Ekonomik, Toplumsal Ve Kültürel Haklar

'Sosyal Konular' forumunda HazaN tarafından 25 Ocak 2011 tarihinde açılan konu


  1. Ekonomik, Toplumsal Ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi

    GİRİŞ
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler,
    Birleşmiş Milletler Şartı'nda ilan edilmiş ilkelere uygun olarak, insanlık
    ailesinin tüm mensuplarının doğuştan sahip oldukları onurun ve eşit ve
    devredilmez haklarının tanınmasının, dünyada özgürlük, adalet ve barışın
    temeli olduğunu gözönünde bulundurarak;
    Bu hakların, kişinin doğuştan sahip olduğu onurundan kaynaklandığını kabul
    ederek;
    İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'ne uygun olarak, korku ve yoksulluktan
    kurtulma özgürlüğüne sahip özgür insan ülküsüne ancak, herkesin kişisel ve
    siyasal haklarının yanısıra ekonomik, sosyal ve kültürel haklarından
    yararlanabileceği şartların yaratılması ile ulaşılabileceğini kabul ederek;
    Birleşmiş Milletler Şartı uyarınca, Devletlerin insan hak ve
    özgürlüklerine tüm dünyada saygı gösterilmesini ve bunların uygulanmasını
    teşvik etmek yükümlülüğünü gözönüne alarak;
    Diğer bireylere ve bağlı olduğu topluluğa karşı görevleri olan bireyin bu
    Sözleşme'de tanınan haklara saygı gösterilmesi ve bunların uygulanması için
    çaba gösterme sorumluluğu altında bulunduğunu dikkate alarak;
    Aşağıdaki hükümler üzerinde anlaşmışlardır:
    BÖLÜM I
    MADDE 1
    1. Bütün halklar kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahiptirler. Bu hak
    gereğince halklar, kendi siyasal statülerini özgürce kararlaştırırlar ve
    ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmelerini özgürce sağlarlar.
    2. Bütün halklar, kendi amaçları doğrultusunda, karşılıklı yarar ilkesine
    dayanan uluslararası ekonomik işbirliği ve uluslararası hukuktan doğan
    yükümlülüklerine halel getirmemek kaydıyla, kendi doğal zenginlik ve
    kaynaklarından özgürce yararlanabilirler. Bir halk, hiç bir durumda, kendi
    varlığını sürdürmesi için gerekli olan kendi olanaklarından yoksun
    bırakılamaz.
    3. Özerk olmayan ve Vesayet altında bulunan ülkelerin yönetilmesinden
    sorumlu olan Devletler de dahil, bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, Birleşmiş
    Milletler Şartı'nın hükümleri uyarınca, halkların kendi kaderlerini tayin etme
    hakkının gerçekleştirilmesini kolaylaştıracaklar ve bu hakka saygı
    göstereceklerdir.
    BÖLÜM II
    MADDE 2
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf her Devlet, münferiden ve ekonomik ve teknik plan
    başta olmak üzere uluslararası yardım ve işbirliği yoluyla, mevcut kaynakların
    azamisini kullanarak, bilhassa yasal düzenleme suretiyle alınacak tedbirleri
    de içerecek şekilde her türlü uygun yöntem vasıtasıyla, bu Sözleşme'de tanınan
    hakların tam olarak kullanılmasını aşamalı olarak sağlamak amacıyla tedbirler
    almayı taahhüt eder.
    2. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bu Sözleşme'de belirtilen hakların ırk,
    renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka fikir, ulusal ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğum ya da başka bir statü bakımından herhangi bir ayrım
    gözetilmeksizin uygulanmasını taahhüt ederler.
    3. Gelişmekte olan ülkeler, insan haklarını ve kendi ulusal ekonomilerini
    dikkate alarak, bu Sözleşme'de tanınan ekonomik hakları hangi ölçüde
    yabancılara da vereceklerini belirleyebilirler.
