Diyabet ve Beslenme

'Sağlıklı Beslenme ve Diyet' forumunda HazaN tarafından 13 Mart 2009 tarihinde açılan konu


  1. Diabetes Mellitus (DM), pankreasın beta hücrelerinden salgılanan insülin hormonunun tam veya kısmi yetersizliği sonucu ortaya çıkan karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasının bozuklukları ile karakterize olan, yasam boyu suren kronik bir metabolizma hastalığıdır. Klinik olarak polidipsi (çok su içmek), poliüri (çok idrar yapmak.), polifaji (fazla yeme), kilo kaybı gibi klasik belirtiler ve hastalığa spesifik retinopati, nöropati, nefropati gibi komplikasyonlar ile tanınabilir.
    Pankreastan salgılanan insülin, enerji kaynağı olarak kullanabilmesi için kandaki şekerin hücre içerisine taşınmasında rol oynayan bir hormondur. Diabet hastalarında ise bu olay insülin hormonunun yetersizliğinden veya hiç olmamasından dolayı şeker hücre içerisine giremez ve kanda birikmeye başlar, dolayısıyla bireylerin kan şekeri düzeyi yükselir. Halk arasında “ şeker hastalığı” olarak bilinir.

    DİABETES MELLİTUSUN TEDAVİSİ
    Hastalığın kontrol altında tutulabilmesi için diyet, egzersiz ve ilaç tedavisi bir arada yürütülmelidir.

    Diyet Tedavisi
    Diyabette beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesinin amacı; hayatınız boyunca uygulayabilecek en ideal beslenme programını oluşturarak kan şekerini normale yakın seviyede tutmak, hiperglisemi ve hipoglisemiyi önlemek, ideal vücut ağırlığını sağlamak ve korumak, hastalıkla ilgili olarak uzun dönemde gelişebilecek büyük ve küçük damar komplikasyonlarını önlemek, çocukluk ve ergenlik döneminde normal büyüme ve gelişmeyi sağlamak, gebelik ve emzirme döneminde yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlamak, kısaca yaşam kalitesini yükseltmek ve yaşam süresini uzatmaktır.

    DM’ lu bireylerde beslenme tedavisi diabetin kontrol ve yönteminde temeldir. Hastaların fiziksel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, ekonomi durumu, yaşam tarzları, laboratuar sonuçları, aktivite düzeyleri, kilosu, yaşı ve uygulanan tıbbi tedaviye bağlı olarak değişmektedir. Diabet diyeti her hasta için özel olarak bir diyetisyen tarafından hazırlanmalı ve her diabet hastası sadece kendisi için hazırlanan diyeti uygulamalıdır.

    Diyet planı için öneriler:

    Arzu edilen ağırlığınıza ulaşınız ve o ağırlığınızı koruyunuz.
    Porsiyon ölçülerinize dikkat ediniz.
    Öğün atlamayınız.
    Bireylerin günlük besin öğesi ve enerji gereksinimleri farklıdır. Ekmek, et, süt, sebze, meyve, yağ gruplarından her birinden ihtiyacınız olan miktarlar saptanılarak, size özel bir beslenme planı yapılmalıdır. Her bir gruptan önerilen miktarda yemeniz, besin öğesi ve enerji gereksiniminizi karşılayacaktır.
    Yeterli ve dengeli beslenmek için her gün 3 ana öğün, 3 ara öğün şeklinde besleniniz.
    Her gün çesitli besinler yiyiniz.
    Öğünlerinizi her gün düzenli olarak aynı zamanda yemeye özen gösteriniz.
    Sebze, meyva, kurubaklagil, kepekli ekmek gibi yüksek posalı yiyecekler kan şekerinizin kontrolünde önemlidir.
    Kilo vermek istiyorsanız öğün atlamayınız, öğün atlamak bir sonraki öğünde daha fazla yemenize, böylece daha fazla enerji almanıza neden olur. Bu davranış aynı zamanda kan şekerinizi de yükseltir.
    Sizin için uygun olan yiyecek tüm aile bireyleri için uygundur. Ayrı zamanlarda yemek yemenize ve ayrı yemekler pişirtmenize gerek yoktur.
    Kullandığınız tuz ve yağ miktarına dikkat ediniz.
    Şeker hastaları için önerilmeyen yiyecekler; Çay şekeri, Şeker ve Şekerlemeler, Reçel ve Marmelat, Pekmez, Bal, Çikolata, Dondurma, Helva çeşitleri, Hazır meyve suları, Şekerli Kurabiye, Pasta ve Tatlılar, Şekerli içecekler (meşrubatlar).
    Fiziksel Aktivite
    Fiziksel aktivite, vücutta glikozun daha iyi kullanılmasını sağladığı gibi kullanılan insülinin daha etkili olmasını sağlar. Egzersiz programına, bireyin kısa zamanda tolere edebileceği, hafif bir egzersizle başlanılmalıdır. Bireyin genel sağlık durumuna göre aktivite sıklığı ve süresi değiştirilebilir. Yapılan aktivite düzenli olarak, hayat boyu devam ettirilmelidir. Dehidratasyonu önlemek için egzersizden önce, sırasında ve sonrasında sıvı alınmalıdır.
    Düzenli bir aktivite planıyla; kan şekeri düzenlenebilir, bazal ve öğün sonrası insülin düzeyi azalır, insülin duyarlılığı düzelir, kan lipit profillerinde düzelme görülür, kilo korumaya yardımcı olur ve bunların ışığında yaşam kalitesi yükselir.

    Oral antidiabetikler (OAD)
    Oral antidiabetik ilaçlar (OAD) insülin salgılama yeteneği henüz tükenmemiş yani pankreasında insülin üretimi azalarak da olsa devam eden diabetlilerde kullanılan ilaçlardır. Tip 2 DM yönetiminin özellikle ilk dönemlerinde uygulanan temel tedavi yöntemidir.

    Oral antidiyabetik ilaçları böbrek, karaciğer fonksiyonları düşük olanlarda, sülfonamid alerjisi olanlarda, ağır enfeksiyonlarda, ketoasidoz koması, gebelik ve süt verme dönemlerinde ve büyük ameliyatlarda alınması sakıncalıdır.


    Tanı Kriterleri
    Tanı, diabetes mellitusa özgü komplikasyonların ve klasik semptomların varlığı ile konulmaktadır. Başlıca klinik bulgular şunlardır: polifaji (çok yemek yeme), polidipsi (çok su içme), poliüri (çok idrara çıkma), ağırlık kaybı, kuvvet azalması, ağız kuruluğu, bulanık görme, deri enfeksiyonları, kaşıntılar, iştahsızlık, baş ağrısı ve halsizliktir.

    Ancak Diabetes Mellitusta kesin tanı, laboratuar yöntemlerinin kullanılması ve sonuçların değerlendirilmesi ile konulur. Normalde erişkinlerde 100 ml kandaki açlık kan şekeri 70- 90 mg arasında değişir. Yaş ilerlemesiyle bu değerler biraz yükselebilir; 100- 120 mg/ dl ‘ ya kadar normal sayılabilir.
     



  2. Cevap: Diyabet ve Beslenme

    bilgi ve paylaşımına teşekkürler hazan