Dünden bugüne Yeşilçam

'Zaman Tüneli' forumunda HazaN tarafından 27 Ekim 2008 tarihinde açılan konu


  1. Türkiye’de ilk film gösterimi, Bertrand adlı bir Fransızın II.Abdülhamit zamanında, 1896’da, Saray’da yaptığı gösterimler ile başlamıştır. Daha sonraları Fransız firması Pathe’nin temsilcisi Romanya uyruklu Sigmund Weinberg’in yardımlarıyla Beyoğlu yakınlarında halka film gösterilmiştir. Bu filmler genellikle kısa metrajlı belge ve güldürü filmleriydiler. Weinberg, halkın sinemaya gösterdiği ilgiden dolayı, 1908’de, Türkiye’deki ilk sinema olan Pathe Sineması’nı yaptırmıştır.

    İlk Türk sinema gösterimi Cevat Boyer ile Murat Bey’in Şehzadebaşı’ nda 19 Mart 1908 de başlattığı gösterimdir.

    Daha sonraları Şakir Seden ile Fuat Uzkinay, Türk sinemasının açılışını 6 Temmuz 1910’da gerçekleştirirler.

    Birinci Dünya Savaşı’nda yedek subay olan Fuat Uzkinay, 14 Kasım 1914'te Türk sinema tarihinin ilk belgesel filmini çeker. “ Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı” adı verilen belgesel film 150 metre uzunluğunda ve İTÜ arşivindedir. Daha sonra, Ordu Sinema Dairesi Başkanlığı'na getirilen Fuat Uzkinay, konulu Türk film çekimlerini de 1918’den sonra yürütmüştür.

    İstiklal Harbi yıllarında birkaç senaryolu film yapılmışsa da Türk sineması Muhsin Ertuğrul ve Kemal Film ile firmalaşır.

    Ateşten Gömlek

    Leblebici Horhor

    Kız Kulesinde Bir Facia

    Sözde Kızlar

    Ankara Postası

    Karım Beni Aldatırsa

    Fena Yol

    Aysel Bataklı Damın Kızı

    Faruk Kenç ile bilimsel bir tarz geliştiren Türk sineması “Yılmaz Ali ve Dertli Pınar”filmleri ile yeni bir aşama kaydeder.

    Baha Gelenbevi’nin “Deniz Kızı ” adlı filmi ile Şadan Kamil’in filmleri, Türk Tiyatrosunu sinema ile birleştirir.

    1934’ten sonra Vedat Örfi Bengü'nün Mısır'a giderek bu ülke sinemasının ilk örneklerini vermesi, bizde de melodramın yerleşmesinde etkili olmuştur. Türk sinema izleyicisinin beğenisi melodrama dönük olduğundan, yönetmenler de hızla Mısır filmlerinin uyarlamalarını çekmeye başlamışlardır.

    Muhsin Ertuğrul'un yönettiği "Allah'ın Cenneti" adlı filmi türünün en iyi aşk melodramıdır ve sonraki yıllarda bol bol karşılaşacağımız şarkıcı melodramlarının ilk örneğini oluşturur.

    1950'li yıllardan sonra, Türk sinemasında "Tiyatrocular Dönemi" nden kademe kademe "Sinemacılar Dönemi" ne geçiş yaşanmıştır. Bu yıllarda sinemaya toplumsal konuların yanında ağırlıklı olarak melodramlar yer alır.

    1960'lı yıllarda sinemaya, melodram formuna bağlı, çocuk kahramanların rol aldığı "Sezercik", "Ömercik", "Ayşecik" filmleri eklenmiştir.

    Arabesk tarzın temellerinin atıldığı fakirlik, sakatlık, karşılıksız aşklar, kader kurbanları vb. dramatik Türk ekolünü yaratmış ve senaryolar aynı üslup ve konuları yıllarca işlemişlerdir.

    Kısa zamanda ticari kaygılar sinemasal öğelerin önünü kesmiş, aynı tür filmlerde aynı oyuncular kamera karşısına geçmiştir. Hatta aynı senaryolar, dönemin gözde oyuncularıyla defalarca yinelenmiştir.
     