    MADDE 3
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bu Sözleşme'de belirtilen bütün ekonomik,
    sosyal ve kültürel hakları kullanmada kadınlarla erkeklere eşit hak sağlamakla
    yükümlüdürler.
    MADDE 4
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bu Sözleşme'ye uygun olarak Devletin
    sağladığı haklardan yararlanılmasında, Devletin, bu hakları ancak yasanın
    belirlediği ölçüde sınırlayabileceğini ve bu sınırlamayı da ancak bu hakların
    niteliği ile bağdaştığı ölçüde ve yalnızca demokratik bir toplumda genel
    refahın arttırılması amacı ile yapabileceğini kabul ederler.
    MADDE 5
    1. Bu Sözleşme'deki hiç bir hüküm, herhangi bir Devlete, gruba ya da
    kişiye, Sözleşme'de tanınmış hakların ya da özgürlüklerin herhangi birinin
    ortadan kaldırılmasına ya da bu Sözleşme'de öngörülmüş olandan daha geniş
    ölçüde sınırlanmasına yönelik herhangi bir eyleme girişme ya da bir davranışta
    bulunma hakkını sağlar biçimde yorumlanamaz.
    2. Bir ülkede kanun, sözleşmeler, yönetmelik ya da teamül ile tanınmış ya
    da var olan temel insan haklarından hiç biri, bu Sözleşme'nin bu gibi hakları
    tanımadığı ya da daha az ölçüde tanıdığı gerekçesiyle sınırlanamaz veya
    kaldırılamaz.
    BÖLÜM III
    MADDE 6
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin serbestçe seçtiği ya da kabul
    ettiği bir işte çalışarak hayatını kazanma fırsatı veren çalışma hakkını
    tanırlar ve bu hakkın korunması için gerekli tedbirleri alırlar.
    2. Bu Sözleşme'ye Taraf bir Devletin, bu hakkı tam olarak gerçekleştirmek
    için alacağı tedbirler, teknik ve mesleki rehberlik ile eğitim programlarını,
    bireyin temel ekonomik ve siyasal özgürlüklerini koruyan şartlar altında,
    düzenli şekilde ekonomik, sosyal ve kültürel gelişimi ile tam ve üretken
    istihdamını sağlamaya yönelik politika ve teknikleri içermelidir.
    MADDE 7
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin adil ve elverişli çalışma
    koşullarından yararlanmak hakkını kabul ederler. Bu hak özellikle şunları
    güvence altına alır:
    (a) Bütün işçilere emeklerine karşılık, asgari olarak;
    (i) Adil ücretler ve eşit işlere, hiç bir ayrım yapılmaksızın eşit ödeme,
    özellikle kadınlara, kendilerine sunulan çalışma koşullarının erkeklerin
    koşullarından daha aşağı olmayacağı ve aynı iş için aynı ücreti alacakları
    konusunda güvence verilmesi;
    (ii) Bu Sözleşme'nin hükümlerine uygun olarak, kendilerine ve ailelerine
    saygın bir yaşam düzeyi sağlayacak bir ücret verilmesi;
    (b) Güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları;
    (c) Herkese, işyerinde uygun bir üst kademeye yükselmede eşit olanak ve bu
    yükselmenin yalnızca kıdem ve yeterlilik esaslarına göre yapılması; (d) Dinlenme, boş zaman, çalışma saatlerinin makul ölçülerde sınırlanması,
    ücretli dönemsel tatiller ve resmi tatillerde ücret verilmesi.
