Çorum Halk Oyunları ve Folklor

'Türkiye Coğrafyası' forumunda YAREN tarafından 29 Ocak 2011 tarihinde açılan konu


  1. çorum oyunları,çorum halk oyunları,çorum halk türküleri,çorum yöresel oyunları,çorum yöresi halk oyunları

    ÇORUM HALK OYUNLARI VE FOLKLOR

    Kullanılan Sazlar:
    Çorum halk oyunlarının temel iki enstrümanı davul ve zurnadır.
    Oyunlar genellikle halay ve türkülüdür. Oyunların bir kısmı sözlü, bir kısmı sözsüz, tabiat özlü (çekirge) ve aşk konulu (dillala, iğdeli gelin) oyunlar içerir. Oyunlar genellikle disiplinli, bağlı ve dizi halinde oynanır. Serbest oynanan oyunlar da vardır. (dillala)

    Çorum Halayı:
    6 erkek oyuncu tarafından davul, zurna eşliğinde oynanır. Oyun 3 bölümdür:

    1. Ağırlama

    Türküsü:
    Name de name yazdırdım
    Sokuya aman aman
    Her gelen geçen okuya aman aman
    Eğilin de sunalar eğilin aman aman
    Doğrulun da efeler doğrulun aman
    Baştaki oyuncunun yerine gelmesi ile müzik değişir,

    2.ikileme

    Türküsü:
    Karşıda kürt evleri hele yandım
    Yayılır develeri Elmasım hey
    Oturmuş inek sağar hele yandım
    Terliyor sinesi Elmasım hey
    Diley diley o da mı yalan
    Ben seni sevdim bu da mı yalan
    Karşıda kavun yerler hele yandım
    Otursak bizde yesek ne derler Elmasım
    Şu şunu sevmiş derler Elmasım hey
    Nakarat

    3.yellendirme

    Türküsü :
    Sandık üstünde sandık
    Tez sevdik tez usandık
    Yanıldık meyil verdik
    Seni bir adam sandık

    İğdeli Gelin
    Kız ve erkeklerin beraber oynadığı bir halk oyunudur. Bir erkek bir kız olacak şekilde el ele tutuşan gençler bir halka oluşturur.
    Türküsü:
    Kız pınar başında yatmış uyumuş yar
    Ela gözlerini uyku bürümüş
    Evvel küçücüktü şimdi büyümüş yar
    Derdimin dermanı iğdeli gelin
    İğdesin aldırmış sevdalı gelin
    Türkü bitince davul zurna başlar.Davul zurna susar, halka daraltılarak başka bir kıta söylenir :
    Kız pınar başında testi doldurur yar
    Testinin kulpuna şahin kondurur
    Kız senin bakışın beni öldürür yar
    Derdimin dermanı iğdeli gelin
    İğdesin aldırmış sevdalı gelin

    Dillala
    Dillala oyunu 6 kız 6 erkekle oynanmakta ancak, aktif olarak oynayanlar 6 erkek ve bir kızdır. Diğer kızlar figüran olarak arka planda ve hareketsiz durmaktadırlar.

    Çekirge
    Yakın geçmişe kadar halkın geçim kaynağını genellikle tarım teşkil ederdi. Ancak, çiftçinin en büyük korkusu ürün olgunlaşınca ortaya çıkan çekirge sürüsüdür. Halk tüfek atıp, teneke çalarak, gürültü çıkarıp bu afeti uzaklaştırmaya çalışır. Çorum halkı bu canlıdan o kadar bezmiştir ki bu oyunu oluşturup türküsünü yazmıştır.
    Oyun, davul zurna eşliğinde 6 kız, 6 erkekle oynanır. Bir kız bir erkek olmak üzere, eller omuzlar üzerinde bir halka meydana getirilir. Oyunun figürleri çekirgenin hareketlerine uygun şekilde düzenlenmiştir.
    Türküsü:
    Çekirgeyi hayladılar yazıya.
    Ot kalmadı koyun ile kuzuya
    Eğri butlu sivri butlu çekirge
    Malımın ortağı mısın çekirge?
    Canımın ortağı mısın çekirge?
    Davul-zurna çalıp tekrar susunca oyuncular tarafından diğer bir kıta söylenmeye başlar:
    Çekirgenin ayağında lalini (nalını)
    Bende sandım kaymakamın gelini
    Eğri butlu sivri butlu çekirge
    Malımın ortağı mısın çekirge?
    Canımın ortağı mısın çekirge?

    Çorum'da Oynanan Diğer Halk Oyunları
    Benli, Miço, Bediriş, Sarıkız

    SEMAH
    Semahlar dinsel niteliği ağır basan oyunlardır. Törensel yapıya, kurallara uygun olarak gerçekleştirilen bir oyundur. Esas olarak, deyiş eşliğinde (bağlama) sazla oynanır. Semahlarda felsefi bir düşünce çağrışımı vardır, sanatlı deyişlerle söylenir.