  2. TÜRK SİNEMASINDA MELODRAMLARDAN SEÇMELER

    FARUK KENÇ
    Dertli Pınar - 1943

    Hayatımı Mahveden Kadın - 1955

    Kaybolan Gençlik - 1955

    ÖMER LÜTFİ AKAD

    Vurun Kahpeye - 1949

    Öldüren Şehir - 1954

    Kardeş Kurşunu - 1955

    Beyaz Mendil - 1955

    Meçhul Kadın - 1955

    Kalbimin Şarkısı - 1955

    Meyhanecinin Kızı - 1958

    Yalnızlar Rıhtımı - 1959

    Vesikalı Yârim - 1968

    Kader Böyle İstedi - 1968

    Seninle Ölmek İstiyorum - 1969

    Rüya Gibi - 1971

    Bir Teselli Ver - 1971

    Mahşere Kadar - 1971

    Vahşi Çiçek - 1971

    Esir Hayat - 1974

    MUHSİN ERTUĞRUL

    İstanbul'da Bir Facia-i Aşk - 1922

    İstanbul Sokaklarında - 1931

    Aysel Bataklı Damın Kızı - 1934

    Allah'ın Cenneti - 1939

    Şehvet Kurbanı - 1940

    Kahveci Güzeli - 1941

    Halıcı Kız - 1953

    MUHARREM GÜRSES

    Zeynep'in Gözyaşları - 1952

    İhtiras Kurbanları - 1953

    Günah Kadını - 1953

    Bir Şoförün Hayatı - 1954

    Gülmeyen Yüzler - 1955

    Sazlı Damın Kahpesi - 1956

    Yayla Güzeli - 1956

    Yetimler Ahı - 1956

    Günah Köprüsü - 1956

    Öldürdüğüm Sevgili - 1956

    Yavrularımın Katili - 1957

    Allah Korkusu - 1958

    Bana Gönül Bağlama - 1958

    Yavrum İçin - 1958

    Sokak Şarkıcısı - 1959

    Şehvet Uçurumu - 1959

    Baharın Gülleri Açtı - 1961

    Gönlüm Yaralı - 1961

    Sokak Kedisi - 1969
     



  3. METİN ERKSAN

    Ölmüş Bir Kadının Evrak-ı Metrukes - 1956

    Hicran Yarası - 1959

    Sevmek Zamanı - 1965

    Ölmeyen Aşk - 1966

    Ayrılsak da Beraberiz - 1967

    Sevenler Ölmez - 1970

    Feride - 1971

    Hicran - 1971

    Makber - 1971

    Sensiz Yaşayamam - 1977

    MEMDUH ÜN

    Yetim Yavrular - 1955

    Çoban Kızı - 1958

    Üç Arkadaş - 1958

    Kırık Çanaklar - 1960

    Güneş Doğmasın - 1961

    Boş Yuva - 1961

    Akasyalar Açarken - 1962

    Ağaçlar Ayakta Ölür - 1964

    Namusum İçin - 1965

    Vahşi Sevda - 1966

    Son Gece - 1967

    Yaprak Dökümü - 1967

    İlk ve Son - 1968

    Gönülden Yaralılar - 1973

    Birtanem - 1977

    Cevriyem - 1978

    HALİT REFİĞ

    Yasak Aşk - 1961

    Gurbet Kuşları - 1964

    Canım Sana Feda - 1965

    Kırık Hayatlar - 1965

    Aşk Fırtınası - 1972

    ERTEM EĞİLMEZ

    Senede Bir Gün - 1965

    Seni Seviyorum - 1966

    Seni Bekleyeceğim - 1966

    Ölünceye Kadar - 1967

    Yaşlı Gözler - 1967

    Sevemez Kimse Seni - 1968

    Kalbimin Efendisi - 1970

    Son Hıçkırık - 1971

    Yalancı Yarim - 1973
     



  4. ERTEM GÖREÇ

    Kanlı Sevda - 1960

    Ayrılan Yollar - 1964

    Acı Günler - 1967

    Affet Beni - 1967

    Düşman Aşıklar - 1967

    Kanlı Hayat - 1967

    Alnımın Kara Yazısı - 1968

    Aşkım Günahımdır - 1968

    Sabahsız Geceler - 1968

    Son Hatıra - 1968

    Son Vurgun - 1968

    Şafak Sökmesin - 1968

    Sahipsizler - 1974

    Sevmek - 1974

    Analar Ölmez - 1976

    ÜLKÜ ERAKALIN

    Bütün Suçumuz Sevmek - 1963

    Çalınan Aşk - 1963

    Gecelerin Kadını - 1964

    Gözleri Ömre Bedel - 1964

    Dağ Çiçeği - 1965