    MADDE 8
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler aşağıdaki hakları güvence altına almakla
    yükümlüdürler:
    (a) Herkesin, ekonomik ve sosyal çıkarlarını geliştirmesi ve koruması için
    sendika kurma ve yalnızca ilgili örgütün kurallarına bağlı olarak dilediği
    sendikaya girme hakkı. Bu hakkın kullanılmasına, yasalarda belirtilen ve
    demokratik bir toplumda ulusal güvenlik ve kamu düzeni menfaati ya da
    başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması bakımından gerekli olan
    sınırlamalardan başka bir sınırlama getirilemez;
    (b) Sendikaların ulusal federasyonlar ya da konfederasyonlar kurma hakkı
    ve konfederasyonların uluslararası sendikal örgütler kurma ya da bunlara
    katılma hakkı;
    (c) Sendikaların, yasalarda belirtilen ve demokratik bir toplumda ulusal
    güvenlik ve kamu düzeni menfaati ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin
    korunması bakımından gerekli olan sınırlamalardan başka bir sınırlama
    olmaksızın özgürce faaliyette bulunma hakkı;
    (d) Her ülkenin yasalarına uygun olarak kullanılmak kaydıyla, grev hakkı.
    2. Bu madde, sözü edilen hakların, silahlı kuvvetler, polis ya da devlet
    yönetiminin mensupları tarafından kullanılmasına yasal kısıtlamalar
    getirilmesine engel olmaz.
    3. Bu maddenin hiçbir hükmü, Sendika Özgürlüğü ve Sendika Hakkının
    Korunmasına İlişkin 1948 tarihli Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmesi'ne
    Taraf Devletlere, Sözleşme'de öngörülen güvenceleri haleldar edici yasal
    tedbirler alma ya da yasaları bu güvenceleri ihlal edici şekilde uygulama
    yetkisi vermez.
    MADDE 9
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin sosyal sigorta da dahil olmak
    üzere sosyal güvenlik hakkını tanırlar.
    MADDE 10
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler aşağıdaki hususları kabul ederler:
    1. Toplumun doğal ve temel birimi olan aileye, özellikle ailenin kurulması
    için ve aileye bağımlı çocukların bakım ve eğitiminden sorumlu oldukları
    sürece, en geniş koruma ve yardımın yapılması gerektiğini kabul ederler.
    Evlenme, buna istekli olan eşlerin hür rızası ile olmalıdır.
    2. Annelere, doğumdan önce ve sonra makul bir süreyle özel bir koruma
    sağlanmalıdır. Bu dönem içinde, çalışan anneler ücretli izinden ya da yeterli
    sosyal güvenlik tedbirlerini kapsayan izinden yararlanmalıdırlar.
    3. Bütün çocuklar ve gençler yararına, ebeveynlikten ya da başka
    koşullardan dolayı hiçbir ayrım gözetilmeksizin, özel koruma ve yardım
    tedbirleri alınmalıdır. Çocuklar ve gençler ekonomik ve sosyal sömürüden
    korunmalıdır. Onların ahlaki değerlerine ya da sağlıklarına zararlı olabilecek, hayatlarını tehlikeye sokabilecek ya da normal gelişmelerini engelleyebilecek işlerde çalıştırılmaları yasalarla cezalandırılmalıdır. Devletler, ayrıca, yaş sınırları koyarak, çocukların bu yaş sınırları altında ücretli olarak çalıştırılmasını yasalarla yasaklamalı ve cezalandırmalıdırlar.
    MADDE 11
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin, yeterli beslenme, giyim ve
    konut da dahil olmak üzere, kendisi ve ailesi için yeterli bir yaşam düzeyine sahip olma ve yaşam koşullarını sürekli geliştirme hakkına sahip olduğunu
    kabul ederler. Taraf Devletler bu hususta hür rızaya dayalı uluslararası
    işbirliğinin temel önemini kabul ederek, bu hakkın gerçekleşmesini güvence
    altına almak için uygun tedbirler alacaklardır.
    2. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin açlıktan kurtulma temel
    hakkını kabul ederek, münferiden ve uluslararası işbirliği yoluyla, özel
    programları da içeren gerekli tedbirleri aşağıdaki amaçlara yönelik olarak
    alacaklardır:
    (a) Teknik ve bilimsel bilgilerden tam olarak yararlanmak suretiyle,
    beslenme ilkeleri konusundaki bilgileri yayarak ve doğal kaynakların en etkin
    bir şekilde geliştirilmesini ve kullanılmasını sağlayacak şekilde tarımsal
    sistemleri düzelterek ya da geliştirerek, besinlerin üretilmesi, korunması ve
    dağıtılması yöntemlerini iyileştirmek; ve
    (b) Gerek gıda maddeleri ihraç eden, gerek gıda maddeleri ithal eden
    ülkelerin sorunlarını dikkate alarak, dünyadaki besin maddelerinin ihtiyaca
    göre adil bir şekilde dağıtımını sağlamak.
