Halide Edip Adıvar Dönemi

'Biyografi' forumunda Sitem tarafından 27 Haziran 2011 tarihinde açılan konu


  1. Halide Edip Adıvar
    Yazar Halide Edip Adıvar kimdir
    Halide Edip Adıvar sürgün dönemi


    Halide Edip Adıvar Dönemi

    Halide Edip Adıvar; çok uzun yaşamış ve yaşamı Türk tarihinin dönemeç yıllarıyla özdeşleşmiş, çok yapıt vermiş, üzerinde çok durulmuş, pek çok, belki en çok tartışılmış, araştırma yapılmış, yazı yazılmış bir yazarımız. Dahası bir o kadar da eleştirilmiş bir yazarımız. Ama bunlar, kimi siyasal nedenlerle toplumumuzda zamanla gözardı edilmiş olsa da, o yine "Özgün bir Türk aydını"/ Türk aydın kadını / kadın yazar" kimliğinden hiçbir şey yitirmemiş bir yazarımız. Kanımca onun bu kimliği, hiçbir kadın yazarımızın bu güne dek ulaşamadığı bir güce ve etkiye sahip: Bu nedenle onun, kendisiyle özdeş yapıdaki kadın kimliklerini çözümlemek bana çok ilginç geldi, yazınımız açısından da, yararlı olacağını düşündüm. Halide Edip Adıvar'ın ilk dönem yapıtları gerek onun sonraki iki döneminin yolunu açan yapıtlar olması gerekse roman sanatının belkemiği olan aşkı, toplumsal değişimler içinde yoğurması açısından ilginç ve vurucu öğeler taşımaktadır. Sonraki iki dönem ayrıca ele alınması gereken dönemlerdir.

    1882'de İstanbul'da doğup 1964'te yine İstanbul'da ölen, Meşrutiyet döneminde Mısır'da sürgün, Cumhuriyet döneminde de ondört yıl Avrupa'da Amerika'da, Hindistan'da gönüllü sürgün olan Halide Edip Adıvar dönemin en büyük yazarlarından biridir.

    Halide Edip Adıvar sürgün dönemi

    Kurtuluş Savaşı, Türk ordusunun zaferiyle sonuçlandıktan sonra Ankara'ya döndü. Eşi, Dışişler Bakanlığı'nın İstanbul temsilciliği ile görevlendirilince birlikte İstanbul'a gittiler. Anılarının buraya kadar olan kısmını Türk'ün Ateşle İmtihanı adlı eserinde anlatmıştır.

    Halide Edip, cumhuriyetin ilanından sonra Akşam, Vakit ve İkdam gazetelerinde yazdı. Bu arada Cumhuriyet Halk Fırkası ve Mustafa Kemal Atatürk ile siyasi fikir ayrılıkları yaşadı. Eşi Adnan Adıvar'ın Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşunda yer alması sonucu iktidar çevresinden uzaklaştılar. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılıp Takrir-i Sükun kanununun kabul edilmesiyle tek parti dönemi başlayınca, kocası Adnan Adıvar ile birlikte Türkiye'den ayrılmak zorunda kalarak İngiltere'ye gitti. 1939 yılına kadar 14 yıl boyunca yurtdışında yaşadı. Bu sürenin 4 yılı İngiltere'de, 10 yılı da Fransa'da geçti

    Halide Edip, yurtdışında yaşadığı dönemde kitap yazmayı sürdürdüğü gibi Türk kültürünü dünya kamuoyuna tanıtmak amacıyla pek çok yere konferanslar verdi. İngiltere'de Cambridge, Oxford; Fransa'da Sorbonne Üniversitelerinde konuşmacı oldu. 2 defa Amerika Birleşik Devletleri'ne bir defa da Hindistan'a davet edilerek gitti. 1928 yılında ABD'ye ilk gidişinde Williamstown Siyaset Enstitüsü'nde yuvarlak masa konferansına başkanlık yapan ilk kadın olarak büyük ilgi çekti. Artık ABD'de yaşamakta olan oğullarını, Anadolu'da milli mücadeleye katılmak için onlardan ayrılışından 9 yıl sonra ilk defa bu gezi sırasında tekrar görebildi. 1932 yılında Columbia Üniversitesi Bernard Kolej'den gelen çağrı üzerine ikinci kez ABD'ye gitti ve ilk gidişindeki gibi seri konferanslarla ülkeyi dolaştı. Yale, Illinois, Michigan üniversitelerinde konferanslar verdi. Bu konferansların sonucu olarak Türkiye Batıya Bakıyor adlı eseri ortaya çıktı[6]. 1935 yılında İslam üniversitesi Jamia Milia'yı kurmak için açılan kampanyaya katılmak üzere Hindistan'a çağırıldığında Delhi, Kalküta, Benares, Haydarabad, Aligar, Lahor ve Peşaver Üniversitelerinde dersler verdi. Konferanslarını bir kitapta topladı, ayrıca Hindistan izlenimlerini içeren bir kitap yazdı.

    1936 yılında en ünlü eseri olan Sinekli Bakkal’ın İngilizce orijnali "The Daughter of the Clown" yayımladı. Roman aynı yıl Türkçe olarak Haber gazetesi'nde tefrika edildi. Bu eser 1943 yılında CHP Ödülü’nü aldı ve Türkiye’de en çok baskı yapan roman oldu.

    1939'da İstanbul'a döndü

    alıntı