Halide Edip Adıvar Edebi Yönü

'Biyografi' forumunda EyLüL tarafından 28 Haziran 2011 tarihinde açılan konu


  1. Halide Edip Adıvar Edebi Yönü
    Halide Edip Adıvar


    İstanbul Kız Lisesi’nde, Öğretmen Okulu’nda tarih, pedagoji öğretmenliği yaptı. Türk Ocağı’na girdi. Dünya Savaşı yıllarında Suriye’ye giderek Lübnan ve Şam’da kız okulları genel müfettişliği yaptı. Doktor Adnan Adıvar’la evlendi (1917).

    İstanbul’a dönüşünde Ziyâ Gökalp, Fuat Köprülü, Hamdullah Suphi, Mehmet Emin Yurdakul’la birlikte “Türk Ocağı”nın “Hars ve İlim” kuruluna seçildi. Drülfünûn Batı Edebiyatı hocalığına atandı (1918). Bir yandan da Robert Koleji’nde eğitim işleriyle uğraşıyordu. Mütarekede Yahya Kemal’in de belirttiği gibi, “Wilson prensipleri ve Amerikan mandası” için toplantılar düzenlemeye, Amerikan cumhurbaşkanının barış önerilerine tek kurtuluş yolu gücü kazandırmaya çalıştı.

    Daha sonra, Birinci Dünya Savaşı’ndan galip olarak çıkan devletlerin, “Wilson Prensipleri”ne uymamaları üzerine, bunların “hiçbir maddî kıymeti kalmadığı” görüşüne varan Hâlide Edip, İstanbul’da düzenlenen, İzmir’in işgalini protesto mitingine katıldı. Eşiyle birlikte Anadolu’ya geçerek, Kurtuluş Savaşı’nda çeşitli görevler aldı (Yaşamının bu kısmı Türk’ün Ateşle İmtihanı kitabında anlatılır). Cumhuriyet’in ilanından sonra Dr. Adnan Adıvar’ın Rauf Orbay, Kâzım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy’la birlikte kurucuları arasında bulunduğu “Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası”nın kapatılması üzerine yurtdışına çıktı (1925). Uzun süre Fransa ve İngiltere’de yaşadı. Amerika’da Colombia Üniversitesi’nde, Hindistan’da Delhi İslâm Üniversitesi’nde konuk profesör olarak çalıştı. Ülkeye dönüşünden kısa bir süre sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne profesör olarak atandı (1940). İzmir’den milletvekili seçildi (1950-1954). Politikadan çekilerek üniversitedeki görevine döndü. İstanbul’da öldü (9 Ocak 1964).