     



  2. Cevap: Ekonomik, Toplumsal Ve Kültürel Haklar

    MADDE 12
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin, ulaşılabilecek en yüksek
    fiziksel ve zihinsel sağlık standardına sahip olma hakkını kabul ederler.
    2. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletlerin, bu hakkın tam olarak kullanılmasını
    sağlamak için alacakları tedbirler şu amaçlara yönelik olacaktır:
    (a) Ölü doğum ve çocuk ölümleri oranlarının düşürülmesini ve çocuğun
    sağlıklı bir şekilde gelişmesini sağlamak;
    (b) Çevresel ve sınai sağlık şartlarının her yönüyle iyileştirilmesi;
    (c) Salgın, yöresel, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve
    kontrolü;
    (d) Hastalık durumunda herkese tıbbi hizmet ve tıbbi bakım sağlayacak
    koşulların yaratılması.
    MADDE 13
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin eğitim görme hakkına sahip
    olduğunu kabul ederler. Taraf Devletler, eğitimin, insanın kişiliğinin ve onur
    duygusunun tam olarak gelişmesine yönelik olacağı ve insan hakları ile temel
    özgürlüklere saygıyı güçlendireceği hususunda mutabıktırlar. Taraf Devletler,
    ayrıca, eğitimin, herkesin özgür bir topluma etkin bir şekilde katılmasını
    sağlayacağı, tüm uluslar ve tüm ırksal, etnik ve dinsel gruplar arasında
    anlayış, hoşgörü ve dostluğu geliştireceği ve Birleşmiş Milletler'in barışın
    korunmasına yönelik faaliyetlerini güçlendireceği hususlarında mutabıktırlar.
    2. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bu hakkın tam olarak gerçekleştirilmesi
    amacı ile aşağıdaki hususları kabul ederler:
    (a) İlköğretim herkes için zorunlu ve parasız olacaktır;
    (b) Teknik ve mesleki eğitim de dahil olmak üzere, orta öğretimin çeşitli
    biçimlerinin, her türlü uygun yöntemle ve özellikle parasız eğitimin tedricen
    yaygınlaştırılması yoluyla herkes için açık ve ulaşılabilir olması
    sağlanacaktır;
    (c) Yüksek öğretimin, özellikle parasız eğitimin tedricen geliştirilmesi
    yoluyla, kişisel yetenek temelinde herkese eşit derecede açık olması
    sağlanacaktır;
    (d) İlköğretim görmemiş ya da ilköğretimi tamamlamamış olanlar için temel
    eğitim elden geldiğince teşvik edilecek veya yoğunlaştırılacaktır;
    (e) Her düzeyde okullar sisteminin geliştirilmesi aktif bir şekilde
    yürütülecek, yeterli bir burs sistemi yerleştirilecek ve öğretim personelinin
    maddi koşulları sürekli olarak iyileştirilecektir.
    3. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, ana-babaların veya -bazı durumlarda-
    yasal yoldan tayin edilmiş velilerin çocukları için, kamu makamlarınca
    kurulmuş okulların dışında, Devletin koyduğu ya da onayladığı asgari eğitim
    standartlarına uygun diğer okulları seçme özgürlüğüne ve çocuklarına kendi
    inançlarına uygun dinsel ve ahlaki eğitim verme serbestliklerine saygı
    göstermekle yükümlüdürler.
    4. Bu maddenin hiç bir hükmü, bireylerin ve kuruluşların eğitim kurumları
    kurma ve yönetme özgürlüklerini kısıtlayacak şekilde yorumlanamaz; bu
    özgürlüğün kullanılması, daima, bu maddenin 1. fıkrasında ortaya konmuş olan
    ilkelere uyulmasına ve böyle kurumlarda verilen eğitimin Devlet tarafından
    belirlenebilecek asgari standartlara uygun olması gereğine bağlıdır.
