Dilin İşlevleriyle İlgili Örnekler

'Sorun Cevaplayalım' forumunda ZeuS tarafından 8 Ocak 2012 tarihinde açılan konu


  1. Dilin İşlevleriyle İlgili Örnekler Veriniz


    Dilin İşlevleri İle İlgili aşağıda Örnekler verilmiştir.

    Öncelikle Dilin Altı İşlevi vardır bunları kısaca örnekleriyle birlikte tanıyalım..

    1-Göndergesel(Gönderici) İşlevi: Daha çok bilgi vermek maksadıyla yazılan metinlerde kullanılır.
    Dilin, bilgiyi olduğu gibi aktarma işlevine göndergesel(gönderici) işlev denir.

    Örnek:

    “Aruz ,şiirde ahengi sağlamak için kullanılan bilr ölçüdür.”
    “Fatih Sultan Mehmet,29 Mayıs 1453 Salı günü İstanbul’a girdi.”

    2-Heyecan İşlevi: Gönderici mesajı heyecan ve duygularını dile getirmek maksadıyla meydana getirmişse dil “Heyecan” işlevinde kullanılmıştır.

    Örnek:
    “Aman Allah’ım!Bir insan bunu nasıl yapar?”
    “Çabuk olun,bir an evvel yetişmeliyiz.!”

    3-Alıcıyı Harekete Geçirme İşlevi: Harekete geçirme işlevi de diyebiliriz.Bu daha çok emir kipindeki cümlelerde meydana gelmektedir.

    Örnek
    “Kitabını aç,oku.”
    “Öğrenciler bahçede toplansın.”

    4-Kanalı Kontrol İşlevi: Mesaj,kanalın, mesajı iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek maksadıyla meydana getirilmişse kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır.Kısacası soru cümlelerine kanalı kontrol işlevi diyebiliriz.

    “Kitaptaki soruları cevapladınız mı?”
    “Bahçedeki dişbudak ağacını gösterebilir miniz?”

    5-Şiirsel(Şairane) İşlev: Mesajın sınırlarını belirleyen işlevdir.Mesajın iletisi kendinde ise dil şiirsel(şairane) işlevinde kullanılır.

    Örnek:

    Akşam ,yine akşam,yine akşam;
    Bir sırma kemerdir suya baksam.
    Akşam,yine akşam,yine akşam;
    Göllerde bu dem bir kamış olsam. Ahmet Haşim

    6-Dil Ötesi İşlevi: Mesaj, dille ilgili bilgiler vermek için oluşturulmuşsa “dil ötesi işlev”denir.

    “Dilek ve zaman ekleri fillere getirilir.”