Çocuk Gelişimi

'Hastalıklar' forumunda SümbüL tarafından 25 Ekim 2009 tarihinde açılan konu


  1. Çocuklarımız bizim geleceğimizdir. Onlara ne verirsek onu alırız. Yani bir düşünürün dediği gibi; “çocuklar doğduklarında kil’e benzerler siz ne şekil verirseniz, çocuk o şekli alır.”

    [​IMG]


    0-6 Yaş Çocuk Gelişimi Basamakları

    0-3 AY GELİŞİM SÜRECİ
    3-6 AY GELİŞİM SÜRECİ
    6-9 AY GELİŞİM SÜRECİ
    9-12 AY GELİŞİM SÜRECİ
    12-18 AY GELİŞİM SÜRECİ
    2 YAŞ GELİŞİM SÜRECİ
    3 YAŞ GELİŞİM SÜRECİ
    4 YAŞ GELİŞİM SÜRECİ
    5 YAŞ GELİŞİM SÜRECİ


    0-3 AY GELİŞİM SÜRECİ

    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ


    MOTOR GELİŞİMİ

    ¨ Yeni doğan bebek karnından tutularak havada tutulduğunda başı öne düşer,

    ¨ Beşikten kaldırıldığında baş desteklenmezse gevşek kalır ve düşer,

    ¨ Yüzükoyun bırakıldığında başını sağa ya da sola çevirebilir,

    ¨ Kol ve bacaklarında ani hareketler ve duruş değişiklikleri gösterir,

    ¨ Oturur konuma geçirilmeye çalışıldığında başı belirgin bir biçimde geride kalır,

    ¨ Avuçlarında ve elinin tamamında yakalama refleksleri görülür,

    ¨ 1.ayında çenesini yerden ve yataktan kaldırabilir,

    ¨ 2.ayında yakınındaki nesnelere uzanır,

    ¨ Kollarını simetrik olarak sallayabilir,

    ¨ Başı çok az geride kalır ya da hiç kalmaz,

    ¨ Yüzükoyun konumda önkollarından destek alarak başını ve üst göğsünü iyice yukarı kaldırabilir,

    ALGISAL GELİŞİMİ


    ¨ Yeni doğan bebek görme alanı içindeki parlak cisimleri fark edebilir,

    ¨ Yeni doğan bebek anne sesini diğer seslerden ayırt edebilir,

    ¨ ¨ Yeni doğan bebek sese tepki verir ve başını sesin geldiği yöne çevirebilir,

    ¨ Yeni doğan bebek dört basit tadı(tatlı, ekşi, acı, tuzlu) algılayabilir,

    ¨ 1-2 haftalık bebek annesinin ten kokusunu diğer kokulardan ayırabilir,

    ¨ 3.haftadan itibaren meme emerken annesinin yüzünü incelemeye başlar,

    ¨ 2.ayında annesinin yüzünü diğer yüzlerden ayırabilir,

    ¨ Yavaş hareket eden bir nesneyi takip eder,

    ¨ 2.ayın sonunda sadece annesinin memesini emer,

    ¨ 3.ayında objenin nerede olduğu ile değil ne olduğu ile ilgilenir,

    ¨ Çevresine bakabilmek için başını amaçlı olarak çevirir,

    ¨ Yüzü önünde kendi elleri ve parmaklarıyla oynar,

    ¨ Kendisiyle konuşulduğunda bazen de yalnızken zevkle kendi kendine sesler çıkarır,

    ¨ Sesin kaynağını aramak için başını sağa sola hareket ettirebilir,


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ Yeni doğan bebek ağlarken, kısa ve derin soluklar alırken konuşmanın temelini oluşturur,

    ¨ Ağlama sırasında seslerin çıkarılması için gerekli çene ve dil hareketlerini tekrarlayarak ses ve solunum düzenleme becerisi kazanır,

