan bir kaptan
    kolayca kaçar; kaldı ki kapta gözlenebilecek bir gaz düzeyi de yoktur. Bundan dolayı gazı bir cam boru içinde bir cıva damlcığı ile hapsetmemiz gerekir. İçine bir miktar gaz, örneğin hava ile hapsedilmiş olan bir cam boruyu alalım. Boruya hapsolan hava kısmının boyunu, bir cetvel ile ölçelim. Borumuza milimetrik kağıt şerit yapıştırıp, cıva damlacığının alt düzeyini 0 olarak işaretliyelim. Sonra 5˚ C aralıklarla cıvanın yükselme düzeyini milimetrik kağıda işaretliyelim. Deneyi 50˚ C - 60˚ C ‘ a gelince keselim.

    Deney Sonuçları:

    Elde ettiğimiz düzey değerlerini sıcaklığa karşı grafiğe geçirelim.

    Borunun bilinen yarı çapından, boruda hapsolmuş olan havanın hacmini ve genleşme kat sayısını hesaplayıp, başka gazlarda da bu deneyi yapmış olsaydık aynı genleşme kat sayısını bulurduk. Bu sonuç, eşit hacimli gazların, aynı sıcaklık değişiminde genleşmelerinin de aynı olduğunu göstermektedir. Yani sıcaklıkla genleşme, gazdan gaza değişmemektedir.