Coğrafyanın başlıca prensipleri nelerdir?

'Sorun Cevaplayalım' forumunda EyLüL tarafından 15 Ekim 2012 tarihinde açılan konu


  1. Coğrafyanın Kullandığı Prensipleri Nelerdir

    Coğrafya'nın kullandığı üç temel prensibi vardır. Bunlar; dağılış, ilgi ve bağlılık ile nedensellik'tir.Coğrafyacı araştırmalarını bu üç temel prensibe göre yaparak ortaya koyar.

    1. Dağılış Prensibi: Bu prensip coğrafyanın en önemli prensibidir. Coğrafya araştırmalarına neden olan konuların belirli bir alandaki yayılışı ve bulunuş biçimleri, dağılış olarak ifade edilir.Buradaki alan bir yöreolabileceği gibi, havza, bölüm, bölge, ülke, kıta ve hatta dünyaolabilir.

    Dağılışı gösterilecek olan konu ise; bitki örtüsü, yerşekilleri, sıcaklık, yağış, nüfus, tarım alanları, sanayi kuruluşlarıgibi daha pek çok veri olabilir. Bu verilerden bir kısmı yeryüzünündoğal özellikleridir. Diğer bir kısmı ise insan etkinlikleri sonucuortaya çıkmış eserlerdir.

    2. İlgi ve Bağlılık Prensibi:Coğrafyanın konusu olan her olay veya olgu, başka bir olay veya olguile ilgilidir. Türkiye'de tarım alanlarının dağılışı ile alüvyal ovalarve alçak platolar arasında yakın bir ilgi vardır. Çünkü Türkiye'dekitarımın önemli bir kısmı bu araziler üzerinde yapılmaktadır.

    Kültürbitkilerinin ekim alanlarıyla oradaki iklim özellikleri arasında yakınbir ilgi vardır Çünkü her bitkinin yetişip olgunlaşabilmesi, meyveverebilmesi için yıl içinde belirli devrelerde belirli ölçüde suya vesıcaklığa ihtiyacı vardır.

    3. Nedensellik Prensibi:Her bilimde olduğu gibi coğrafyada da "neden" sorusu sık sık sorulur Busorunun cevabı mutlaka verilmelidir. Çünkü her şeyin bir nedeni vardır.Ülkemizdeki tarım alanları örneği ele alınarak nedensellik prensibişöyle açıklanabilir: Ege Bölgesi'ndeki vadi tabanı düzlüklerinde veçöküntü ovalarında pamuk tarımı önemli yer tutar. Buna karşılık DoğuAnadolu Bölgesi'nin vadi tabanlarında ve çöküntü ovalarında (IğdırOvası hariç) bu bitki yetişemez. Bunun nedeni, Doğu AnadoluBölgesi'ndeki yaz sıcaklıklarının bu bitkinin yetişmesi için yeterliolmamasıdır, Akdeniz ve Ege bölgelerinde yetişen turunçgillerin DoğuAnadolu Bölgesi'nde yetişememesinin nedeni de şöyle açıklanır;Turunçgil meyveleri bünyelerinde bol su bulundururlar. Onun için kışsoğuklarında donarlar.