    ¨ 2.ayın sonundan itibaren daha az ağlamaya başlar,

    ¨ Rahat ve hoşnut durumlarında kumru gibi sesler çıkarır,

    SOSYAL GELİŞİMİ

    ¨ Yeni doğan bebeğin yüz ifadesi belirsiz ve anlamsızdır,

    ¨ 5-6 haftalıkken sosyal gülümseme ve tepki biçimindeki sesli ifadeleri gelişir,

    ¨ 3. aya doğru tanıdık durumlara tepki vermeye başlar. Yemek, banyo, vb. gibi faaliyetlere ilişkin hazırlıkları fark eder ve tepki verir,


    3-6 AY GELİŞİM SÜRECİ

    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ



    MOTOR GELİŞİM

    ¨ Sırtüstü konumdayken ayaklarına bakmak için başını kaldırabilir,

    ¨ Destekle oturur ve çevresine bakmak için başını bir yandan öbür yana çevirebilir,

    ¨ Bacaklarını birbiri ardına hareket ettirerek güçlü tekmeler atabilir,

    ¨ Yüzükoyun durumda sırtüstü konuma; sırtüstü konumdan yüzükoyun duruma geçebilir,

    ¨ Sert bir zeminde ayakta tutulduğunda ağırlığını ayaklarına verip etkin bir biçimde aşağı-yukarı zıplar,


    ALGISAL GELİŞİM

    ¨ Gözler birlikte hareket eder,

    ¨ 15-30 cm yakınlığındaki nesnelere dikkatle bakar ve aynı anda onları tutabilmek için ellerini uzatır,

    ¨ 3m uzaklıktaki topların yuvarlanışını izler,

    ¨ Oyuncağını bir elinden diğerine geçirebilir,

    ¨ Avuçlarıyla kavrarken bütün elini kullanır,

    ¨ Anlamlı bir ilgi ve dikkatle yetişkinin odada yaptıklarını izler

    ¨ Hangi sesin kime ait olduğunu bulabilir,


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ Şarkımsı ya da tek ve iki heceli ifadelerle hoş ve uyumlu sesler çıkarır,

    ¨ Kendi kendine neşe çığlıkları atar,

    ¨ ‘Ba da’, ‘ba ga’ gibi iki sesli sözcükleri ayırt eder,


    SOSYAL GELİŞİM

    ¨ Bu dönemde eline aldığı her şeyi ağzına götürür,

    ¨ Kendisine çıngırak verildiğinde hemen elini uzatır ve ses çıkarması için anlamlı bir biçimde sallamaya başlar,

    ¨ Yabancılara yakın davranır ama zaman zaman özellikle annesi yanında olmadığında hafif bir utangaçlık ve endişe gösterebilir,


    6-9 AY GELİŞİM SÜREÇLERİ

    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ
    BİLİŞSEL GELİŞİMİ


    MOTOR GELİŞİMİ

    ¨ Desteksiz olarak 10-15dak oturabilir,

    ¨ Dengesini yitirmeden yerde duran oyuncağını almak için öne doğru eğilebilir,

    ¨ Yerde yuvarlanarak bedenini bir yandan diğer yana döndürerek ya da kıvrıla kıvrıla ilerler,

    ¨ Emeklemeye çalışır,

    ¨ Desteği tutarak ayağa kalkabilir ancak tekrar yere oturamaz, geriye doğru düşüp yere çarpar,


    ALGISAL GELİŞİM

    ¨ İnsanlara, nesnelere ve çevresinde olup bitenlere görsel açıdan büyük ilgi duyar,

    ¨ İşaret parmağını kullanarak daha uzaktaki nesneleri gösterebilir,,

    ¨ Oyuncağını durduğu yerden alır ama kendi istemiyle yere koyamaz,

    ¨ Bir bölümü gizlenmiş oyuncağını bulabilr,


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ İlgi çekmek için bağırır,

    ¨ ‘Hayır’ ve ‘güle güle’ sözlerini anlar,

    ¨ Oyunumsu sesler çıkararak yetişkinleri taklit edebilir,

    ¨ Tek heceli sözcükleri sıkça kullanır,

    ¨ Müzik oyunları oynayabilir; basit hayvan seslerini taklit eder. Örn. ‘möö’, ‘miyav’, ‘havv’ gibi,

