Dna Sentezi Hakkında Bilgi

'Ders notları' forumunda Violet tarafından 19 Şubat 2011 tarihinde açılan konu


  1. Dna Sentezi Hakkında Bilgi


    Dikkatli ölçmeler sonucu elde edilen degerlerden ayni tip hücrelerde DNA'nin hem kimyasal özelliginin hem de toplam miktarinin dölden döle sabit kaldigim biliyo*ruz Demek ki DNA'nin hem niceligi ve hem de niteligiayni ana hücreden meydana gelen benzer hücrelerde ayni kalmak zorundadir Bu nedenle hücre mitoz bölünmeye hazirlanirken DNA bütün uzunlugu boyunca bütün kromozomlarda bir uçun*dan diger ucuna dogru kendini ikiler Bir DNA molekülü replikasyon (ikilesme) yapa*cagi zaman DNA molekülünün ikili sarmal dizilerim birbirine baglayan zayif hidrojen baglari bir fermuar gibi açilir Eger molekülün bir uçundan baslarsak teker teker her pürini pirimidin esinden fermuari açar gibi ayirabiliriz Bu açilma her iki dizide eslerinden ayrilan pürin ve pirimidinin uçlarini açikta birakir

    Hücrenin hammadde deposunda çesitli nükleotidler vardir Bu nükleotidler yük*sek enerjili fosfat baglari tasirlar <peork>ATP molekülünde oldugu gibi) DNA'nin Iki dizisi birbirinden ayrildigi zaman depodan gönderilen nükleotidlerin uygun olanlari denenerek yerlerini alirlar Digerleri uymadiklari için geri çevrilirler Bir adenin grubu yalniz bir timin grubu ile birlesir Diger dizideki eski timin ise ikili sirayi tamamlamak için yeni bir adenin nükleotidle birlesir ikili sarmal bir uçtan diger uca dogru boylu boyunca bir fermuar gibi azar azar açildikça uygun tipteki nükleotidler zincirdeki yerlerini alirlar ikili sarmal dizinin sonuna ulasildiginda



    [​IMG]


    DNA replikasyonu a) DNA replikasyonunda zincirin eski kolu açik yeni kolu koyu renkli; sekerfosforasidi zinciri bant seklinde gösterilmis A Adenin T Timin C Sitozin G Guanin; serbest nükleotidler oklarla gösterilmistir Replikasyonun moleküler açiklanmasi: DNA'nin iki kolu birbirinden ayriliyor Sol taraftaki 5' fosfattan 3'-OH� ya dogru uzanan) kol alt taraftan yukariya dogru kopya edilmeye baslaniyor Yeni zincirde eskisinde oldugu gibi adenin timin ile; sitozin guanin ile baz çiftleri olusturur Yan yana duran nükleotidler arasinda deoksiribozun 3' -OH grubunun çekmesi ile nukleotid (nukleozit)' lerin distaki 2 fosfat grubu serbest hale geçer

    DNA'nin ilk iki dizisi ayrilmis olur Ayrilan dizilerin her biri kaybettigi nükleotid eslerinin yerine tamamen ayni çesitten esler alip yeni birer ikili dizi olustururlar (Sekil 119) Böylece meydana gelen ikinci dizi birincinin komplementeri (tamamlayicisi) olur Bunun sonucu olarak DNA seridi hiçbir bilgi kaybetmeden ikilesir Bu sekilde DNA'nin kendini yenilemesi semikoaservatif mekanizma ile olur Bu tip çogalmaya (ikilesmeye) semikoaservatif çogalma denir DNA replikasyon mekanizmasi konusunda daha baska görüsler de ileri sürülmüstür Bu görüslerden konservatif mekanizmaya göre eski heliksin ayni kalmasi sartiyla yepyeni bir çift sarmal yapilmakta dispersif mekanizmada ise yeni sarmalda hem eski zincirden parçalar hem de bun*lari bütüne tamamlayan yeni sentez edilmis kisimlar bulunmaktadir

    Çesitli replikasyon (ikilesme) mekanizmalarim gösteren sematik DNA sarmallari Konservatif (DNA'nin her iki kolu da yeniden olusmustur); semikoaservatif (DNA'nin bir kolu eski bir kolu yeni olusmustur) dispersif (DNA'nin her iki kolunda da bazi bölgeleri eski bazi böl*geleri yenidir) Sarmallarin eski parçalari düz yeni parçalari noktali olarak gösterilmistir

    Simdiye kadar yapilan arastirmalar semikoaservatif çogalma mekanizmasin! kesin denecek sekilde dogrular niteliktedir

    Replikasyon (ikilesme) konusundaki çalismalarda hala tam açiklanamayan bir nokta sarmalin iki zincirinin çözülme seklidir Sarmalin iki dizisi birbirinden iki ipligin ayrilmasi biçiminde ayrilsalar burada bir dönme olayi ortaya çikar Oysa çok uzun olan makro molekülün mitozun oldukça kisa süresi içinde tamamen birbirinden ayrilmasi için büyük devirle dönmesi gerekecektir Yogunlugu az olmayan bir ortamda (plazma) bu hizla bir dönme proteinleri denatüre etmeye yetecek kadar sürtünme isisinin ortaya çikmasina neden olacagindan bu açilmanin (dönmenin) nasil yapilabilecegi henüz bilinmemektedir Bununla beraber bazi proteinlerin replikasyonu bas*lattigi bazilarinin DNA iplikçiklerinin çözünmesini ve dönmesini tesvik ettigi ve hüc*rede DNA sentezinin tamamlanmasini takiben iki yavru DNA molekülünün ayrilmasini kolaylastirdigi bilinmektedir





    ----------------------------------------------