Dünyanın İklim Zenginliği

Konusu 'Sözel Dersler' forumundadır ve ZeuS tarafından 21 Haziran 2011 başlatılmıştır.

  1. ZeuS

    ZeuS Üye

    Katılım:
    15 Aralık 2008
    Mesajlar:
    6.867

    Dünyanın İklim Zenginliği Nedir,
    Dünyanın İklim Zenginliği Konu Anlatımı,
    Dünyanın İklim Zenginliği Konu Özeti


    DÜNYANİN İKLİM ZENGİNLİĞİ İKLİM TİPLERİ


    1-EKVATORAL İKLİM
    Görüldüğü yerler: 10 kuzey ve güney enlemleri arsında etkilidir. Özellikle Amazon ve Kongo Havzaları ile Malezya , Filipinler ve Papua Yeni Gine’de etkilidir.
    Özellikleri:
    Yıllık sıcaklık ortalaması 25 °C’nin üstündedir.
    Yıllık ve günlük sıcaklık farkı en az olan iklimdir (1-2 °C civarında). Sebepleri : Güneş ışınlarının bütün yıl dike yakın açıyla düşmesi ve nemliliğin fazla olmasıdır.
    Her mevsim düzenli yağış alır. Fakat en fazla yağış güneş ışınlarının Ekvatora dik geldiği tarihlerde görülür. Buharlaşma arttığı için.
    Yağışlar oluşum bakımından Konveksiyon yağışlarına örnektir.
    Yıllık yağış miktarı 2000 mm ‘nin üstündedir.
    Bitki örtüsü bütün yıl yeşil kalan sık ve uzun boylu yağmur ormanlarıdır.
    Yağışların fazla olması ve yüksek sıcaklık kimyasal çözülmeyi artırmıştır.
    Topraklar fazla yıkandığı için verimi düşüktür ve kırmızı renkli Laterit topraklarıdır.
    2- Yazı Yağışlı Tropikal (Savan) İklimi
    Görüldüğü yerler: Ekvatoral iklim ile çöl iklimi arasında görülür (10-20° kuzey ve güney enlemleri arasında görülür)
    Özellikleri:
    Bu iklim bölgesinde güneş ışınları yılda iki kez dik açıyla düşer.
    Güneş ışınlarının dik geldiği yaz dönemi yağışlı , kışlar kuraktır.
    Sıcaklık ortalaması bütün yıl 20 °C nin üstündedir.
    Yıllık yağış miktarı 1000-1200 mm arasındadır.
    Bitki örtüsü savandır. Savanlar uzun süre yeşil kalan , gür ve uzun boylu ot topluluklarıdır. Savan bitki örtüsü içinde yer altı sularının yüzeye çıktığı yerlerde ve akarsu boylarında ormanlar görülür.
    3-MUSON İKLİMİ
    Görüldüğü yerler: Muson rüzgarlarının etkili olduğu Güney, Güneydoğu ve Doğu Asya’da etkilidir.
    Özellikleri:
    Muson rüzgarlarından dolayı bu iklimde yaz mevsimi yağışlı , kışlar kuraktır. Bu yönüyle savan iklimi ile benzerlik gösterir.
    Sıcaklık ortalaması bütün yıl 10 °C nin üstündedir. Yıllık sıcaklık farkı Savan iklimine göre fazladır.
    Yıllık yağış miktarı 1000-1500 mm civarındadır. Ancak kıyı kesimlerde bu yağış miktarı çok daha fazla olabilmektedir. Örnek Hindistan’ın kuzey doğusunda yer alan Çerapunçi 12000 mm yağış almaktadır (Dünyanın en fazla yağış alan yeridir).
    Bitki örtüsü kışın yaprağını döken geniş yapraklı muson ormanlarıdır. Muson ormanlarının tipik ağacı teak ağacıdır.
    4- ÇÖL İKLİMLERİ
    Yağış miktarlarının 150 mm nin altında olan bölgelerde çöl iklimleri görülür.
    Çöl iklimleri görüldüğü yere göre;
    a-Sıcak Çöller ( Tropikal)
    Dönenceler çevresinde görülür. Oluşmasında dünyanın günlük hareketinden kaynaklanan dinamik yüksek basınç etkilidir.
    Görüldüğü yerler: Afrika’nın kuzeyi (Büyük sahra) Arabistan yarım adası, Basra körfezi çevresi, Hindistan’ın kuzeybatısı (Tar çölü), Avustralya’nın iç kısımları ve batısı, Afrika’nın güney batısındaki Namib ve Kalahari çölleri, G. Amerika’daki Patagonya Atakama, Peru çölleri ve K . Amerika’daki Meksika çölleridir.
    Özellikleri:
    Mutlak ve bağıl nem çok düşüktür. Bu sebeple günlük sıcaklık farkı en fazla olan iklimdir.
    Belirli bir yağış mevsimi yoktur.bazı yıllar hiç yağış olmayabilir.
    Mekanik çözülmenin en fazla olduğu iklimdir.
    Yıllık sıcaklık farkı günlük sıcaklık farkı kadar yüksek değildir. Çünkü güneş ışınları bu alanlara yıl boyunca dike yakın açıyla düşmektedir.
    Bitki örtüsü yok denecek kadar azdır. Cılız ot ve çalılıklarla kaktüs iklimin doğal bitki örtüsünü oluştururlar.
    Çöllerde yer altı su seviyesinin yüzeye yakın olduğu veya çıktığı yerler olan vahalar canlı yaşamı için elverişli yerleri oluşturur.
    b- Karasal Çöller