    ¨ ‘Baba’, ‘dede’ gibi heceleri birleştirebilir,


    SOSYAL GELİŞİMİ

    ¨ Yabancılarla tanıdık kişiler arasında belirgin bir biçimde ayrım yapar,

    ¨ Kızdığında ya da herhangi bir şeye karşı koyduğunda bu durumdan hoşnutsuzluğunu belirten sesler çıkartır,

    ¨ Çıngırağını sallayarak veya masaya vurarak zil çalma eylemini taklit eder,


    BİLİŞSEL GELİŞİMİ

    ¨ Nesnenin sürekliliğini anlar,

    ¨ Saklanmış olan nesneleri aramaya başlar,

    ¨ İlk kez tümüyle zekalı davranışlar gösterir,

    ¨ Amaçlı eyleme geçer; engeli kaldırmak ya da yolunu değiştirmek gibi,



    9-12 AY GELİŞİM SÜREÇLERİ


    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ
    BİLİŞSEL GELİŞİMİ



    MOTOR GELİŞİMİ

    ¨ Yerde uzun süreli oturabilir,

    ¨ Yatar konumdan oturur pozisyona geçebilir,

    ¨ Emekler ya da kalçası üzerinde kendini sürükleyerek ilerler,

    ¨ Koltuk gibi bir desteğe tutunarak ayağa kalkıp tekrar oturabilir,

    ¨ Emekleyerek merdivenlerden yukarı çıkabilir,

    ¨ Tek başına desteksiz yürüyebilir,


    ALGISAL GELİŞİMİ

    ¨ Oyuncaklarını bilerek düşürür ve yere düşüşlerini izler,

    ¨ Çevresinde ilgisini çeken şeyleri işaret parmağıyla gösterir ve ister,

    ¨ 6m’den veya daha uzaktan kendisine doğru gelen tanıdığı kişileri ayırt edebilir,

    ¨ Her iki elini serbestçe kullanabilir,

    ¨ Üç parmak kavrayışıyla her iki elinde küpler tutabilir,

    ¨ Kendi ismini bilir ve seslenildiğinde doğru yöne döner,

    ¨ Günlük konuşmalarda kullanılan çeşitli sözcükleri anladığını belli eder,

    ¨ Kendisinden istenilen bazı nesneleri yetişkine verebilir. Örn. top,ayakkabı,kaşık vb.


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ Seslerin sayı ve çeşitlerinde gelişme görülür,

    ¨ Gerçek sözcüklerin yerine semboller geliştirerek onları kullanır. Örn. su için du , araba için düt, tren için çuf çuf gibi,


    SOSYAL GELİŞİMİ

    ¨ Kendi kaşığını tutabilir ama henüz kullanamaz,

    ¨ Giyinirken kolunu ve bacağını uzatarak giydirene yardımcı olur,

    ¨ Kendisine gösterildiğinde küplerini kutunun içine koyup çıkarabilir,

    ¨ Tanıdığı yetişkinin kendisini görebileceği ve duyabileceği bir yerde bulunmaktan hoşlanır,

    ¨ Tanıdıklarına sevgi göstererek yaklaşır,

    ¨ ‘Güle güle’ anlamında el sallayabilir


    BİLİŞSEL GELİŞİMİ

    ¨ Yeni araçlar keşfeder,

    ¨ Kendi kendine yemek yeme denemelerine girişir,

    ¨ Tekrarlanan hareketlerde değişiklikler yapmaya başlar,

    ¨ Deneme yanılma yollarını basit olarak kullanabilir,
     



  2. Cevap: Çocuk Gelişimi

    12-18 AY GELİŞİM SÜREÇLERİ


    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ
    GRAFİK GELİŞİMİ
    BİLİŞSEL GELİŞİMİ


