Cumhuriyet bayramı anlam ve önemi

Konusu 'Genel Türk Tarihi' forumundadır ve HazaN tarafından 21 Aralık 2010 başlatılmıştır.

  1. HazaN Admin

    29 Ekim Cumhuriyet Bayramıyla ilgili yazı
    Cumhuriyet Bayramının anlamı
    Cumhuriyet bayramının önemi


    '''Cumhuriyet Bayramı''', 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından ilan edilen Cumhuriyet yönetim biçiminin kutlandığı Türkiye'nin resmî bayramlarından bir tanesidir Ulusal bir bayram olan Cumhuriyet Bayramı her yıl resmi törenlerle kutlanır

    29 Ekim Cumhuriyet Bayramı hakkında ansiklopedik bilgi
    Cumhuriyet Bayramı, 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)'nin Cumhuriyet'i ilan etmesinin kutlandığı, Türkiye'nin resmî bayramlarından biri

    Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılması ve Ulusal Kurtuluş Savaşı sonrası, M K Atatürk'ün önderliğinde Türkiye Devleti'nin bir cumhuriyet olduğu 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir

    Cumhuriyet öncesi

    Osmanlı Devleti, hüküm sürdüğü 624 yılda 36 padişah tarafından yönetilmiştir Son padişahı Vahdettin’dir

    Padişah, şah, kral, hakan, sultan gibi tek kişiye dayalı yönetim sistemine " mutlakiyet" denir Mutlakiyet yönetiminde egemenlik kayıtsız şartsız tek bir kişidedir

    Mutlakıyetle yönetilen ülkelerde zamanla ülkeyi yöneten tek kişiye yardımcı olsun diye meclis kuruldu Meclis üyeleri halkın dileklerini yöneticiye duyurur, yasa tasarısını hazırlardı Bu yasa taslakları yönetici tarafından benimsendiğinde yasalaşırdı Bu yönetim biçimine " meşrutiyet" denir Meşrutiyette meclisin yetkileri sembolik düzeyde olabileceği gibi, bir cumhuriyetteki kadar geniş de olabilir Osmanlı Devletinde 1876 ve 1908 yıllarında iki kez meşrutiyet ilan edilmiştir

    Birinci Dünya Savaşı, İkinci Meşrutiyet'in ilanından 6 yıl sonra, 1914'te başladı Bu savaşa dünyanın belli başlı devletleri katıldı Dört yıl süren savaş, İttifak Devletleri'yle birlikte Osmanlı İmparatorluğu'nun yenik sayılmasıyla sonuçlandı ve Osmanlı toprakları İngiltere, Yunanistan, Fransa, İtalya gibi devletler tarafından işgal edildi

    Cumhuriyetin ilanı

    Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı hükümeti tarafından, bölgede düzeni sağlaması için Osmanlı Devleti'nin bir gemisi ile, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a gönderildi Ülkenin çoğu ilinde kongreler düzenledi "Tek bir egemenlik var, o da Milli egemenliktir Ülkeyi, yine ulusun kendi gücü kurtaracaktır" ilkesiyle, yurdun her tarafından gelen ulus temsilcileri (milletvekilleri), 23 Nisan 1920 günü Ankara'da Büyük Millet Meclisi 'nde toplandı Meclis, Mustafa Kemal Paşa'yı 'Meclis Başkanı' olarak seçti Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde Büyük Millet Meclisi, Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlattı Halk ve düzenli ordular düşmana karşı savaş verdiler, omuz omuza mücadele ettiler

    Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasını takiben 1 Kasım 1922'de TBMM saltanatı lağvetti Padişah Vahdettin 'vatan haini' ilan edildi ve yurdu terk etti

    24 Temmuz 1923 tarihinde, İsviçre’nin Lozan şehrinde, Lozan Üniversitesi'nde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileri ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, SSCB ve Yugoslavya temsilcileri tarafından Lozan Barış Antlaşması imzalanmıştır Bu antlaşma ile, yeni bir devletin temelleri atılmıştır Fakat, devletin yönetim biçimi henüz belirlenmemiştir

    İkinci dönem Büyük Millet Meclisi, 11 Ağustos 1923'te ilk toplantısını yaptı 13 Ekim 1923'te Ankara başkent ilan edildi Atatürk; egemenliğin ulusa dayandığı bir sistem olan cumhuriyet yönetiminin ilanı için hazırlıklar yapmaya başladı 28 Ekim 1923 akşamı yakın arkadaşlarını Çankaya'da yemeğe çağırdı Onlara , "Yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz" dedi

    29 Ekim 1923 günü Atatürk, milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan "Cumhuriyet" önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne verdi Meclis önergeyi kabul etti

    Böylece, Türkiye devletinin yönetimi biçimi "Cumhuriyet" olarak, adı "Türkiye Cumhuriyeti Devleti" olarak belirlendi Atatürk, kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin, ilk " Cumhurbaşkanı" oldu Cumhuriyet'in ilanı, yurtta sevinç ve coşku ile karşılandı

    Cumhuriyet'te Atatürk'ün de söylediği üzere, "Egemenlik Kayıtsız Şartsız Ulusundur Ulus, kendini yönetme yetkisini, kendilerine temsil eden milletvekilleri aracılığı ile kullanır Cumhuriyet yönetiminde, yurttaşın seçme ve seçilme hakkı vardır Seçilen temsilciler, yasaları tasarlar ve yöneticileri ulus adına denetler Ulus, seçimle yöneticileri seçebilir

    Bayram kabul edilmesi

    29 Ekim 1923’te TBMM, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nda (1921 Anayasası) yaptığı değişiklikle, devletin yönetim biçimini 'cumhuriyet' olarak ilan etti Bu ilan, aynı gece atılan 101 pare top ile kutlandı 1924 yılında, 'cumhuriyetin ilanı' şenliklerle kutlandı

    2 Şubat 1925'de, Hariciye Vekaleti'nce (Dışişleri Bakanlığı) düzenlenen bir kanun teklifinde 29 Ekim'in bayram olması önerildi Samsun'un "Gazi Günü" ya da 19 Mayıs Bayramı, Prof Dr Dursun Ali Akbulut, ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ DERGİSİ, Sayı 33, Cilt: XI, Kasım 1995 Bu öneri metninde “medenî ülkelerden her biri kendisi için millî bayram olmak üzere tek bir gün kabul etmiştir Her millet bu şekilde belirlediği günü, resmî özel gün sayar yalnız o günü gerek ülke içinde, gerek dış temsilciliklerinde millî törenle icra eder Yabancılara da kutlattırılması gereken, Türkiye Cumhuriyeti’nin ve milletimizin resmî özel gününü öteki medenî ülkeler gibi bir gün olarak belirlemek lâzımdır O gün ise Cumhuriyet’in ilânı günü olan 29 Ekim’den başkası olmamalıdır” dendi Bu teklif Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan 1925'de karara bağlandı 19 Nisan'da bu teklif TBMM tarafından kabul edildi 628 sayılı bu kanun ile 29 Ekim, 1925'ten itibaren 'bu gün', ülke içinde ve dış temsilciliklerde bayram olarak kutlandı

    Alıntıdır​