    Ilıman kuşak kara içlerinde etrafı dağlarla çevrili çukur alanlarda görülür. Buralarda çöl özellikleri görülme sebebi yağış azlığıdır.
    Görüldüğü yerler: Kızılkum (Özbekistan), Karakum (Türkmenistan), Gobi (Moğolistan), Taklamakan (Çin) , Arizona (A.B.D) çölleridir.
    c-Soğuk Çöller
    Kutuplarda görülür. Çöl denmesinin sebebi yağış azlığıdır. Yağış azlığının da sebebi sıcaklığın düşük olmasıdır. Sıcaklık düşük olduğu için buharlaşma ile atmosfere karışan nem azdır. Dolayısıyla yağış da az olmaktadır. Zemin buzlarla kaplı olduğu için bitki örtüsü yoktur.
    B- ORTA KUŞAK İKLİMLERİ
    5-AKDENİZ İKLİMİ
    Görüldüğü yerler: Akdeniz’e kıyısı olan ülkeler ( Libya, Mısır ve Lübnan hariç. Buralarda görülmeme sebebi yer şekillerinin engebesiz olmasıdır.), Avustralya’nın güneybatısı, G. Afrika Cumhuriyetinde Kap bölgesi, Şili’nin orta kesimleri ve Kuzey Amerika’da Kaliforniya çevresinde etkilidir.
    Özellikleri:
    Yazlar sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlıdır.
    Yaz sıcaklığı güneş ışınlarının düşme açısına, kuraklık ise alçalıcı hava hareketlerine bağlıdır.
    En sıcak ay ortalaması 28-30°C , en soğuk ay ortalaması 8-10 °C dir. Yıllık ortalama 18°C dir.
    Kar yağışı ve don olayı çok ender görülür.
    En fazla yağış kışın , en az yağış yazın düşer.
    Kışın görülen yağışlar Cephesel kökenlidir. Cephesel yağışlar en fazla bu ikimde görülür.
    Yıllık yağış miktarı yükseltiye göre değişir. Ortalama 600-1000 mm arasındadır.
    Bitki örtüsü maki dediğimiz bodur bitki topluluğudur. Maki; mersin, defne, kocayemiş, zeytin, zakkum, keçiboynuzu vb bitkilerden oluşur.
    Akdeniz iklimi yurdumuzda Akdeniz, Ege, G. Marmara ve G.D. Anadolu Bölgesinin batısında görülür. Ancak Akdeniz Bölgesinden uzaklaştıkça enlem, yükselti ve karasallığın etkisiyle bozulmaya uğrar.
    6-ILIMAN OKYANUS İKLİMİ
    Görüldüğü yerler:Batı Rüzgarları sebebiyle Ilıman Kuşak karalarının batısında görülür (Batı ve K.Batı Avrupa, Amerika’nın batısı). Yurdumuzda ise Karadeniz kıyılarında etkilidir.
    Özellikleri:
    Yazlar serin, kışlar ılıktır.
    Her mevsim yağışlıdır.
    En sıcak ay ortalaması 24-25 °C, en soğuk ay ortalaması 5-6 °C dir. Yıllık ortalama 13-15 °C dir.
    Günlük ve yıllık sıcaklık farkı azdır. Nemlilik fazla olduğu için.
    Yıllık yağış miktarı 1500 mm civarındadır. Yükseltisi fazla olan yerlerde bu miktar artmaktadır.
    En fazla yağış Sonbaharda, en az yağış ilkbaharda görülür.
    Yağış oluşumu yamaç yağışı şeklindedir.
    Bitki örtüsü ormandır.
    7-ORTA KUŞAK KARASAL İKLİM
    Görüldüğü yerler:Deniz etkisinden uzak kara içlerinde ve ılıman kuşak karalarının doğu kıyılarında (soğuk su akıntısından dolayı) görülür. Yurdumuzda ise Doğu Anadolu Bölgesinde Erzurum –Kars Bölümünde görülür.
    Özellikleri:
    Kış erken gelir, çok soğuk olur. Kar ortalama 80-90 gün toprak üstünde kalır.
    Yaz da erken gelir ve çok sıcak olur. Karlar hızla erir.
    En sıcak ay ortalaması 20 °C civarındadır. Bazen sıcaklık 30 °C ye kadar çıkabilmektedir.
    En soğuk ay ortalaması –10 °C civarındadır. Bazı günler –40 °C ye kadar sıcaklığın düştüğü de gözlenebilmektedir.
    Yıllık sıcaklık ortalaması 3-5 °C dir.
    Yıllık sıcaklık farkı 40-50 °C ye kadar ulaşabilmektedir.
    En fazla yağış ilkbahar ve yaz dönemlerinde düşmektedir. Karasallık arttıkça yağışlar yaz mevsimine kaymaktadır. Ör. Erzurum –Kars bölümünde olduğu gibi.
    En az yağış kışın düşmektedir ve kar şeklindedir.
    Yıllık yağış ortalaması 500-600 mm civarındadır.
    8-STEP İKLİMİ
    Görüldüğü yerler: Sıcak ve ılıman kuşak kara içlerinde görülür. Yurdumuzda İç Anadolu Bölgesinde ve Ergene Bölümünde görülen karasal iklim buna örnektir.
    Özellikleri:
    Yazlar sıcak ve kurak , kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer.
    En sıcak ay ortalaması 20-25 °C dir. En soğuk ay ortalaması da 0- (-2) °C dir.
    En fazla yağış ilkbaharda, en az yağış yazın düşer.
    İlkbaharda görülen yağışlar genelde konveksiyon (Kırkikindi) yağışı şeklindedir.
    Yıllık yağış miktarı 250-350 mm civarındadır.