    MOTOR GELİŞİMİ

    ¨ Güvenli bir biçimde yürür; güvenle adım atmaya başlayıp durabilir,

    ¨ Dikkatle koşar ancak önüne bir engel çıktığında engeli aşamaz,

    ¨ Yürürken büyük bir bebeğini ya da ayısını taşıyabilir,

    ¨ Yetişkin sandalyesine çıkıp oturabilir,

    ¨ Destekle merdivenlerden inebilir,


    ALGISAL GELİŞİMİ


    ¨ Kendisine gösterildiğinde üç küpü üst üste koyup kule yapabilir,

    ¨ Birkaç sayfayı birden çevirir,

    ¨ Kolay anlaşılır resimli kitapları inceler,

    ¨ Kalemi ortadan veya ucundan avucu ile tutar,

    ¨ Tek elini daha sık kullanmaya başlar,

    ¨ 3m uzaklıkta yuvarlanan toplarını izler ve geri getirmek için peşinden gider,

    ¨ Oyun oynarken yüksek sesle ve anlaşılmaz bir biçimde kendi kendine konuşur,

    ¨ Erişmeye çalıştığı nesneleri parmağıyla gösterip yüksek tonda ısrarlı seslerle ister,

    ¨ Çocuk şarkılarına eşlik etmeye çalışır,

    ¨ Basit emirlere uyar söz dinler,



    DİL GELİŞİMİ

    ¨ Basit sorular sormaya başlar. Örn. ‘nereye gitti’,

    ¨ Basit zamirleri kullanmaya başlar,

    ¨ Konuşurken sırasını beklemeyi öğrenmiştir,

    ¨ Sözcüklerin tam söylenişinde bazı hatalar yapar, ‘tren’ yerine ‘tyen’ gibi

    ¨ Anladığı sözcük sayısı kullandığı sözcük sayısından daha fazladır,

    ¨ Yaklaşık 30 sözcüğü düzenli olarak kullanabilir,



    SOSYAL GELİŞİMİ

    ¨ Kaşığını tutar ve yemeğini dökmeden ağzına götürür,

    ¨ Bardağı iki eliyle kavrar üstüne veya çevresine dökmeden içebilir,

    ¨ Ayakkabılarını,çoraplarını ve şapkasını çıkarabilir ancak giyemez,

    ¨ Tuvalet ihtiyacını huzursuzluğuyla ya da sesli anlatımlarla önceden haber vermeye başlar,

    ¨ Oyuncaklarını artık ağzına götürmez,

    ¨ Oyun sırasında veya kızdığında oyuncaklarını yere atar,

    ¨ Basit günlük etkinlikleri taklit eder. Örn. bebeğine yemek yedirmek gibi,

    ¨ Küçük nesneleri kutuya koyup çıkarabilir,

    ¨ Başta annesi olmak üzere tanıdık kişilere duygusal olarak bağlanmıştır,


    GRAFİK GELİŞİMİ

    ¨ 18 aylık bebek tek eliyle ya da iki eliyle karalamalar yapmaya başlamıştır,

    ¨ Kağıda büyük ve küçük noktalar koyabilir,


    BİLİŞSEL GELİŞİMİ

    ¨ İlk düşünme belirtileri görülmeye başlar,

    ¨ Kendisini kontrol ederek hareket eder,

    ¨ Nesne devamlılığını tamamıyla kazanmıştır,

    ¨ Nesnenin sembolünü zihninde saklayabilmektedir,


    2 YAŞ GELİŞİM SÜREÇLERİ


    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ
    BİLİŞSEL GELİŞİMİ


    MOTOR GELİŞİMİ


    ¨ Ayağının tümünü kullanarak sağlam adımlarla güvenlik içinde koşar,kolaylıkla durup yeniden koşmaya başlayabilir,