    MADDE 14
    Bu Sözleşme'ye Taraf olup, taraf olduğu tarihte, ülkesinde veya yargı
    yetkisi altında bulunan topraklarda zorunlu ve parasız ilköğretim sistemini
    sağlayamamış olan her Devlet, Taraf olma tarihini izleyen iki yıl içinde,
    herkes için zorunlu parasız ilköğretim ilkesinin, tedricen uygulanması
    amacıyla ayrıntılı bir eylem planını, planda belirtilen makul sayıda yıllar
    içinde uygulamak ve kabul etmekle yükümlüdür.
    MADDE 15
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, herkesin:
    (a) Kültürel yaşama katılma hakkına;
    (b) Bilimsel ilerlemeden ve uygulamalarından yararlanma hakkına;
    (c) Kendisinin yarattığı herhangi bir bilimsel, edebi ya da sanatsal
    üründen doğan maddi ve manevi çıkarların korunmasından yararlanma hakkına
    sahip olduğunu kabul ederler.
    2. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletlerin, bu hakkın tam olarak kullanılmasını
    sağlama yönünde alacakları tedbirler, bilim ve kültürün korunması, geliştirilmesi ve yayılması için gerekli olan tedbirleri kapsayacaktır.
    3. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bilimsel araştırma ve yaratıcı
    faaliyetler için gerekli özgürlüğe saygı göstermekle yükümlüdürler.
    4. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bilimsel ve kültürel alanda
    uluslararası işbirliğinin ve temasların özendirilmesinden ve
    geliştirilmesinden doğacak yararları kabul ederler.
    BÖLÜM IV
    MADDE 16
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bu Sözleşme'de tanınmış haklara saygı
    gösterilmesinin sağlanmasında aldıkları tedbirler ve kaydedilen gelişmeler
    konusunda, Sözleşme'nin bu bölümüne uygun olarak, raporlar vermekle
    yükümlüdürler.
    2. (a) Bütün raporlar Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'ne sunulacaktır;
    Genel Sekreter, bu raporların birer örneğini, bu Sözleşme'nin hükümleri
    uyarınca, incelenmek üzere Ekonomik ve Sosyal Konsey'e gönderecektir.
    (b) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, bu Sözleşme'ye Taraf ve aynı
    zamanda ihtisas kuruluşlarına da üye olan Devletlerden gelen raporların veya
    bunların bazı bölümlerinin, kuruluş belgeleri uyarınca ihtisas kuruluşlarının
    sorumluluk alanları içine giren konulara ilişkin olması halinde, bu raporların
    veya ilgili bölümlerinin örneklerini, sözkonusu ihtisas kuruluşlarına da
    gönderecektir.
    MADDE 17
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, raporlarını aşamalı olarak, Ekonomik ve
    Sosyal Konsey'in, bu Sözleşme'nin yürürlüğe girmesini izleyen bir yıl içinde
    Taraf Devletlere ve ilgili ihtisas kuruluşlarına danışarak hazırlayacağı bir
    programa uygun olarak sunacaklardır.
    2. Raporlar, bu Sözleşme'den doğan yükümlülüklerin tam olarak yerine
    getirilme derecesini etkileyen unsurları ve güçlükleri belirtebilir.
    3. Şayet bu Sözleşme'ye Taraf Devletlerden biri tarafından Birleşmiş
    Milletler'e ya da ihtisas kuruluşlarına ilgili bilgiler daha önce verilmiş
    ise, aynı bilgiyi tekrar vermek gerekli olmayacak, bu şekilde sunulmuş bilgiye
    yapılacak açık bir atıf yeterli olacaktır.
