Hangi üründe ne kadar kalori var

'Sağlıklı Beslenme ve Diyet' forumunda EyLüL tarafından 5 Ağustos 2011 tarihinde açılan konu


  1. Hangi üründe ne kadar kalori var
    Kalori cetveli hangi yiyecekte ne kadar kalori var
    Hangi yiyecekte ne kadar kalori var?

    Kola, bisküvi, süt, yoğurt, dondurma, puding derken light yiyecekler kervanına et ürünleri, pirinç, baklava, çerez, şeker, çikolata, çay ve pizza da katıldı.

    40 yıllık pirinç artık daha light, yani hafiflemiş bir pirinç olarak soframıza buyur ediliyor. Ve eski günlere inat, art arda iki tabak pilavı yemekte hiçbir sakınca görmüyoruz. Gönlümüz rahat. Light pizzadan yediğimiz birkaç ekstra dilimin yanında light bir kola yudum yudum su serpiyor içimize. Sonra gelsin light baklava... Eskiden olsa bir porsiyona talim ederdik; ama baklavanın lightına yürek mi dayanır? Besinler şeker ve yağ değerleri azaltılmış olarak paketleniyor. Bu da daha az kalori ve daha az kilo demek. Şişmanlarım diye korkmadan yemek yeme özgürlüğü bahşeden light ürünlerle, yeni bir beslenme kültürü ve trendi kapıda. Çay ve meyve suyunun ardından, “su”yun lightlaşması da kuvvetle muhtemel. Gıda pazarının hatırı sayılır bir bölümünü ele geçirmiş durumda olan light besinler, ‘hafif yiyelim, hafifleyelim’ psikolojisini kitlelere alttan alta vermeye devam ediyor. İlgi arttıkça de yeni ürünler ortaya çıkıyor.

    Peki lightlık, rahatlık getirir mi? Lightlaşan gıdalar ne kaybederler, ne kazanırlar? Lightlaşan bir bisküvi, içerdiği şeker ya da yağ miktarının azalmasıyla artık yüzde kaç oranında sahici bir bisküvidir? Lightın ne kadarı karar, ne kadarı zarar? Sağlıklı yaşam kisvesi altında büyüyen bir pazarlama tilkisinin oyununa geliyor olabilir miyiz? Yoksa light ürünlerin psikolojik etkisi tüketici alışkanlıklarını mı yönlendiriyor? Gıda mühendisleri, diyetisyenler, beslenme uzmanları ve doktorlar hayatımızı lightlaştıran ürünler hakkında ortak bir noktada buluşuyorlar: Ürünler light olunca, porsiyonlar büyüyor. Porsiyonlar büyüyünce kilolar artıyor. Kilolar artınca sağlıklı beslenme adına yapılan diyetler ve light ürünler hükmünü kendi kendine yok ediyor.

    Dr. Ender Saraç, peynir, süt, yoğurt, kefir gibi doymuş (hayvansal) yağları içeren süt ürünlerinin sağlık açısından risk taşıdığını, bu nedenle bu ürünlerin kalorisinin azaltılabileceğini söylüyor. Ancak kurabiye bisküvi, baklava ve pizza gibi karbonhidrat içeren ürünlerde özellikle de içeceklerde bir kavram kargaşası yaşandığının altını çiziyor. Saraç, “Unlu mamullerin lightı olmaz. Çünkü beyaz un, vücuda girdiği zaman direkt şekere dönüşür. Sun’î tatlandırıcı, tam tahıl unu ve az yağ kullanılarak yapılan bir baklava diğer baklavaya göre daha hafiftir. Tüketiciler, nasıl olsa light diye baklavayı bolca tüketiyor. Psikolojik olarak etkileniyorlar.” diyor. Saraç’a göre pizza da baklava da düşük kalorili yapılabilir. Beyaz un yerine, tam tahıl unu, şeker yerine tatlandırıcı ya da meyve püresi ve az miktarda yağ kullanılarak daha doğal, light ürünler yapmak mümkün. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, porsiyon sayısının artmaması. İki adet normal baklava yiyip, üstüne egzersiz yapılırsa belki hiçbir zararı olmayacak; ama light diye çok miktarda baklava tüketilmesi sağlığı olumsuz etkiliyor.

