Gözlük ne zaman icat edilmiştir?

'Güncel Bilgiler' forumunda Aysell tarafından 9 Aralık 2010 tarihinde açılan konu


  1. Gözlüğü kim bulmuştur?

    Gözlük, 1280 yılında İtalyan Salvino degli Armati tarafından bulunmuştur.


    Gözlüğü icat eden kişinin kim olduğu bilinmiyor. İnsanlık tarihinin en önemli icatlarından biri olan gözlüğü bulan kişiye büyük teşekkür borçlu olduğu, bu parlak buluşu gerçekleştiren kişinin kim olduğu bu güne kadar yapılan bütün araştırmalara karşın hala sırrını korumaktadır. Bu kişinin yaklaşık olarak 1250 ile 1280 senelerinde Venedik’te yaşamış olması büyük bir ihtimal, zira 13. Asırda, Ortaçağda Venedik, İtalya’da cam imalatıyla tanınmış olan bir yerdi.

    Gözlüğü kimin bulduğu konusundaki en daha önceki kayıt, 1289 seneninde Sandro di Popozo’nun kaleme aldığı “Trake de Conduite de la Famille” isimli kitapta bulundu. Popozo, şunları yazmıştı: “Yaşlılık benden o kadar çok şey götürdü ki, gözlük isimi verilen camlar olmadan ne okuyabiliyor, ne de yazabiliyorum. Bu mükemmel alet, görme kabiliyetini büyük ölçüde yitirenperişan yaşlanır için daha yeni bulunmuş.” 1967 seneninde Londra’da “Tarih Süresince Gözlük” isimli bir kitap yazan Richard Corson, gözlüğün 1287 seneninde İtalyanlar tarafından bulunduğunu belirtir. Gözlüğü ilk bulan kişi olarak çeşitli isimler öne sürülmekteyse de, bunların hiçbirisinin doğruluğu daha ispat edemedi.

    İlk gözlüklerin mercekleri konveks, başka bir deyişle dışbükeydi ve yalnızca yakını görme problemi olanların işlerine yarıyordu. Uzağı görme meselesi olanların derdine çare olacak konkav (içbükey) merceklerin üretilmesi için asır geçmesi gerekecekti. Görüldüğü gibi gözlüğün tarih içindeki gelişmesi oldukça yavaştır.
    Uzağı görme meselenini yani miyopluğu düzeltecek merceklerin ancak 15. yüzyılda yapılabilmesinin sebebi o tarihlerde, gözlüğün daha çok yakını okuma emelli kullanılması, uzağı görememenin o kadar önem vermemesi ve içbükey merceklerin imalinin daha zor ve pahalı olmalarıydı.
    Gözlük icat edilme tarihinden yaklaşık olarak 350 sene kadar sonra düşmeden yüzün ortasına tutturulabildi. Aslında bu gözlük tarihindeki en son ve ehemmiyetli buluştu. Edward Scarlett 1730′da Londra’da sabit gözlük sapını icat etti. Saplar kafaya göre ayarlanabildiği için gözlük burun üzerine daha az ağırlık yapıyor, düşme tehlikesi de önlenmiş oluyordu.
    Ancak günümüze gelindiğinde tüm bu yavaş gelişmeye rağmen gözlüğün insanlığa hizmeti oldukça büyük oldu, en azından onların hayata bağlılıklarını arttırdı. Matbaanın icadından, basılan kitap ve gazete sayısının artmasından sonra gözlük lüks olmaktan çıkıp tam bir ihtiyaç oldu.
    14. Yüzyıl ortalarında İtalyanlar gözlük camlarına belki şekillerindeki benzerlikten dolayı ‘mercimek’ mananında ‘lenticchie’ ismini verdiler. İngilizcesi de ‘lentis’ olan mercimek, takriben iki yüzyıl gözlük camı mananında da kullanıldı. Son zamanlarda kullanılan ‘lens’ isiminin orijini de bu sebeple mercimeğe dayanıyor.
    İlk gözlükçü dükkanı 1783′de Philadelphia’da açıldı.