Halide Edip Adıvarın eserleri , yaşadığı dönem ve edebi kişiliği

'Hakkında bilgi' forumunda GezgiN tarafından 18 Eylül 2015 tarihinde açılan konu


  1. Halide Edip Adıvar'ın yaşadığı dönem;
    1884 yılında Beşiktaş, İstanbul'da doğdu. Babası, II. Abdülhamit devrinde Ceyb-i Hümayun (Padişah Hazinesi) kâtipliği, Yanya ve Bursa Reji Müdürlüğü yapan Mehmet Edip Bey, annesi Fatma Berifem Hanım'dır. Annesini küçük yaşta veremden kaybetti. Evde özel dersler alarak ilköğrenimini tamamladı. Yedi yaşında iken yaşını büyüterek girdiği Robert Lisesi'nden kısa bir süre sonra padişahın "Hristiyan okullarında Müslüman öğrencilerin okuyamayacağı" emri ile alınmış ve evde özel ders görmeye başlamıştı. İngilizce öğrenirken çevirdiği kitap 1897’de basıldı. Bu, Amerikalı çocuk kitapları yazarı Jacob Abbott'un "Ana" adlı eseri idi. 1899 yılında bu çeviri nedeniyle II. Abdülhamit tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi. Daha sonra koleje geri dönerek İngilizce ve Fransızca öğrenmeye başlayan Halide Edip, Robert Lisesi'nden diploma alan ilk müslüman kadın olmuştur.


    Halide Edip Adıvar'ın edebi kişiliği;

    • Millî Edebiyat akımının ünlü kadın romancısıdır.
    • Edebiyatçılığının yanında bir asker gibi cephe gerisinde mücadele vermiştir.
    • Halide Edip Adıvar, edebiyatın birçok türünde eser vermesine karşın romancı olarak tanınmıştır.
    • Eserleri romantizmden realizme doğru bir gelişme gösterir.
    • Romanlarında ilk başta aşk temasını, kadın psikolojisini ele alır. Daha sonra Türkçülük, milliyetçilik ve memleketçilik konularına yönelir; kişileri yaşadıkları olay çevresinde, gelenek ve göreneklere bağlayarak anlatır.
    • Romanlarında canlı, kuvvetli karakterler yaratır.
    • Yazar, üslubu genellikle ikinci plana itmiştir. Eserlerinde basit cümle yanlışlarından, anlatım bozukluğuna kadar birçok eksiklik göze çarpar.
    Halide Edip'in romanlarını içerikleri ve dönem bakımından üç bölümde toplanır:
    İlk dönem romanları: Yazar, ilk dönem romanlarında özellikle aşk gibi bireysel konuları ele alır. Bu romanlarda güçlü kadın kahramanlar öne çıkar. Kahramanların ruhsal durumları başarıyla çözümlenir. Seviye Talib, Handan, Kalp Ağrısı bu tür romanlardandır.
    Kurtuluş Savaşı dönemi romanları: Anadolu'ya geçip Kurtuluş Savaşı'na katılmasıyla Halide Edip'in sanat anlayışında değişiklik olur. Bu dönemde Anadolu insanını yakından tanır. Onun sabrını, direnişini, fedakârlığını, yurt sevgisini görür. Türkçülük akımının etkisiyle toplum yapısını yansıtan Kurtuluş Savaşı ile Anadolu kent ve kasabalarındaki kimi çevrelerin değişik tutumlarını, çetelerin direnişlerini, kabaran millî coşkuyu anlatan toplumcu sayılabilecek eserler kaleme alır. Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Zeyno'nun Oğlu bu dönemin romanlarındandır.
    Toplum ve töre romanları: Yazar, özellikle son yıllarında İstanbul'da ve Anadolu'yu, Anadolu'da yaşayan insanları konu alır. Doğu - Batı çelişkisini gündeme getirir, bu konuya bir cevap arar. Bunu yazarken değişik yörelerin törelerini de sergiler. Romanlarındaki bazı olay ve izlenimler, yazarın hayatından kaynaklanır. Sinekli Bakkal, Tatarcık, Sonsuz Panayır bu türden romanlardır.

    Halide Edip Adıvar'ın Eserleri :
    ROMAN :
    Heyula (1908)
    Raik'in Annesi (1909)
    Seviye Talip (1910)
    Handan (1912)
    Yeni Turan (1912)
    Son Eseri (1913)
    Mev'ud Hüküm (1918)
    Ateşten Gömlek (1923)
    Vurun Kahpeye (1923)
    Kalp Ağrısı (1924)
    Zeyno'nun Oğlu (1928)
    Sinekli Bakkal (1936)
    Yolpalas Cinayeti (1937)
    Tatarcık (1939)
    Sonsuz Panayır (1946)
    Döner Ayna (1954)
    Akile Hanım Sokağı (1958)
    Kerim Ustanın Oğlu (1958)
    Sevda Sokağı Komedyası (1959)
    Çaresaz (1961)
    Hayat Parçaları (1963)
    ÖYKÜ :
    İzmir'den Bursa'ya (Yakup Kadri, Falih Rıfkı ve Mehmet Asım Us ile birlikte, 1922)
    Harap Mabetler (1911)
    Dağa Çıkan Kurt (1922)
    OYUN :
    Kenan Çobanları (1916)
    Maske ve Ruh (1945)
    ANI :
    Türkün Ateşle İmtihanı (1962)
    Mor Salkımlı Ev (1963)