    Dudaktan Kalbe - 1965

    Hayatımın Kadını - 1965

    Ölüme Kadar - 1965

    Veda Busesi - 1965

    Yabancı Olduk Şimdi - 1965

    Yıldızların Altında - 1965

    Ayrılık Şarkısı - 1966

    Ömrümce Ağladım - 1967

    Kadın Severse - 1968

    Ölmüş Bir Kadının Mektupları - 1969

    Beklenen Şarkı - 1971

    Elbet Bir Gün Buluşacağız - 1973

    Silemezler Gönlümden - 1974

    Ben Sana Mecburum - 1976

    Aldırma Gönül - 1978

    TALAT ARTEMEL

    Sonsuz Acı - 1946

    Sönen Rüya - 1948

    MEHMET ASLAN

    Bir Gönül Oyunu - 1965

    Şoför Parçası - 1967

    Yaralı Kuş - 1967

    Agora Meyhanesi - 1968

    Bin Defa Ölürüm - 1969

    Bir Şarkısın Sen - 1969

    Kıskanırım Seni - 1970

    Allı Turnam - 1971

    Aşka Susayanlar - 1972

    Tanrım Beni Baştan Yarat - 1974

    Aşk Mahkumları - 1976

    CÜNEYT ARKIN

    Sevgili Oğlum - 1977

    Küsküm Çiçek - 1979

    Üç Sevgili - 1979

    Rüzgâr - 1980
     



  5. NATUK BAYTAN

    Aşkların En Güzeli - 1964

    Affedilmeyen Günah - 1965

    Sırtımdaki Bıçak - 1965

    Ömür Boyu - 1969

    Acı Yudum - 1972

    Yuvasız Kuşlar - 1978

    Son Sabah - 1978

    VEDAT ÖRFİ BENGÜ

    Günahım - 1948

    Sızlayan Kalp - 1948

    Kapanan Gözler - 1950

    Allah'tan Bul - 1952

    MEHMET DİNLER

    Aşkınla Divaneyim - 1967

    Kara Duvaklı Gelin - 1967

    Yarın Çok Geç Olacak - 1967

    Ağla Gözlerim - 1968

    Sana Dönmeyeceğim - 1969

    Sonbahar Rüzgârları - 1969

    Tatlı Sevgilim - 1969

    Hayatım Senindir - 1971

    Solan Bir Yaprak Gibi - 1971

    Unutama Beni - 1974

    SÜREYYA DURU

    Aşk ve İntikam - 1965

    Sevgim ve Gururum - 1965

    Ömrümce Unutamadım - 1971

    ORHAN ELMAS

    Hayatım Sana Feda - 1959

    Bir Yaz Yağmuru - 1960

    Bir Bahar Akşamı - 1961

    Yalnızlar İçin - 1962

    İçimdeki Alev - 1966

    Adını Anmayacağım - 1971

    Yağmur - 1971

    Feryat - 1972

    Kara Sevda - 1973

    Sensiz Yaşanmaz - 1974

    Bitmeyen Şarkı - 1976

    Aşkın Gözyaşları - 1978

    SIRRI GÜLTEKİN

    Son Şarkı - 1954

    Dertli Gönül - 1957

    Son Nefes - 1958

    Ağlama Sevgilim - 1962

    Aşk Güzeldir - 1962

    Fakir Bir Kız Sevdim - 1966

    Bir Annenin Gözyaşları - 1967

    Yıkılan Gurur - 1967
     



  6. SEYFİ HAVAERİ

    Damga - 1948

    Gönülden Yaralılar - 1949

    Sabahsız Geceler - 1952

    Sevda Sahilleri - 1955

    Izdırap Kasırgası - 1955

    Acı Sevda - 1958

    Gönülden Ağlayanlar - 1958

    Bir Yavrunun Gözyaşları - 1960

    TÜRKER İNANOĞLU

    Senden Ayrı Yaşayamam - 1960

    Şafakta Buluşalım - 1961

    Kalp Yarası - 1961

    Belki Bir Sabah Geleceksin - 1962

    Acı Tesadüf - 1966

    Bar Kızı - 1966

    Ayrılık Saati - 1967

    Arkadaşımın Aşkısın - 1968

    Aşka Tövbe - 1968

    Benim de Kalbim Var - 1968

    Son Mektup - 1969

    Fadime Cambazhane Gülü - 1970

    REMZİ JÖNTÜRK

    Göklerdeki Sevgili - 1966

    Yaralı Kalp - 1969

    SAFA ÖNAL

    İnleyen Nağmeler - 1969

    Ağlayan Melek - 1970

    Buğulu Gözler - 1970

    Ölünceye Kadar - 1970

