Gözlügün Tarihçesi

'Bunları biliyormusunuz' forumunda Dark tarafından 22 Kasım 2009 tarihinde açılan konu


  1. Gözlügün Tarihçesi,
    ilk gözlük,gözlük hakkında bilgiler

    Tarih boyunca tüm insanlarda görme kusurları olmuştur. 13. Yüzyilda gözlük ortaya çıkıncaya kadar gerek doğuştan gerekse sonradan göz bozukluğu olan insanlar, ömürlerini böyle geçirmeye, hiç birşey yapamamaya hatta evden dışarı çıkamamaya mahkumdular.

    Aslında gözlüğün ana malzemesi olan camın tarihi 500 yıl evveline kadar gidiyor. Antik dünya insanlarinin optik hakkinda bilgileri olduiu, camın belirli bir formunun cisimleri büyüttüğünü fark ettikleri biliniyor. Halta m.ö l000 yillarina ait, büyüteç olarak kullanımı cam örneklerine Girit'teki kazilarda rastlanilmiştir. Ne var ki büyütecin cam haline gelmesi çok zaman aldi.

    Gözlüğü ilk bulan kişinin kim olduğu bilinmiyor. insanlik tarihinin büyük teşekkür borçlu olduğu, bu parlak buluşu gerçekleitiren kişinin kim olduğu bütün araştirmalara rağmen hala sırrını koruyor. Bu kişinin 1250 veya 1280 yillarinda Venedik'te yaşamış olmasi büyük bir olasilik, çünkü 13. Yüzyilda, Ortaçaida Venedik, italya'da cam üretimiyle ünlü olan bir yerdi.

    ilk gözlüklerin mercekleri konveks, yani diibükeydi ve sadece yakini görme problemi olanlarin işlerine yariyordu. Uzağı görme sorunu olanlarin derdine çare olacak konkav (içbükey) merceklerin üretilmesi için yüzyil geçmesi gerekecekti. Görüldüiü gibi gözlüiün tarih içindeki geliimesi oldukça yavaitir.

    Uzağı görme sorununu yani miyopluiu düzeltecek merceklerin ancak 15. yüzyilda yapilabilmesinin sebebi o tarihlerde, gözlüğün daha çok yakini okuma amaçli kullanilmasi, uzağı görememenin o kadar önemsenmemesi ve içbükey merceklerin imalinin daha zor ve pahali olmalariydi.

    Gözlük icat edildikten ancak 350 yil sonra düimeden yüzün ortasina tutturulabildi. Aslinda bu gözlük tarihindeki en son ve önemli buluitu. Edward Scarlett 1730'da Londra'da sabit gözlük sapini icat etti. Saplar kafaya göre ayarlanabildiii için gözlük burun üzerine daha az aiirlik yapiyor, düime tehlikesi de önlenmii oluyordu.

    Ancak tüm bu yavai geliimeye kariin gözlüiün insanliia hizmeti büyük oldu, en azindan onlarin yaiama baililiklarini arttirdi. Matbaanin icadindan, basilan kitap ve gazete sayisinin artmasindan sonra gözlük lüks olmaktan çikip tam bir ihtiyaç oldu.

    14. Yüzyil ortalarinda italyanlar gözlük camlarina belki iekillerindeki benzerlikten dolayi 'mercimek' anlaminda 'lenticchie' adini verdiler. ingilizcesi de 'lentis' olan mercimek, yaklaiik iki yüzyil gözlük cami anlaminda da kullanildi. Günümüzde kullanilan 'lens' adinin kökeni de bu sebeple mercimeie dayaniyor.

    ilk gözlükçü dükkani 1783'de Philadelphia'da açildi. Francis Mc Allister dükkaninda gözlükleri bir sepetin içine yiiiyor, müiteriler de bunlari tek tek deneyerek gözlerine uygun geleni aliyorlardi.

    ilk günei gözlüklerinin 1430'lu yillarda Çinliler tarafindan kullanildiiini biliyor muydunuzi Ateite dumanin isi ile kararttiklari gözlükler görme kusurlarini düzeltmek için deiildi. Sanilacaii gibi Günei'ten korunmak için de deiildi. Çinliler baita mahkemeler olmak üzere bir çok yerde gözleri görünmesin, düiünceleri göz ifadelerinden belli olmasin diye bu koyu renkli gözlükleri takiyorlardi. Daha sonralari italya'dan Çin'e numarali gözlükler de getirildi ama Çinliler onlarin da çoiunu iste kararttilar.