    ¨ Alçak bir basamaktan aşağı atlayabilir,

    ¨ Dengesini yitirmeden çömelebilir ve ellerini kullanmadan yeniden ayağa kalkabilir,

    ¨ Mobilyaların üzerine çıkıp yeniden aşağıya inebilir,

    ¨ Parmaklığa veya duvara tutunarak merdivenlerden çıkabilir ve aşağı inebilir,

    ¨ Büyük bir topa tekmeyle vurmaya çalıştığında topun üstüne yürür,

    ¨ Üç tekerlekli bisiklete oturur ama pedalları kullanamaz,

    ¨ Çocuk bahçesinde bulunan bazı kolay aletlere tırmanabilir,

    ¨ Büyük oyuncakları kolaylıkla itip çekebilir,ama önüne bir engel çıktığında oyuncağı yönlendirmede güçlük çeker,

    ¨ Aldığı nesneleri yerine koyabilir,

    ¨ Küçük şekerlerin paketlerini büyük bir beceriyle açabilir,

    ¨ Tahta küplerle altılı ve sekizli kuleler yapar,

    ¨ Kalemi başparmağı ve ilk iki parmağını kullanarak ucuna yakın bir yerden tutar,

    ¨ Kendiliğinden hem dairesel hem de ileri geri karamalar yapar,

    ¨ Sayfaları tek tek çevirebilir,


    ALGISAL GELİŞİMİ

    ¨ Resimli kitaplara bakmaktan çok hoşlanır,

    ¨ Fotoğraflarda tanıdığı yetişkinleri ayırt edebilir,

    ¨ 3m uzaklıktaki çok küçük oyuncakları görür ve isimlendirebilir,

    ¨ İki ya da daha çok sözcüğü bir araya getirerek basit cümleler oluşturabilir,

    ¨ Sürekli olarak nesnelerin ve insanların isimlerini sorar,

    ¨ Oyun oynarken kendi kendine konuşur ama konuşmalarının çoğu hala başkalarınca anlaşılmaz,

    ¨ Çocuk şiirlerine ve şarkılarına eşlik eder,

    ¨ İstenildiğinde saçını,elini, burnunu, gözünü, ağzını, ayaklarını doğru olarak gösterir,

    ¨ Basit yönergeleri yerine getirebilir,

    ¨ Her iki gözü ayrı ayrı kapatıldığında iğne,sicim gibi nesneleri eline alabilir,

    ¨ Resimli kitaplardaki çok ince ayrıntılara dikkat edebilir,

    ¨ Artık fotoğrafta kendini tanımaya başlamıştır,

    ¨ İsmini tümüyle bilir,

    ¨ Heyecanlandığında herhangi bir şeye büyük bir istek duyduğunda kekeleme görülebilir,

    ¨ Basit birkaç çocuk şarkısı söyleyebilir,


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ Bildiği 50 veya daha fazla sözcüğü kullanır ve pek çoğunu anlar,

    ¨ İsim ve nesnelere ait hızla oluşan bir sözcük hazinesi oluşmaktadır,

    ¨ Düşünce süreçleri gelişmektedir, ama hala sistematiklik kazanamamıştır,

    ¨ Durmaksızın konuşurlar,

    ¨ Kurduğu cümlelerin yapısı çocuksu özellikler taşır,

    ¨ Sorduğu sorulara kısa ve basit yanıtlar beklemektedir,

    ¨ 2,5 yaşa doğru kullandığı sözcük sayısı 200 ya da daha fazla olabilir,

    ¨ Ben, beni/bana, ve sen zamirlerini doğru olarak kullanabilir,



    SOSYAL GELİŞİMİ

    ¨ Üstüne dökmeden kaşıkla yemek yiyebilir,

    ¨ Güçlük çekmeden bardağı eline alır, içer ve yeniden yerine koyabilir,

    ¨ Şapkasını ve ayakkabısını giyebilir,

    ¨ Tuvalet gereksinimini uygun zamanda dile getirip haber verebilir,

    ¨ Evin içinde annesinin peşinde dolaşır ve eve ilişkin etkinlikleri oyunları aracılığıyla taklit eder,