    MADDE 18
    Ekonomik ve Sosyal Konsey, insan hakları ve temel özgürlükler alanında
    Birleşmiş Milletler Şartı'ndan doğan sorumlulukları uyarınca, ihtisas
    kuruluşlarıyla, bu Sözleşme'nin, ihtisas kuruluşlarının faaliyet alanlarına
    giren konulardaki hükümlerine uyulmasında sağlanan ilerlemeler hakkında
    kendisine rapor sunmalarına ilişkin düzenlemeler yapabilir. Bu raporlar,
    ihtisas kuruluşunun yetkili organlarının, uygulama konusunda kabul ettiği
    karar ve tavsiyelerin ayrıntılarını içerebilir.
    MADDE 19
    Ekonomik ve Sosyal Konsey, 16. ve 17. maddeler uyarınca insan hakları
    konusunda devletlerin sundukları raporlarla, 18. madde uyarınca insan hakları
    konusunda ihtisas kuruluşlarının sundukları raporları, incelemek ve genel
    tavsiyelerde bulunulmak üzere ya da, gerekiyorsa, bilgi için İnsan Hakları
    Komisyonu'na gönderebilir.
    MADDE 20
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler ve ilgili ihtisas kuruluşları, 19. madde
    uyarınca verilmiş bir genel tavsiye konusunda, ya da İnsan Hakları
    Komisyonu'nun herhangi bir raporunda yer alan böyle bir genel tavsiye
    konusunda, veya orada belirtilen herhangi bir belge konusunda, Ekonomik ve
    Sosyal Konsey'e görüş bildirebilirler.
    MADDE 21
    Ekonomik ve Sosyal Konsey, Sözleşme'ye Taraf Devletlerin ve ihtisas
    kuruluşlarının, bu Sözleşme'de tanınan haklara genel olarak saygı
    gösterilmesini sağlamak üzere alınan tedbirler ve gerçekleştirilen gelişmeler
    konusunda verdikleri bilgilerin bir özetini ve genel nitelikli tavsiyeleri
    içeren raporları zaman zaman Genel Kurul'a sunabilir.
    MADDE 22
    Ekonomik ve Sosyal Konsey, bu Sözleşme'nin bu bölümünde sözü edilen
    raporlardan doğan herhangi bir sorunu Birleşmiş Milletler'in diğer
    organlarının, bunların yardımcı organlarının ve teknik yardım sağlamakla
    görevli ihtisas kuruluşlarının dikkatlerine sunabilir. Böylece, bu
    Sözleşme'nin tedricen etkili şekilde uygulanmasına katkıda bulunabilecek
    uluslararası tedbirlerin uygunluğu konusunda bu organların kendi yetki
    alanları çerçevesinde karar vermelerine yardım edebilecek sorunlar
    dikkatlerine sunulmuş olacaktır.
    MADDE 23
    Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bu Sözleşme'de tanınan hakların
    gerçekleştirilmesine yönelik uluslararası düzeyde tedbirlerin, Sözleşmeler
    yapılması, tavsiye kararları alınması, teknik yardımda bulunulması ve danışma
    ve inceleme amacı ile ilgili Hükümetlerle birlikte düzenlenecek bölgesel ve
    teknik toplantılar yapılması gibi yöntemleri kapsadığını kabul ederler.
    MADDE 24
    Bu Sözleşme'nin hiç bir hükmü, Sözleşme'de ele alınan konularda Birleşmiş
    Milletler'in ve ihtisas kuruluşlarının çeşitli organlarının sorumluluklarını
    belirleyen Birleşmiş Milletler Şartı'nın ve ihtisas kuruluşlarının kuruluş
    belgelerinin hükümlerini haleldar edecek şekilde yorumlanamaz.
    MADDE 25
    Bu Sözleşme'nin hiç bir hükmü, tüm halkların, doğal zenginlik ve
    kaynaklarından tam olarak özgürce yararlanma ve bunları kullanma konusunda
    kendiliğinden sahip bulundukları hakları haleldar edecek şekilde yorumlanamaz.
