Enerjinin kullanım alanları

'Etüt Merkezi' forumunda Sibel tarafından 16 Nisan 2011 tarihinde açılan konu


  1. enerjinin kuullanım alanları neleridir

    Enerji kısaca iş yapabilme yeteneğidir. Tıpkı uzunluklar gibi skaler büyüklüktür. Toplamda 8 ana enerji çeşidi vardır. Bunlar potansiyel, kinetik, ısı, ışık, elektrik, kimyasal, nükleer ve ses enerjisidir. Unutmamamız gereken ise hiçbir enerjinin kaybolmadığıdır. Olsa olsa başka bir enerji türü olmuştur.

    1- Potansiyel enerji: Bir nesnenin konumundan dolayı diğer nesnelere bağlı olan enerjisidir. Depolanmış enerji Isı sebebi ile oluşan enerji olup aslında molekül ve atomların kinetik enerjisi olarak da adlandırılır.
    Gerilmiş bir yayda, havada duran bir cisimde ve iple tavandan asılı bir modelde potansiyel enerji vardır. Kısaca yüksekliği olan ya da gerilmiş/sıkıştırılmış tüm cisimlerde potansiyel enerji mevcuttur.
    Yer çekimi Potansiyel Enerjisi: Bir kütle bulunduğu yerden düşey konumdaki alt bir noktaya göre yüksekte ise sahip olduğu enerjiye Yer çekimi Potansiyel Enerjisi denir.

    Isı (Termal) Potansiyel Enerji: Kömür petrol linyit doğalgaz gibi yakıtların yakılmasıyla ısı enerjisi ortaya çıkmaktadır. Elde edilen ısı enerjisi ilk önce türbinler yardımıyla mekanik enerjiye daha sonra da jeneratörler yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürülebilmektedir. Evlerimizde kışın ısınmak mutfak ve banyoda sıcak su elde etmek yemek pişirmek için ısı enerjisinden sıkça faydalanmaktayız.
    Elektrik Potansiyel Enerjisi: Elektrik yüklemesi sebebi ile ortaya çıkan enerjidir. Yüklenmiş partiküllerin hareket enerjisidir.

    Kimyasal Potansiyel Enerji: Kimyasal tepkime sonucunda ortaya çıkan enerjiye kimyasal enerji adı vermekteyiz. Günlük hayatımızda sıkça kullandığımız pil ve aküler kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren düzeneklerdir. Pil ve akülerde elektrik enerjisinin depolanması kimyasal yöntemlerle yapılmaktadır. Kimyasal enerji; mekanik ısı ve ışık enerjisine dönüştürülebilmektedir.
    Nükleer Potansiyel Enerji: Atom çekirdeklerinin kararsızlığı nedeni ile oluşan enerjidir. Bu durumdaki nesne elektromanyetik dalga veya ışık yaydığı için yayınım enerjisi olarak da adlandırılır. Atom çekirdekleri tarafından depolanmış enerjidir.
    Manyetik Potansiyel Enerji: Mıknatısın manyetik kuvvetinden dolayı oluşan enerjidir.

    Elastik Potansiyel Enerji

    2- Kinetik Enerji
    Hareketin sebep olduğu enerjidir. Kinetik enerjiye sahip olmak için bir cismin hareket ediyor olması lâzımdır. Yani kinetik enerji hızı olan cisimlerin sahip olduğu enerji çeşididir. Bunlara örnek olarak koşan çocuk, dönen tekerlek ya da yüksekten düşen bir top gösterilebilir.
    Mekanik Enerji: Faydalı iş yapabilen hareket enerjisidir. Hareket enerjisi (kinetik enerji) bir iş yaptığında mekanik enerji olarak ortaya çıkmaktadır. Elektrik santrallerinde türbine çarpan suyun mekanik enerjiye dönüştüğü gibi pense ile kablo keserken tornavida ile vida sıkarken vb. durumlarda da mekanik enerji üretilmiş olmaktadır. Elde edilen mekanik enerji ile her hangi bir iş yapılabileceği gibi elektrik enerjisi de üretilebilmektedir.

    Isı Enerjisi
    Cisimlerin sıcaklıkları yüzünden sahip olduğu enerjidir. Sıcaklığı yüksek ya da düşük bütün maddelerin ısı enerjisi vardır. Örnek verecek olursak: ampul, elektrik sobası, jeotermal enerji, ısıtıcılar

    Elektrik Enerjisi
    Bu enerji türü bu sitedeki ana başlıklardan birini oluşturur. Cisimlerin elektrik yükleri sebebiyle sahip oldukları enerjidir. Eğer bu konu hakkında daha çok bilgi edinmek istiyorsanız buraya basın.

    Işık Enerjisi
    Bu enerji türü karanlık bir odayı aydınlatabilecek bir enerji türüdür. Yanan odun, ampul, Güneş, lamba vb. şeyler bir şekilde sahip oldukları enerjinin bir kısmını ışık enerjisine çevirir.

    Kimyasal Enerji
    Maddelerin kimyasal reaksiyonlarda bulunması sonucu ortaya çıkar. Yanma, Yakma ve benzeri olaylar bir enerji sonucu olur ve onlar da bir enerji açığa çıkartır.

    Nükleer Enerji
    Fisyon veya füzyon sonucu meydana gelir. Nükleer santrallerden bu şekilde elektrik elde eder.

    Ses Enerjisi
    Sesin enerjisi olduğunu nasıl anlayabiliriz? Şu örnekle açılanabilir: Camın kırılması. Hani o yüksek şiddetteki çığlıkların kırdığı camları anımsayın. Bunlar sesin enerjisi yüzündendir. Zilin kinetik enerjisi ses ve biraz da ısı enerjisine dönüşür. Yani kol zile vurdukça sesin çıkması enerji dönüşümüdür.
    Bir cisimde bulunan, iş yapmaya yarayan güce "Enerji" denir. İnsanda, hayvanda, akarsuda, hareket eden maddelerde, kısacası; iş yapabilecek durumda olan tüm varlıklarda enerji bulunur.

    Dünyada Kullanılan Enerji Kaynakları
    1) İnsan gücü
    2) Hayvan gücü
    3) Odun, kömür ve katı yakıtlar
    4) Su (Baraj)
    5) Rüzgâr gücü
    6) Yeraltı gazları
    7) Güneş
    8) Petrol
    9) Sıcak su kaynakları ve su buharı
    10) Nükleer maden(Uranyum)
    İnsanlar, önceleri sadece doğal ve basit yollarla enerji elde ederken; teknolojinin gelişimine bağlı olarak çok değişik kaynaklardan enerji elde etmeye başlamışlardır.