eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

Konusu 'Soru Çözüm' forumundadır ve Misafir tarafından 13 Ekim 2010 başlatılmıştır.

  1. Misafir

    Misafir Ziyaretçi


    eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılmasını yaparmısınız?
     
  2. anniccha

    anniccha Üye

    Katılım:
    27 Mart 2010
    Mesajlar:
    4.847
    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    Eski Uzunluk Ölçüleri

    Çarşı arşını
    Daha çok çarşı ve pazarda kullanılırdı. Metre hesabıyla çarşı arşını 68 cm'dir.

    Bina ve mimar arşını
    75,8 cm'dir. Bu arşının uzunluğunda zamanla değişiklikler oldu. Üçüncü Selim Han abanoz ağacından bir mimar arşını yaptırdı. Bunun ölçü olarak kullanılmasını istedi ve kütüphaneye kaldırttı. Bunun bir tarafı 24 parmağa ve her parmak 10 hat'ta bölündü. Böylelikle bu bölümle basımevinde kullanılan punto büyüklükleri de alınabilecekti. Diğer tarafı sadece 20 eşit parçaya bölündü. Değerli kumaşları bilhassa ipekleri ölçmede endaze kullanılırdı (endaze 65,25 cm'dir).

    Türkiye'de 26 Mart 1931 tarih ve 1782 sayılı kanunla, arşın ölçü birimi kaldırılıp, yerine metre sistemi kabul edildi. 1933'ten sonra da arşının bütün çeşitleri tamamen ortadan kaldırılıp metre sistemine geçildi.
    Zirai mimari, arşın ve endaze ölçü birimlerinin ast ve üst katları aşağıda gösterilmiştir.

    Endaze
    1 endaze = 8 rubu
    1 rubu = 2 kirah
    ÇARŞI ARŞINI
    1 çarşı arşını = 8 rubu

    Zirai
    1 merhale = 2 berid
    1 berid (menzil) = 4 fersah
    1 fersah = 3 mil
    1 mil = 2500 zirai
    1 kulaç = 2,5 zirai

    Parmak
    1 parmak = 12 hat
    1 hat = 12 nokta

    Günümüz Ölçüsü Metreye Göre Kıyaslama
    " 1 parmak = 12 hat = 0,03157 m
    " 1 hat = 12 nokta = 0,00263 m
    " 1 nokta = 0,00022 m
    " 1 kulaç = 2,5 zirai =1,895 m (ip boyu, su derinliği, kuyu derinliği vb. için)
    " 1 kara mili = 2500 zirai = 1895 m (kara yolculuğundaki mesafeler için)
    " 1 fersah = 3 mil = 7500 zirai = 5685 m
    " 1 berid (menzil) = 4 fersah = 12 mil = 30900 arşın = 22740 m
    " 1 merhale = 2 berid = 45080 m
    " 1 çarşı arşını = 8 rubu (urup) = 0,680 m (kumaş için)
    " 1 rubu = 2 kirah = 0,085 m
    " 1 kirah = 0,0425 m
    " 1 endaze = 8 rubu (urup) = 0,650 m
    (artan ipekli fiyatlarına karşılık konulan ölçü birimi)

    Eski Ağırlık Ölçüleri

    Ağırlık ölçü birimi de uzunluk ölçü birimi gibi farklılıklar gösteriyordu. Şimdi kullanılan ağırlık birimi kilogram olup 0 derecede bir desimetreküp suyun ağırlığı olarak tanımlanmış ve Uluslararası Ölçü ve Ağırlık Birliğinden Türkiye'ye bir örnek verilmiştir.1874 yılı iridyumlu platin alaşımından 1928/29 da yapılmış olan 42 nolu Türkiye milli kilogram prototipinin kullanılmasında gösterilen dikkatsizlik ve özensizlikten dolayı bozulduğunun anlaşılması üzerine 1953 yılında yapılan 54 numaralı prototipi ile değiştirilmiştir.

    Okka
    1 tonilato = 4 çeki
    1 çeki = 4 kantar
    1 kantar = 44 okka(kıyye)
    1 batman = 6 okka(kıyye)
    1 okka(kıyye) = 400 dirhem

    Dirhem
    Osmanlı Döneminde kullanılan 1 dirhem
    1 dirhem = 4 dönük
    1 dönük = 4 kırat
    1 kırat = 4 bakray
    1 bakray = 4 fitil
    1 fitil = 2 nekir
    1 nekir = 2 kıtmir
    1 kıtmir = 2 zerre

    Günümüz Ölçüsü Kilograma Göre Kıyaslama
    " 1 okka (kıyye) = 400 dirhem = 1282,945 gr (1280 gr)
    " 1 batman = 6 kıyye = 7,544 kg
    " 1 kantar = 44 kıyye = 100 ludre = 56,320 kg
    " 1 çeki = 4 kantar = 176 kıyye = 225,798 kg
    " 1 tonilato = 1000 kg = 4 çeki + 1 kantar + 37,4 okka
    " 1 tonilato = 17 kantar + 31 okka + 183 dirhem
    " 1 miskal = 1,5 dirhem = 4,8 gr
    " 1 dirhem = 4 dünük = 3,2 gr
    " 1 dünük = 4 kırat
    " 1 kırat = 4 bakray = 1/24 misgal
    " 1 bakray = 4 fitil
    " 1 fitil = 2 nekir
    " 1 nekir = 2 kıtmir
    " 1 kıtmir = 2 zerre

