Edebi Sanatlar Konu Anlatımı Kısaca

'Sözel Dersler' forumunda Meryem tarafından 28 Kasım 2011 tarihinde açılan konu


  1. Edebi Sanatlar Konu Anlatımı



    Edebi Sanatlar Konu Anlatımı
    1-TEŞBİH(BENZETME)
    Sözü daha etkili duruma getirmek için aralarında ilgi bulunan iki unsurdan güçsüzü olanı güçlü olana benzetmektir.
    Benzetmede dört unsur bulunur:

    a- Benzenen

    b-
    Benzetilen

    c- Benzetme Yönü

    d- Benzetme Edatı

    Örnekler
    -Binalar kale gibi olduğundan içeri girilemiyordu.
    B.tilen B.nen B.E

    -Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?
    B.tilen B.yen

    2-İSTİARE(EĞRETİLEME)
    Benzetmenin asıl unsuru olan benzeyen ve benzetilenden yalnızca biri kullanılarak yapılır.

    a- Açık İstiare: Benzeyenin bulunmayıp yalnızca benzetilenle yapılan istiaredir.

    b- Kapalı İstiare: Benzetilenin bulunmayıp yalnızca benzeyenle yapılan istiaredir.

    Örnekler
    -Bir hilal uğruna ya rab ne güneşler batıyor. (A.İ)

    -Bahar gelince bir ağızdan şarkılar söyler kuşlar. (K.İ)

    3-KİNAYE
    Bir sözü hem gerçek hem de mecaz anlamda kullanmaktır.

    Uyarı: Kinayede daha çok mecaz anlam kastedilir.

    Örnekler
    -Mum dibine ışık vermez.
    -Hamama giren terler.

    4-MECAZ-I MÜRSEL(AD AKTARMASI)
    Benzetme amaç güdülmeden bir sözün ilgili olduğu başka bir söz yerine kullanılmasıdır.

    Örnekler
    -Toplantıya Milliyet gazetesinin güçlü kalemleri de geldi. (Yazar)

    -Nihat’ın golüyle tüm stat ayağa kalktı. (Seyirci)

    5-TEŞHİS(KİŞİLEŞTİRME)
    İnsan dışındaki canlı cansız varlıklara insan özelliği kazandırmaktır.Her teşhiste aynı zamanda kapalı istiare vardır.

    Örnekler
    -Güzel gitti diye pınar ağladı.

    -Yalnızlığın okşadığı kalbime,yağmurlar küskün,
    En güzel türküyü bir kurşun söyler.

    6-İNTAK(KONUŞTURMA)
    İnsan dışındaki varlıkları konuşturmaktır. Her intak sanatında teşhis sanatı vardır; ancak her teşhiste intak sanatı yoktur.

    Örnekler
    -Deniz ve Mehtap sordular seni: Neredesin?

    -Adam elini uzattı, tam onu koparacağı sırada menekşe: Bana dokunma! diye bağırdı.

    7-TECAHÜL-İ ARİF
    Anlam inceliği oluşturmak için herkesçe bilinen bir gerçeği bilmiyormuş gibi aktarmalıdır.

    Örnekler
    -Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
    Benim mi Allahım bu çizgili yüz.

    -Sular mı yandı, neden tunca benziyor mermer?
    Geç fark ettim taşın sert olduğunu.

    8-HÜSN-İ TA’LİL
    Sebebi bilinen bir olayın meydana gelişini, gerçek sebebinin dışında başka, güzel bir nedene bağlamadır.

    Örnekler
    -Gül bahçesi sevgiliden haber geldiği için
    Süslendi ve güzel kokular süründü.

    -Senin o gül yüzünü görmek için
    Sana güneş bakmak için doğuyor.

    9-MÜBALAĞA (ABARTMA)
    Sözün etkisini güçlendirmek için bir şeyi olduğundan daha çok ya da olduğundan daha az göstermektir.

    Örnekler
    -Manda yuva yapmış söğüt dalına,
    Yavrusunu sinek kapmış.

    -Alem sele gitti gözüm yaşından.