engelliler eğitimlerini nasıl gerçekleştirir

'Okulistik' forumunda YAREN tarafından 12 Ocak 2011 tarihinde açılan konu


  1. engelliler eğitimlerini nasıl gerçekleştirirler,engelliler eğitimlerini nasıl gerçekleştiriyor,engelliler eğitimlerini nasıl gerçekleştirebilirler

    Engelliler Eğitimleri

    Unesco tarafından yapılan araştırmalara göre, Türkiye nüfusunun yaklaşık %10 unun engelli olduğu bilinmektedir. Bu veriler ışığında, ülkemizde yaklaşık 7-8 milyon engelli olduğu gerçeği ortaya çıkmıştır. Genellikle toplumdan soyutlanmış olarak yaşayan ve öz bakımlarında yetersiz kalan engelli çocuklar için kapsamlı bir eğitim verilmesi önem taşımaktadır. Engelli olmak bir anlamda yaşamın tümünü engelle birlikte yaşamaktır. Engelli ebeveyne ve öğretmene çok büyük görevler düşmektedir.Bu derlemede, engelli çocuklara nasıl eğitim yapılması konusu üzerinde durularak gerekli önerilerde bulunulmuştur.

    Engel-Özür;Bireyin yaşadığı sürece yaş,cinsiyet sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak toplumda oynaması gereken rollerin yetersizlik yüzünden yerine getirememesi durumudur. Yani birey belli bir zamanda, belli bir durumda yapması istenenleri yetersizlik yüzünden yapamazsa yetersizlik özür-engele dönüşür . Engelli çocukların eğitiminin her basamağı (amaç, ilke, eğitim planı, oyun, okula ve aileye düşen görevler vb.) engelli, aile, öğretmen ve toplum için önem taşımaktadır.

    2. ENGELLİ ÇOCUKLARIN EĞİTİMİNDEKİ AMAÇLAR

    Engelli Çocukların Eğitimindeki Amaçlar Şöyle Sıralanabilir:

    Toplum içinde rollerini gerçekleştiren bireyler yetiştirmek,
    Kendi kendine yeterli bir duruma gelmeleri için temel yaşam becerilerini geliştirmek,
    Yetenek ve yeterlilikleri doğrultusunda üst öğrenime,iş-meslek alanlarına ve hayata hazırlamak,
    Yeterli sağlık beslenme ve düzen alışkanlıkları kazandırmak,
    Zihinsel ve bedensel açıdan kendine yeterli bir vatandaş haline getirmek,


    Mevcut istidat ve kabiliyetlerini en yararlı şekilde kullanabilmelerini sağlamak,
    Aşırı ve zararlı etkilerle bağımsızlıklarının engellenmesini kötüye kullanılmasını,istismar edilmesini önleyici önlemler almak,
    Sosyal olaylara ilgi gösterme,sosyal çevre içinde bulunmaktan hoşlanma,başkaları ile işte, oyunda deste ve bütün ilişkilerde işbirliği yapmak,
    Seviyeye uygun devamlı öğrenme alışkanlığı kazandırmak,
    Daha iyi rahat ve düzenli yaşamanın yollarını öğretmek,
    Beden akıl ruh sağlığı yerinde hür ve emniyet içinde yaşayabilecek bir seviyeye getirmek,
    Türkçe'yi iyi konuşur,ihtiyaçlarını karşılamada yerinde kullanabilir hale getirmek,
    • Anayasamıza göre bireylerin hakları olan zorunlu ilköğretimi everme güçleri oranında gelişimlerini ve topluma yararlı bir vatandaş olmalarını sağlamak,

    • Mesleki öğrenim ve çıraklık yapabilecek olanlara bu alanda yetişme ve ilerleme olanaklarını sağlamak'tır. (T.C Milli Eğitim Bakanlığı, 2001; Bilir, 1999; Özdoğan, 2000).

    3. ÖZEL EĞİTİMİN TEMEL İLKELERİ

    Türk mili eğitimini düzenleyen temel esaslar doğrultusunda özel eğitimle ilgili temel ilkeler şunlardır :

    Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.
    Özel eğitime erken başlanılır.
    Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri, sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür.
    Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitimsel performansları dikkate alınarak amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde uyarmalar yapılarak, diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir.
    Özel eğitim gerektiren bireylerin, her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürebilmesi için her türlü rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır.
    Özel eğitim gerektiren bireyler için, bireyselleştirilmiş ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır.
    Ailelerin özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılmalarının sağlanması esastır.
    Özel eğitim programları geliştirilir (T.C Milli Eğitim Bakanlığı, 2001).

    4. ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUKLAR İÇİN PROVİZYON GELİŞİMİ

    Yasal düzenlemelere bakıldığında 1983'ten bu yana gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de Özel Eğitime muhtaç çocuğun kaynaştırma yoluyla eğitimi önem taşımaktadır. Çoğu Özel Eğitimcilere göre okulda öğrenim gören öğrencilerin 1/5'inin özel eğitime gereksinim duyduğu vurgulanmaktadır. Aslında okul popülasyonunun %2'sinin ağır derecede engelli olabileceği belirtilmekte ve bunlar için yapılacak yardımın mutlaka devlet garantisi altında olması gerektiğinde vurgulanmaktadır. Diğer çocuklar ise eğer olanaklı ise okulun her türlü fırsatlarından yararlanmaları ve özel destek servislerinden yardım almaları gerekir .

    Özel Eğitime muhtaç çocuk kategorisinde üstün zekâlı ve araştırmalara göre bu çocukların çoğu duyularının normal eğitimle gelişemediğini ve bu çocukların özel eğitime ihtiyaçlarının olduğu ve onlarında karşılanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum 1970 yılından beri gelişmiş ülkelerde de savunulmaktadır. Programın yoğunluğu, bu çocukların belirlenmesi ve ihtiyaçlarının karşılanması ülkemizin geleceği açısından düşünüldüğünde çok önemli olduğu göz ardı edilmemelidir. Ayrıca üstün zekâlı ve yetenekli çocukların da özel gereksinimlerini olduğu zaten bilinmektedir.

    5. BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI

    Yasal düzenlemelere bakıldığında ilköğretime yeni başlayan çocuğun gerçek ve çok yönüyle tanılama ve değerlendirmelerden sonra orta ve ileri derecede her hangi bir yönden engelinden dolayı güçlüğü varsa o zaman Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı aşağıdaki özellikler göz önüne alınarak hazırlanır.

    Çocuğun öğrenme güçlüklerine neden olan durumun doğası,
    Çocuğun özel eğitim gereksinimi için yapılan uygulamalar(formasyon),
    Verilen desteğin sıklığı ve çocuğun eğitiminde görev alan kişiler(Öğretmenler ve uzmanlar gibi)
    Özel programların uygulanması için gereken materyaller, araçlar ve gereçler,
    Evde ailelerin çocuğa yapacağı yardım ve derecesi,
    Verilen zaman içerisinde başarılan ve çocuk tarafında gerçekleşmesi beklenilen hedefler,
    Çocuğun ihtiyaç duyduğu tıbbi veya psikolojik danışmanlık gereksinimleri,
    İzleme ve değerlendirmeye yönelik düzenlemeler,
    Bireyselleştirilmiş eğitim planlarının gözden geçirilmesiyle ilgili belirlenen tarihleri içermelidir.
    Nilgün ULUTAŞDEMİR
    Gaziantep Üniversitesi Kilis Yusuf Şerefoğlu Sağlık Yüksekokulu Öğr.Gör.​