    Eski Alan Ölçüleri
    " 1 arşın (zirai) ²= 0,57417 m²= 4 ayak²
    " 1 dönüm (yeni) = 2500 m²
    " 1 dönüm (büyük) = 2720 m²
    " 1 dönüm (atik) = 4 evlek = 1600 zirai² = 918,672 m² (bir kenarı 40 arşın (zirai) olan kare)
    " 1 atik evlek = 400 arşın²= 229,668 m²
    " 1 yeni evlek = 100 m²
    " 1 cerip = 3600 zirai²= 2067,012 m²
    " 1 ayak² = 144 parmak²= 0,14354 m²
    " 1 parmak² = 144 hat²= 0,00099751 m²
    " 1 hat² = 144 nokta²= 0,000006927 m² " 1 çarşı arşın² = 0,46240 m²
    " 1 urup² = 0,007225 m²
    " 1 kirah² = 0,0018062 m²
    " 1 endaze² = 0,422500 m²
    " 1 urup² = 0,0066015 m²

    Eski Zaman Ölçüleri
    Alaturka Saat
    Hicri Takvim
    Cumhuriyetten önce, yurdumuzda kullanılan ölçüler uygar ülkelerin kullandığı ölçülerden farklıydı. Metre yerine, arşın denilen bir uzunluk aleti kullanıyordu ve ayrıca alaturka saat kullanıyordu. Bu saate göre 6'da öğle 12'de akşam oluyordu.
    Dünya ülkelerinin çoğu miladi takvim kullanırken, biz hicri takvim kullanıyorduk. Bu yüzden takvim birliği sağlanamıyordu. Ağırlık ölçüsü olarak okka, batman, dirhem denilen ölçü birimi kullanıyordu. Bütün bunlar dünyaya ayak uydurmamızı engelliyordu. TBMM hazırladığı bir kanunla eski ölçü birimleri değiştirirdi. Bugün kullandığımız metre, kilogram, takvim, saat gibi ölçü araçları kabul edildi.

    Eski Sıvı Ölçüleri

    Su kaynağının debisinin ölçülmesinde birim olarak "lüle" kullanılmıştır. 1 lüle yaklaşık olarak 26 mm çapında bir borudur ve dakikada 36 litre su akıtır. Günlük yaklaşık 52 m3 su olarak kabul edilir. Şehir içinde yer alan su taksim istasyonlarında bulunan dağıtım sandıklarında kullanılan boruların günlük debisi ise dağıtım yapılan bölgenin ihtiyacına göre ayarlanmıştır ve aşağıdaki gibidir.

    1 Hilal 0,5625 lt/Dak. (Günde-0,81 m3)
    1 Çuvaldız 1,125 lt/Dak. (Günde-1,62 m3)
    1 Masura 4,5 lt/Dak. (Günde-6,48 m3)
    1 Kamış 9 lt/Dak. (Günde-12,96 m3)
    1 Lüle 36 lt/Dak. (Günde- 51,84 m3 ~ 52 m3)
     
  3. olcay aşkımm

    olcay aşkımm Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    çoooookkkkkk gğzeel
     
  4. Misafir

    Misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    çok süper olmuş teşekkürler...
     
  5. Misafir

    Misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    çok saolun
     
  6. Misafir

    Misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    Yenİlerle İlgİlİ bİlgİİİ nolrr
     
  7. Misafir

    Misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    Çooooooooookkkkkk süperrrrrrrrrrrr
     
  8. ödevci

    ödevci Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    ben karşılaştırılmasını istiyodum offffffffffffffffffffffffffffff napıcam şimdi
     
  9. misafir

    misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması lazım bana
     
  10. ödevci

    ödevci Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    karşılaştırılmasını istiyordum yardım edin !!!!!!!!
     
  11. Misafir

    Misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    Çok güzel bir şey ödevimde yardımcı oldunuz
     
  12. Misafir

    Misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    resimlerle karşılaştırılsa daha mükemmel olur
     
  13. Misafir

    Misafir Ziyaretçi

    Cevap: eski ve yeni ölçü birimlerinin karşılaştırılması

    çok güzel olmuş yapanın ellerine sağlık ve emeğe saygı
     
  14. aşkımanne

    aşkımanne Ziyaretçi

    bu ders yüzünden çok üzüldüm .zaten annemlede kavga ettim
     
  15. marjinal

    marjinal Ziyaretçi

    ben bu kadar uzun şeyi nasıl okuyayım şimdi? Ama genel olarak güzel
    :f70::f20: