hava kirliliği ile ilgili makale

'Sorun Cevaplayalım' forumunda EyLüL tarafından 11 Ağustos 2011 tarihinde açılan konu


  1. hava kirliliği ile ilgili makaleler

    HAVA KİRLİLİĞİ

    Canli metabolizmasina zararli 1 epey gazin havaya karismasi seklinde tanimlayabilecegimiz hava kirliligi günümüzde bütün insanligin ve özellikle de büyük yerlesim merkezlerinin ciddi 1 problemidir. Aslinda bu problemin nereden ve ne vakit çiktigini söylemek hayli zor. Belki de insanoglunun atesi bulma tarihini hava kirliligi için baslangiç bi şekilde almak en dogrusu. fakat, kentlerin havasini ilk kara bulutlarin kapladigi, nefes almanin zorlastigi, toplu ölümlerin oldugu tarih, endüstri devriminin basladigi yillardir.

    Endüstrilesme ve teknolojik gelismeler hava kirliligine artan 1 etkide bulunmustur. Otomobillerin üretiminin artmasi ve bunlarda petrolün kullanimi, fabrika bacalari ve kimyasal nesne üreten imalathanelerin artmasi hava kirliligine ayrica katkida bulunmustur.fakat bunlar hep günümüzde gelismisligin göstergesi kabul edilmektedir. Peki havayi kirleten bu nesneler nelerdir ve nasil olusurlar? Hava kirliliginin büyük bölümü yanma reaksiyonlarindan kaynaklanmaktadir. Karbon ve hidrojen moleküllerini kapsayan petrol ürünleri yakildiginda karbondioksit ve su olusur. fakat bütün yanma gerçeklesmediginde karbon monoksit gibi insan sagligi için epey tehlikeli ve arasıra de öldürücü gazlar üretilir. Örnegin, arabalarin motorlari karbon monoksit üretirler. Hava kirliligine, COnun %52, SO2nin %18, hidrokarbonlarin %12, NO2nin %6 ve diger parçaciklarin %12 oraninda katkilari vardir. Simdi bu gazlarin kaynaklarina ve etkilerine kisaca 1 göz atalim.

    Karbonmonoksit (CO) Karbonun oksijenle ile yanmasiyla açiga çikan 1 gazdir. Oksijenin yetersiz oldugu yanma reaksiyonlarinda karbon monoksit olusur. C(k) + 1/2 O2(g) - CO(g) Yanma reaksiyonlarinda kafi oksijen varsa karbon monoksit yerine karbondioksit olusur. C(k) + O2(g) - CO2(g) Karbon monoksit epey zehirli 1 gazdir. Yetiskin 1 insan, yarim saat boyunca, %1 oraninda karbon monoksit kapsayan 1 odada kapali kalirsa kisa sürede yasamini yitirir.

    Hidrokarbonlar Karbon ve hidrojen atomlari kapsayan maddelerdir. Petrolde, dogal gazda ve fosillesmis karbonda vardır. Hidrokarbon kirlenmesinde birinci dereceden mesul trafige çikan otomobillerdir. Ayrica kaloriferler, rafineriler ve sigara dumani da hidrokarbon kirlenmesinde kritik rol oynar. Bunlarin en tehlikeli özelligi ise kanserojen etkisidir.

    Sülfür oksitler (SOx) En kirletici ve en epey bulunanlari SO2 ve SO3 çeşit. Havadan agir olan bu 2 gaz kolaylikla suda çözünüp aside dönüsebilir. SO2 + H2O - H2SO3 (Sülfüröz asiti) SO3 + H2O - H2SO4 (Sülfürik asit) Bu asitler, havada yogunlasip asit yagmuru bi şekilde yeryüzüne döner. Bu gazlarin havaya yayilmasinda petrol rafinerileri, termoelektrik santralleri ve demir eritme tesisleri birinci derecede sorumludur. Organizmanin bazi salgilariyla temas ettiginde kükürt asite dönüsür ve kronik bronsite yol açar.

    Azot oksitler (NOx) Atmosferde en epey bulunan sekli NO ve NO2 dir. Ateslemeli motorlarda yüksek isida azotun oksijenle ile yanmasindan olusan gazlardir. Yüksek isilarda simsek çakmasi sirasinda havada kendiliginden de olusabilir. N2 + O2 - 2NO Havadaki orani, büyük ölçüde o bölgedeki otomobil, termoelektrik santrali ve petrol rafinerisi sayisiyla paralellik gösterir. Bogaz ve brons tahribatlarina yol açar. NO hava birlikte temas ettiginde hemen yükseltgenerek NO2 ye dönüsür. NO2 rahatlikla suda çözünüp asit çözeltisi olusturabilir. NO(g) + 1/2O2(g) - NO2(g) 2NO2 + H2O - HNO3 + HNO2.

    Kursun (Pb) Atesleyici bi şekilde benzinin içinde bulunan 1 metaldir. Emaye ve cam üretiminde de kullanilir. Eger herhangi 1 sekilde kursun organizmaya girerse, metabolizma tarafindan yok edilemez. Sonunda kana karisan kursun, beyin ve sinir sistemlerini tahrip eder.

    Ahmet Polatlı
     



  2. Eğer madem çevreyi korımıycaksak çevre bizi neden korusun hava niye pislensin????