    ¨ Aşırı duygulanma, yorgunluk ya da korku durumunda anne /babaya sıkıca sarılır,

    ¨ İsteklerinin anında yerine getirilmesini ister,

    ¨ Sahip olduğu şeyleri korur,

    ¨ 2,5 yaşına doğru çatal kullanmaya başlayabilir,

    ¨ Son derece canlı ve etkindir, yerinde duramaz, sürekli olarak hareket eder,engellendiğinde karşı çıkar,

    ¨ Çevredeki olası tehlikelere karşı duyarlı değildir,

    ¨ Engellendiğinde öfke nöbetleri geçirebilir,

    ¨ Rol ağırlıklı dramatik oyunlar oynar,


    BİLİŞSEL GELİŞİMİ

    ¨ Nesneleri tam olarak sembolize etmeye başlamıştır,

    ¨ Bir sembolle bu sembolün temsil ettiği nesne arasındaki ilişkiyi anlamaya başlamıştır,

    ¨ Bu yaştaki çocuğa göre hareket eden her şey canlıdır(animizim),


    3 YAŞ GELİŞİM SÜREÇLERİ


    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ


    MOTOR GELİŞİMİ

    ¨ Merdivenden yukarı ayak değiştirerek çıkar ve aşağı inerken her basamakta iki ayağını bitiştirir,

    ¨ Alt basamaklardan atlayabilir,

    ¨ Koşarken ve büyük oyuncakları iti çekerken önüne çıkan engelleri aşabilir, köşeleri dönebilir,

    ¨ Pedalları kullanarak üç tekerlekli bisiklete binebilir,

    ¨ Parmak ucunda durabilir ve yürüyebilir,

    ¨ Ayak bileklerini çapraz koyarak oturabilir,

    ¨ Her iki elini işbirliği içinde ustaca kullanabilir,

    ¨ 9 ve daha fazla küple kule yapabilir,

    ¨ İpliğe büyük tahta boncuklar dizebilir,

    ¨ Makas kullanabilir,

    ¨ Kalemi sık kullandığı eliyle başparmağı arasında ucuna yakın tutar ve el hareketlerine egemen bir biçimde ustaca kullanabilir,


    ALGISAL GELİŞİMİ


    ¨ Konuşurken ses tonunu duruma göre değiştirebilir,

    ¨ Adını, soyadını, cinsiyetini ve yaşını söyleyebilir,

    ¨ Öyküleri büyük bir dikkatle dinler,

    ¨ Bildiği birkaç çocuk şiirini ezbere okuyabilir,

    ¨ 10’a kadar ya da daha fazla ezbere sayabilir,

    ¨ ‘Ne’, ‘nerede’, ‘kimle’ başlayan pek çok soru sorar,


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ Cümleleri daha gramatik hale gelmiştir,

    ¨ 300 civarında kelime bilmekte ve kendi kendine uzun süren konuşmalar yapmaktadır,

    ¨ Yeni kelimelere karşı büyük bir istek ve ilgi duyar,

    ¨ ‘Ve’ kelimesini kullanmakta ve düşüncelerini ekleyebilmektedir,

    ¨ Zamir ve bazı basit edatları uygun biçimde kullanabilir,


    SOSYAL GELİŞİMİ

    ¨ Yemek yerken kaşık ve çatalı rahatça kullanabilir,

    ¨ Ellerini yıkayabilir ancak tam olarak kurutamaz,

    ¨ Pantolonunu ve şortunu indirebilir ve yeniden çekebilir ancak düğme ilikleme ve fermuar çekmede yardıma ihtiyaç duyar,