    Etiketleme Yasası’na göre düşük enerjili gıda; 100 gramında 40 kaloriden daha az kalori bulunan gıda olarak tanımlanıyor. Dolayısıyla light ürünlerde bu tebliğ maddesine uygunluk esas. İTÜ Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Dilek Boyacıoğlu, bu koşulu sağlayan gıda maddesinin düşük kalorili olduğunu, ancak bu noktada denetimin önemine dikkat çekiyor: Beslenme ve diyet uzmanı Aylin Yılmaz, etiket okuma alışkanlığımızın olmadığına dikkat çekiyor; “Beslenme uzmanları, gıda mühendisleri veya gıda sektöründe çalışanlar aldıkları ürünün ortalama kalorisini ve referans değerlerini hesaplayarak doğru tüketim yapsa da, toplumda bu tarz ürünleri alan her birey etiketteki hesaplamayı doğru yapamayabilir. Dolayısı ile öncelikle etiket okuma, yorumlama ve buna göre de doğru bir tüketime gitmek gerekir. Son zamanlarda Türkiye’deki ‘light’ ürün pazarının artması ile piyasada birçok ürünü görmek mümkün. Çeşitlilik arttıkça ne yazık ki toplumun da kafası daha çok karışıyor.” İstanbul Üniversitesi’nin 2003’te yaptığı, üniversite çalışanları ve öğrencilerin katıldığı araştırmanın sonuçlarında; light ürünleri tercih edenlerin bayanlar ağırlıklı olduğu ve yüzde 30 değere ulaştığı tespit edilmiş. erkekler de bu oran ise yüzde 20 civarlarında. En çok tercih edilen light ürünler arasında, başta ekmek olmak üzere, içecekler ve ara öğünlerde atıştırılan bisküviler var.

    Hangi ürün, ne kadar light?

    Süt, yoğurt gibi yağı azaltılmış, light olan besinleri kolesterolü yüksek kişiler tüketebilirler. Ancak bu ürünlerin yağı azaltılırken protein, kalsiyum ve karbonhidrat miktarları artırılıyor. Dolayısıyla kalori olarak light veya normal süt-yoğurt arasında büyük fark yok.

    Diyet ekmek ya da kepek ekmeğin bir dilimi ile beyaz ekmeğin bir dilimi hemen hemen aynı kaloriyi içeriyor. 1 dilim ekmek ortalama 70 kalori.

    Diyet bisküvilerin bir paketi 2 dilim ekmeğin kalorisinden biraz fazla. İki dilim ekmek ortalama 140 kalori.

    Light margarin-mayonez; doymuş yağ oranı düşürülerek bitkisel yağ ilavesi ile hazırlanıyor. Ama her bir gram yağ 9 kalori. Dolayısı ile bitkisel veya hayvansal olması kalorisini düşürmüyor.

    Light kolalı içecekler; içerdikleri kafein nedeniyle sınırsız tüketilmemeli. Kafein yağ metabolizmasında olumsuz etki oluşturuyor ve aşırı tüketimde vücutta yağlanmaya neden oluyor.

    Light baklava; şerbeti doğal tatlandırıcı kullanılarak yapılmış olmasına rağmen 100 gramında 366 kalori var. 100 gr. normal baklava 460 kalori.

    Light dondurma; yüzde 30-50 daha az kalori içeriyor. Şeker yerine yapay tatlandırıcı kullanılıyor. Yağ yerine lif miktarı yüksek ve düşük kalorili karbonhidratlar var. Ama süt ile yapılmış bir ürün olduğu için fazla tüketilmesi yine fazla kalori alımına neden oluyor.