    BÖLÜM V
    MADDE 26
    1. Bu Sözleşme, Birleşmiş Milletler'in ya da onun ihtisas kuruluşlarından
    herhangi birine üye olan ya da Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'ne taraf
    olan bir Devletin ya da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından bu
    Sözleşme'ye taraf olmaya çağrılan herhangi bir başka Devletin imzasına
    açıktır.
    2. Bu Sözleşme onaya tabidir. Onay Belgeleri Birleşmiş Milletler Genel
    Sekreteri'ne tevdi edilecektir.
    3. Bu Sözleşme, bu maddenin 1. fıkrasında belirtilen herhangi bir
    Devlet'in katılmasına açıktır.
    4. Katılma, bir katılma belgesinin Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'ne
    tevdi edilmesi ile gerçekleşir.
    5. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, her onaylama ya da katılma
    belgesinin kendisine iletildiğini, bu Sözleşme'yi imzalamış ya da ona katılmış
    olan tüm Devletlere bildirecektir.
    MADDE 27
    1. Bu Sözleşme, otuzbeşinci onaylama belgesinin ya da katılma belgesinin
    Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'ne iletilmesi tarihinden üç ay sonra
    yürürlüğe girecektir.
    2. Otuzbeşinci onaylama belgesinin ya da katılma belgesinin iletilmesinden
    sonra bu Sözleşme, onaylayan ya da buna katılan her Devlet bakımından, o
    Devletin kendi onaylama ya da katılma belgesinin iletilmesinden üç ay sonra
    yürürlüğe girecektir.
    MADDE 28
    Bu Sözleşme'nin hükümleri, hiçbir sınırlama ya da istisna yapılmaksızın
    Federal Devletlerin bütün kesimleri bakımından geçerli olacaktır.
    MADDE 29
    1. Bu Sözleşme'ye Taraf her Devlet değişiklik önerebilir ve bunu Birleşmiş
    Milletler Genel Sekreteri'ne tevdi edebilir. Bunun üzerine, Genel Sekreter
    bütün değişiklik önerilerini bu Sözleşme'ye Taraf Devletlere göndererek,
    önerileri ele almak ve bunlar üzerinde bir oylama yapmak amacı ile bir Taraf
    Devletler konferansı düzenlenmesinden yana olup olmadıklarını bildirmelerini
    ister. Taraf Devletlerden en az üçte birinin böyle bir konferans toplanmasını
    desteklemesi halinde Genel Sekreter, Birleşmiş Milletler'in gözetimi altında
    böyle bir konferansı toplar. Konferansta hazır bulunan ve oy veren Taraf
    Devletlerin çoğunluğu tarafından kabul edilen herhangi bir değişiklik,
    onaylanmak üzere Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na sunulur.
    2. Değişikliklerin yürürlüğe girmesi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nca
    onaylandıktan ve bu Sözleşme'ye Taraf Devletlerin üçte ikisi tarafından kendi
    anayasa kurallarına uygun olarak kabul edilmesiyle olur.
    3. Değişiklikler yürürlüğe girdiği zaman, bunları kabul eden Devletleri
    bağlar; öteki Taraf Devletler ise bu Sözleşme'nin hükümleri ile ve daha önce
    kabul etmiş oldukları değişiklikler ile bağlı kalırlar.
    MADDE 30
    Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, 26. maddenin 5. fıkrasındaki
    bildirimler dışında, aynı maddenin 1. fıkrasında zikredilen bütün Devletlere
    şunları bildirir:
    (a) 26. madde uyarınca yapılan imzalar, onaylamalar ve katılmalar;
    (b) 27. madde uyarınca bu Sözleşme'nin yürürlüğe giriş tarihi ve 29. madde
    uyarınca değişikliğin yürürlüğe giriş tarihi.
    MADDE 31
    1. Çinçe, Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Rusça metinleri aynı
    derecede geçerli olan bu Sözleşme, Birleşmiş Milletler arşivinde
    saklanacaktır.
    2. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, bu Sözleşme'nin onaylı
    örneklerini, 26. maddede belirtilen tüm Devletlere iletecektir.