Eski Türklerde Devlet Nedir?

'Etüt Merkezi' forumunda Belinay tarafından 13 Aralık 2011 tarihinde açılan konu


  1. Türkler orta asya etnik guruplarından birisinin adıdır. Bölgede türklerden başka Çeçen, çerkez, abaza, kırgız, özbek, azeri, tacik, moğol, tatar, peştu, farsi ve bolşevik ırklar bulunmaktadır.

    Bölgede eski çağlarda çin hanedanlığı egemenken zaman zaman diğer ırklarında gücü ellerine geçirdiği olmuştur. Devlet anlayışları daha çok adet ve geleneklere bağlıydı. Kabile hayatı hiyerarşisi geçerli idi.

    Bilindiği gibi Orta Asya Türk devletlerinde hükümdarlar Tan-hu (Shanyü) Kağan Han Yabgu İdi-kut İlteber gibi unvanlar taşır ve devlet başkanı olarak devlet teşkilatının en üstünde yer alırlardı. Han’ın başlıca görevleri devleti düzenlemek varlığını korumak ve sürdürmek halkın refahını sağlamak ve devletin sınırlarını genişletmek olarak tanımlanabilir.

    Han bütün bunları yaparken eski Türklerde kanun demek olan Töre ye (Törü) uymak zorundadır. Törenin kaynağı ise halk han ve kurultay dır. Bu bakımdan Han yüksek ve tek otorite olmakla birlikte töreye –yani halka ve kurultaya- bağlı olmak zorunda idi ki bu bize Türk devletlerinin birer meşrutiyet olduklarını göstermektedir.

    Hakan seçiminin Toy tarafından yapılması ve hanlığın kabul edilerek meşrulaştırılması da bunu göstermektedir.

    İşte devlet meclisi Toy handan sonra devletin iç ve dış bütün sorunlarının görüşülüp kararlaştırıldığı yüksek bir kurul organdır. Han Toy’un aldığı kararların hepsine uymak zorunda değilse de onun kararlarını dikkate almak zorundaydı. Kimi zaman Toy hanın uygulamalarını kabul etmeyebilirdi.