    Light pizzalar; yüzde 35 daha az yağ içeren bu pizzalarda, sebzeleri fazla tutarak lif miktarı artırılıyor ve beyaz un yerine kepekli un kullanılarak hamuru hazırlanıyor. Kepekli pizzanın 100 gramında ortalama 215 kalori varken, normal pizzanın 100 gramında 270 kalori var.

    Light reçeller; şeker yerine fruktoz ve aspartam gibi tatlandırıcılar eklenerek yapılıyor. 100 gramı ortalama 140 kalori içerirken, normal reçelin 100 gramı ortalama 300 kalori içeriyor. Enerjisi yarı yarıya düşürülmüş diye aldanmamak gerekiyor.

    Memorial Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Seçil Kenar: ‘Günlük kalori miktarına dikkat edilmeli’

    Yaz yaklaşırken kışın alınan kiloları vermenin heyecanı da başlıyor. Bu dönem de hızlı kilo vermek için birçok diyet ve zayıflama yöntemi uygulanıyor. Bu diyetlerin içeriğinde ise kişiye özgü sağlıklı besinler yerine, hızlı kilo vermeyi amaçlayan düşük kalorili besinler yer alıyor. Kişiler bu diyetleri yaparken farklı, güzel tatlardan vazgeçmemek için ise diyet ve light ürün tüketimini arttırıyor. Fakat yapılan hata bu diyet ürünlerinin referans ürünlere göre çok düşük kalorili veya ‘0’ kalorili olarak algılanması sonucunda kişi diyet yaparken kilo bile alabiliyor. Bu tür ürünler diyetlerde yer alabilir fakat mutlaka etiketleri çok iyi okunarak ve diyetisyenin belirttiği miktar ve sıklıkta tüketilmesi gerekmektedir. Light ürünlerin etiket bilgileri okunarak tüketilmelidir. Zayıflamak ya da kilosunu korumak isteyen bireylerin piyasadaki light ürünlerin çok düşük kalorili veya kalorisiz olduğunu sanmasından dolayı, günlük tüketilen light ürün miktarında ve çeşidinde büyük bir artış gözlemliyoruz. Bu artış aynı zamanda günlük alınan kalori miktarının da artmasına neden oluyor.

    ‘Ekmeğin, şekerin ve margarinin lightı olmaz’

    Şekeri azaltılmış bir ürün hâlâ içerdiği yağ nedeni ile kimi tüketicilerin tercih etmeyeceği bir ürün olmaya devam edebilecektir. Ancak enerjisinde göreceli bir azalma olduğu düşünülmelidir. Buna göre nelerin light ürün olabileceğini biraz daha netleştirmek mümkündür. Çikolata, meşrubat, baklava, dondurma gibi ürünlerde light olma koşulu genellikle şeker yerine tatlandırıcı kullanımı ile sağlanır. Böylece ürünün sağladığı enerji önemli ölçüde azalır. Üretim tekniğinde yoğun yağ kullanımı olan ürünlerde ya da doğal yapısından dolayı yağ içeren gıdalarda, yağ içeriğinin yüzde 25 azaltılması ile de light ürün elde edilir. Diğer yandan esmer şeker, margarin ve light ekmek olarak satılan gıdalarda bu bileşenlerin yüzde 25 oranında düşmesi beklenemez. Özellikle ekmek formulasyonunda herhangi bir şeker ve yağ ilavesi olmadığından ve uygulanan teknolojiler yolu ile enerjisinde yüzde 25’lere varan azalmalar sağlanamayacağından “light” olarak ifade edilmesi çok doğru değildir. Aynı nedenle zaten asıl bileşeni karbonhidrat olan şekerlerin ve asıl bileşeni yağ olan margarinlerin de light olarak tanımlanmaları çok doğru olmaz.