    Bir Genç Kızın Romanı - 1971

    OKSAL PEKMEZOĞLU

    Aşkım ve Günahım - 1963

    Nemli Gözler - 1967

    Çingene Güzeli - 1968

    Sevilmek İstiyorum - 1973

    Sevda Yolcusu - 1973

    Arabacının Aşkı - 1976

    Beyaz Kuş - 1977

    NEVZAT PESEN

    Aşk Rüzgârı - 1960

    Çamsakızı - 1962

    İkimize Bir Dünya - 1962

    Meyhane Gülü - 1966

    DUYGU SAĞIROĞLU

    Bitmeyen Yol - 1965

    Ben Öldükçe Yaşarım - 1966

    Her Zaman Kalbimdesin - 1967

    Seni Affedemem - 1967

    Yanık Kalpler - 1967

    HULKİ SANER

    Sevmek Günah mı? - 1958

    Aşk Rüyası - 1959

    Gece Kuşu - 1960

    Bir Demet Yasemen - 1961

    Yavru Kuş - 1961
     



  7. Türk sinemasındaki ilkler

    OSMAN SEDEN

    İntikam Alevi - 1956

    Sönen Yıldız - 1956

    Berduş - 1957

    Kırık Plak - 1959

    Aşktan da Üstün - 1960

    İki Aşk Arasında - 1961

    Elveda Sevgilim - 1965

    Seven Kadın Unutmaz - 1965

    Akşam Güneşi - 1966

    Çalıkuşu - 1966

    Hicran Gecesi - 1968

    TÜRK SİNEMASINDA BAZI İLKLER

    İlk sinema gösterimi Yıldız Sarayı'nda yapıldı. (1896)

    Sürekli film gösterilen ilk salon Beyoğlu'nda Sigmund Weinberg tarafından Cinema Pathe adıyla açıldı (1908).

    İlk Türk filmi Fuat Uzkinay tarafından çekilen 'Ayastefonos'daki Rus Abidesinin Yıkılışı' (1914).

    Afişi basılarak yurdışına satılan ilk Türk filmi Binnaz oldu (1919).

    İlk konulu Türk filmleri Sedat Simavi tarafından çekilen 'Pençe' ve 'Casus' (1917).

    İlk özel yapım şirketleri Kemal Film (1922) ve İpek Film (1928).

    İlk sesli Türk filmi 'İstanbul Sokaklarında' Muhsin Ertuğrul tarafından çekildi (1928).

    İlk sansür yönetmeliği Mussolini'nin sansür yasasından esinlenerek hazırlandı ve yürürlüğe girdi. (1939).

    İlk film festivali 'Yerli Film Yapanlar Cemiyeti' tarafından düzenlendi. 'Unutulan Sır' adlı film en iyi film seçildi. En iyi kadın oyuncu ödülünü Nevin Aypar, en iyi erkek oyuncu ödülünü Kadri Erdoğan aldı (1948).

    Tiyatro etkisinden çıkan ilk film Kanun Namına'yı Ömer Lütfi Akad çekti (1952).

    İlk renkli Türk filmi Halıcı Kız Muhsin Ertuğrul tarafından çekildi (1953). Aynı zamanda Muhsin Ertuğrul'un çektiği son filmdi.

    Metin Erksan'ın 'Aşık Veysel'in Hayatı' adlı filmi Sansür Kurulu tarafından yasaklanan ilk film oldu.

    İlk uluslararası ödülü Metin Erksan'ın yönettiği 'Susuz Yaz' aldı. Film Berlin Film Şenliğinde 'Altın Ayı' büyük ödülünü aldı (1964).

    Köy hayatını işleyen ilk Türk filmi Beyaz Geceler'i Lütfi Akad çekti (1965).

    1970’li yıllardan 1985’ li yıllara kadar Türk sineması TV etkisiyle bir kriz dönemine girer ve erotik Türk sineması ile sex furyası donemi başlar. 1990 ve 2000’li yıllarda ise krizden kurtulma ve gerçek öykülere dayali realist Türk sinemasına doğru adımlar atılır.

    Aslında Türk sineması Türk tiyatrosundan doğarak gelişmiş fakat Türk sinema tarzını ve dilini yaratamamıştır. Bir Fransız ve Rus film tarzından bahsedilebilir. Fakat Türk sinema dili ve tarzından şimdilik bahsetmek mümkün değil. Aynı şekilde Türk sinema platformu ve alanlarında da yetersizlik olduğu bir gerçektir.