    ¨ Geceleri altını ıslatmaz,

    ¨ Çevresindekilere sevgi ve güvenle yaklaşır,

    ¨ Ev işleri, bahçe işleri, alış-veriş gibi etkinliklerde yetişkine yardımcı olmaktan çok hoşlanır,

    ¨ Çevreyi derli toplu tutmaya özen gösterir,

    ¨ Oyun sırasında kendi kendine konuşma giderek azalır ve yerini başkalarıyla konuşma alır,

    ¨ Başka çocuklarla uyum içinde oynayabilir,
     



  3. Cevap: Çocuk Gelişimi

    4 YAŞ GELİŞİM SÜREÇLERİ

    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ



    MOTOR GELİŞİMİ

    ¨ Ayak değiştirerek büyük bir rahatlıkla merdivenlerden inip çıkabilir,

    ¨ Beden hareketlerini istediği gibi ustalıkla yönlendirebilir,

    ¨ Merdivenlere ve ağaçlara tırmanabilir,

    ¨ Parmak ucunda durabilir, yürüyebilir ve koşabilir,

    ¨ Üç tekerlekli bisiklete binmede ustalaşmıştır,

    ¨ Dizlerini kırmadan yerdeki nesneleri alabilir,

    ¨ Topu atma, yakalama, zıplatma, tekmeyle vurma gibi becerileri içeren top oyunlarında ustalaşmıştır,

    ¨ Küçük tahta boncukları ipe dizebilir,

    ¨ Kalemi yetişkin gibi tutar ve başarıyla kullanır,


    ALGISAL GELİŞİMİ

    ¨ Yakın geçmişteki olayları, olup bitenler arasında ilişki kurarak anlatabilir,

    ¨ Ev adresini söyleyebilir,

    ¨ Nesneleri ismini söylediği nesneye dokunup nesne-sözcük arasında birebir eşleme yapabilir,

    ¨ Şakalardan, fıkralardan zevk alır, uygunsuz sözlerden, ifadelerden ve argodan hoşlanır,


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ Konuşması dilbilgisi kurallarına uyar ve tümüyle anlaşılabilir bir hale gelmiştir,

    ¨ ‘Neden?’, ‘ne zaman?’, ‘nasıl?’, ‘niçin?’, sorularıyla sözcüklerin anlamlarını ısrarla sorar,

    ¨ Uzun öyküleri dinler ve gerçekte var olanla düş ürününü zaman zaman karıştırarak anlatır,


    SOSYAL GELİŞİMİ

    ¨ Ellerini yıkar, kurular ve dişlerini fırçalayabilir,

    ¨ Genelde çok daha bağımsız ve oldukça inatçıdır;kendi isteğiyle hareket eder,

    ¨ İsteklerine karşı gelindiğinde, yetişkinlere uygunsuzca, kaba bir üslupla konuşabilir ve oyun arkadaşlarıyla kavga edebilir,

    ¨ Evin dışında işe yarar her türlü malzemeyle bir şeyler üretmeye, oluşturmaya çalışarak yaratıcılığını sergiler,

    ¨ Dramatik oyunu ve çeşitli giysiler giyip kılıktan kılığa girmeyi çok sever;sıklıkla bu oyunları oynamayı tercih eder,