    Bitki örtüsü ilkbahar yağışlarıyla yeşeren, yaz başlarında kuruyan küçük boylu ot topluluğudur. Buna step (bozkır) bitki örtüsü denir. Bozkır bitki örtüsü içinde geven , deve dikeni, gelincik, çoban yastığı gibi bitkiler yer almaktadır.
    9-TUNDRA İKLİMİ
    Görüldüğü yerler:Sibirya, İskandinavya Yarımadasının kuzeyinde, Kanada’nın kuzeyinde, Grönland adasının kıyı kesimlerinde görülür.
    Özellikleri:
    En sıcak ay ortalaması 10 °C yi geçmez. Kışın sıcaklık –30, -40 °C’lara kadar iner.
    Toprak yılın büyük bir kesiminde donmuş haldedir. Sadece yazın sıcaklığın artması ile toprağın üst kısmındaki buzlar erir ve bataklıklar oluşur.
    Yıllık yağış miktarı 200-250 mm civarındadır.
    Bitki örtüsü yosun ,ot ve cılız çalılıklardan oluşan Tundra bitki örtüsüdür.
    10-KUTUP İKLİMİ
    Kutup çevrelerinde görülür.
    Özellikleri:
    Sıcaklık bütün yıl 0 °C nin altındadır. Zemin buzlarla kaplıdır. Bitki örtüsü yoktur.Güneşlenme süresi çok uzun olmasına rağmen sıcaklık yükselmez. Sebebi güneş ışınlarının eğik açılarla gelmesidir. Sıcaklık düşük olduğundan buharlaşma ile atmosfere karışan nem azdır. Yağış ta azdır. Bu sebeple kutup iklimine soğuk çöl iklimi de denir.