Frederick William Herschel (Frederick William Herschel Hakkında)

'Biyografi' forumunda Wish tarafından 18 Kasım 2008 tarihinde açılan konu


  1. (1738-1822). Al*man asıllı İngiliz astronomi bilgini Sir William Herschel, Güneş sisteminin dışındaki uzak gökcisimlerini inceleyen ilk bilim adamı ola*rak çağdaş astronominin kurucusu sayılır. Almanya'nın Hannover kentinde doğan Herschel'e ailesi Friedrich VVilhelm adını verdi ve babası gibi müzik eğitimi görmesini sağladı. 1757'de, Yedi Yıl Savaşı sırasında Hannover kenti Fransız işgaline uğrayınca genç Herschel ülkesinden kaçarak İngiltere' ye sığındı ve küçük adını William olarak değiştirdi. İngiltere'de uzun süre müzik ders*leri vererek yaşamını kazandı ve 1766'dan 1782'ye kadar Bath'daki bir kilisenin orgculuğunu üstlendi. Bu arada okuduğu kitapların etkisiyle gökyüzünü inceleme tutkusuna ka*pılmıştı. İşinden arta kalan zamanlarda uza*yın derinliğindeki en uzak yıldızlan inceleye*bilmek için güçlü teleskoplar yapmaya başla*dı. L786'da Slough kasabasına yerleşerek ken*dini tümüyle astronomi çalışmalarına verdi ve 1789'da evinin bodrumunda çağının en büyük gözlem aracını yaptı. Bu, aynasının çapı 121 cm olan 12 metrelik bir yansımalı teleskoptu. Ömrü boyunca hiçbir gözlemevinde görev almayarak çalışmalarını evinde tek başına sürdüren William Herschel'in en büyük yar*dımcısı kız kardeşi Caroline Lucretia Her-schel'dir (1750-1848). Ağabeyinin gözlem ka*yıtlarını tutan Caroline de kısa sürede iyi bir astronom olarak yetişti; sekiz kuyrukluyıldız keşfetti ve çok sayıda bulutsu ile yıldız küme*sini tanımladı .
    William Herschel 1781'de Uranüs gezege*nini keşfederek büyük bir ün kazandı. Her*schel'in İngiltere Kralı III. George'un onuru*na Georgium Sidus ("George'un Yıldızı") adını verdiği bu gezegen bir gözlemcinin kişisel çabalarıyla keşfedilen ilk gezegendi. Daha sonra Mars'ı incelemeye başlayan Her*schel, bu gezegenin dönme ekseninin de Dün-ya'nınki gibi eğimli olduğunu saptadı. Bura*dan yola çıkarak Mars'ta da mevsimlerin birbirini izlediği ve kutuplarının Dünya'nın kutupları kadar soğuk olduğu sonucuna vardı. Mars'ın kutuplarının çevresinde gözlemlediği beyaz noktaların buzul takkeleri olduğunu düşünen Herschel'in bu görüşünü çağımızda yapılan araştırmalar da doğrulamıştır
    Kendi çabalarıyla çağının en ünlü astro*nomlarından biri olmayı başaran Herschel'i Londra'daki Kraliyet Derneği üyeliğe kabul etti ve çalışmalarını altın madalyayla ödüllen*dirdi. 1782'de de Kral III. George'un özel astronomluğuna atanan Herschel, kendisine bağlanan gelir sayesinde müzik öğretmenliği*ni ve kilise orgculuğunu bırakarak bütün zamanını astronomi çalışmalarına ayırdı.
    Yaşadığı çağda belki de bütün ününü bir gezegen keşfetmesine borçlu olan Herschel, günümüzde özellikle yıldızlar ve bulutsular konusundaki çalışmalarıyla büyük saygı du*yulan bilim adamlarından biridir. Gerçekten de yeni bulutsu ve yıldız kümelerine ilişkin birçok katalog hazırlayan Herschel yıldız as*tronomisinin öncüsüdür. Bazı yıldızların bir*birinin çevresinde döndüğünü fark ederek 100'den fazla çiftyıldızin gökyüzündeki yerini belirledi. Teleskopla yaptığı gözlemlerle bazı bulutsuların gerçekte sayısız yıldızı içeren dev topluluklar olduğunu i ortaya koydu. Bugün bu topluluklar gökada ya da galaksi adıyla bilinir (bak. gökada). Bunlardan başka Gü*neş'i de inceleyen Herschel, bu gökcisminin bütün Güneş sistemiyle birlikte uzayda hare*ket ettiğini öne sürdü. Güneş gözlemleri sırasında evrende kızıjötesi ışınların varlığını saptadı; ayrıca Satürn ile Uranüs'ün ikişer uydusunu keşfetti.
    1816'da "sir" unvanını alan Herschel'in tek oğlu Sir John Herschel (1792-1871) de ünlü bir astronomdur. Babasının bulutsulara iliş*kin çalışmalarını sürdüren Sir John 1830'larda Ümit Burnu'na yaptığı beş yıllık bir araştırma gezisinde güney yarıküredeki yaklaşık 69 bin yıldızın ve çok sayıda bulutsu ile çiftyıldızın katalogunu hazırladı. Sir John'un oğulları Alexander ve John da aile geleneğini sürdüre*rek astronomi alanında çalışmayı seçtiler.