    ¨ Paylaşma ve oyun sırasında sıra bekleme anlayışı gelişmiştir,

    ¨ Küçük kardeşlerine ilgi gösterir sevgiyle yaklaşır,


    5 YAŞ GELİŞİM SÜREÇLERİ


    MOTOR GELİŞİMİ
    ALGISAL GELİŞİMİ
    DİL GELİŞİMİ
    SOSYAL GELİŞİMİ
    BİLİŞSEL GELİŞİMİ



    MOTOR GELİŞİMİ

    ¨ İnce bir çizgi üstünde kolaylıkla yürüyebilir,

    ¨ Çevik bir biçimde parmak uçlarında koşabilir,

    ¨ Ayak değiştirerek sıçrayabilir,

    ¨ Hareketleri müziğin ritmine uygundur,

    ¨ Tek ayağı ile 2-3m öteye sıçrayabilir,

    ¨ Dizlerini bükmeden öne eğilip parmak uçlarına dokunabilir,

    ¨ Örneğe bakarak 6 küple 3 basamaklı merdiven yapabilir,

    ¨ Büyük gözlü iğnelere ipliği kendi başına geçirir ve gerçek anlamda (birkaç ilmik) dikiş dikebilir,

    ¨ Yazıp çizerken, resim yaparken, kalemleri ve boya fırçalarını ustaca kullanabilir,


    ALGISAL GELİŞİMİ

    ¨ Konuşması oldukça akıcıdır,dil bilgisi kurallarına uyan ifadeler içerir,

    ¨ Ezbere şiir okumaktan ya da çocuk şarkıları, çeşit çeşit tekerlemeler söylemekten hoşlanır,

    ¨ Kendine öykü okunması veya anlatılması çok hoşuna gider, sonradan kendi başına öyküyü tam ayrıntılarıyla oyununda canlandırır,

    ¨ Somut isimleri nesneyi kullanarak tanımlar,

    ¨ Şaka, fıkra, bilmece ve tekerleme gibi söz oyunlarından zevk alır,


    DİL GELİŞİMİ

    ¨ 5 yaşındaki çocuk hep konuşmak ister,

    ¨ Yetişkinler gibi uzun cümleler kurmaya çalışır,

    ¨ Bilgisini arttırmak için sorular sorar,

    ¨ Dil bilgisi kurallarına uygun konuşur,

    ¨ Her şeyin ‘neden’ ve ‘niçin’i ile ilgilenir,

    ¨ Söylemek istediğini dile getirmeden önce düşünür,sonra söyler,


    SOSYAL BECERİLERİ

    ¨ Ellerini, yüzünü yıkayıp kurulayabilir ama bedeninin diğer bölümlerini yıkarken yardıma ihtiyaç duyar,

    ¨ Genelde daha aklı başında ve bağımsızdır; daha kontrollü ve duyarlı bir yaklaşım içindedir,

    ¨ Kendi başına giyinip soyunabilir,

    ¨ Düzenli ve temiz olması gerektiğini kavrayabilir ancak yine de sürekli olarak anımsatılmalıdır,

    ¨ Grup oyunlarını tercih eder,

    ¨ Ev dışında daha mutlu olur,

    ¨ Arkadaşlarını kendi seçer,

    ¨ Yetişkinler ve kendinden büyükler yerine yaşıtlarıyla birlikte olmaktan hoşlanır,

    ¨ Saati ve saatin güniük programla ilişkisini anlayabilir,


    BİLİŞSEL GELİŞİMİ

    ¨ 2-7 yaşları arasındaki bu bilişsel gelişim evresindeki çocukların büyük bölümü ayrıntıları dikkate almadan genel olarak algılar ve ilişkisiz obje ve kavramları bütünleştirebilir,

    ¨ 5 yaş çocuğu her şey arasında her türlü ilişkiyi kurabilir,

    ¨ Parçayla bütünü aynı zamanda düşünemez,

    ¨ Zihinsel kıyaslama yapamazlar,

    ¨ Eylemlerinde, düşüncelerinde, bakış açılarında benmerkezlidir, Toplumsal yönelim tam biçimini ancak 7-8 yaşlarında alır,

    ¨ İşlem öncesi çocuk, başkalarının görüşüyle; dünyanın ne olduğunu düşünmez,

    ¨ Mantık henüz gelişmemiştir,

    ¨ Her şeyi kendine göre değerlendirdiği bu düşünce çağında çocuk ‘bazı’ ve ‘hepsi’ ayrımını yapamaz,