Çocuğunuzu Dinlemenin Yararları

'Bebek Bakımı' forumunda Blue tarafından 12 Mart 2009 tarihinde açılan konu


  1. Dinlenildigini anlayan çocuk konusmaya daha hevesli olur, sözel gelisimi daha hizlanir. Konusma yetenegi artar, kelime bilgisi gelisir, kendini daha iyi ifade etme becerisi kazanir.
    Herhangi bir sorunu var ise bunu davranisla göstermek yerine ( hirçinlik, aglamak, saldirganlik gibi) kelimelere dökerek rahatlar bu da hirçinlasmasini engeller.
    Anlasildigini hissetmek yetiskinlerde oldugu gibi cocukta da rahatlik ve huzur yaratir. Bu da onun kisisel ve sosyal gelisimine katkida bulunur, kendine güveni artar.
    Cocuk ile egitici (veya ebeveyn) arasinda yakinlik dogar, cocuk onlara danismayi ögrenir, aralarindaki diyalog zenginlesir.
    Söyledikleri dinlenen çocuk da ögretmenini dinlemeye baslar.


    ÇOCUĞU DİNLEMENİN YARARLARI

    -Çocuğun kelime dağarcığı zenginleşir. Konuşma yeteneği gelişir, kendi duygu ve düşüncelerini daha iyi ifade eder.

    -Çocuğun içine kapanması, ağlaması, saldırgan davranması yerine kendini sözle anlatarak rahatlamasını sağlar. Bu,çocuğun toplumsal yaşama uyumunu kolaylaştırır.

    -Doğru anlaşıldığını hisseden çocuk, kendini daha huzurlu ve rahat hisseder. Bunun sonucunda çocuğun kendine güveni artar. Duygusal ve sosyal yönden gelişmesini sağlar.

    -Başkaları tarafından dinlenen çocuk da başkalarını kolaylıkla dinler.

    -Aile içi ve diğer ilişki kurduğu insanlarla sağlıklı bir iletişim içine girmesini sağlar.

    Aşağıda etkili dinlemeye örnek verilmiştir.

    ÇOCUK: Okuldan nefret ediyorum. Keşke okula gitmek zorunda olmasaydım.

    YETİŞKİN: İşlerin yolunda gitmediği görülüyor. Başka şeyler yapmak istiyorsun.(Etkili dinleme, yerine koyma)

    ÇOCUK:
    Evet yapmamız gereken tüm ödevlerden nefret ediyorum.

    YETİŞKİN: Çok ödevin var ve bu seni yıldırıyor(Etkili dinleme, yerine koyma).

    ÇOCUK:
    Bunları niye yapmak zorunda olduğumuzu anlamıyorum.

    YETİŞKİN:
    Bu ödevi sevmiyorsun(ETKİLİ DİNLEME, YERİNE KOYMA)

    ÇOCUK: Sözlülerden hoşlanmıyorum,nasıl oluyor da yazılı yapmıyorlar?

    YETİŞKİN: Grup önünde konuşmaktansa yazmayı tercih ediyorsun(ETKİLİ DİNLEME,YERİNE KOYMA)

    ÇOCUK:
    Ben...ben;sınıf önünde konuşamıyorum.

    YETİŞKİN: Kendini rahat hissetmediğin bir şeyi yapmaktansa, yazmayı tercih ediyorsun(ETKİLİ DİNLEME,YERİNE KOYMA)

    ÇOCUK: Evet,çünkü grup önünde ne zaman konuşsam rezil oluyorum.

    YETİŞKİN: Sana yardım etmek için ne yapabilirim?

    ÇOCUK: Belki ödevimi dinleyebilirsin.


    ÇOCUK: Barış Manço ölmemiştir,ölemez.

    YETİŞKİN: Onu çok seviyorsun,öldüğünü kabul etmek sana zor geliyor(ETKİLİ DİNLEME,YERİNE KOYMA)

    ÇOCUK: Evet.

    ÇOCUK: Okula gitmek istemiyorum.

    YETİŞKİN: Okulla ilgili bazı sıkıntıların var(ETKİLİ DİNLEME,YERİNE KOYMA)

    ÇOCUK: Öğretmen birkaç çocuğu sınıfta azarlıyor

    YETİŞKİN: Neler oluyor anlatır mısın?

    ÇOCUK: Yanımdaki arkadaşım yaramazlık yapıyordu,öğretmen bana bağırdı.

    YETİŞKİN: Haksızlığa uğradın çünkü sen yaramazlık yapmamıştın(ETKİLİ DİNLEME,YERİNE KOYMA)

    ÇOCUK:
    Evet.


    Bazen çocuklar korku, kaygı kızgınlık gibi duygularını ifade edemezler. Bu durumlarda çocuğa yardımcı olmak için şunlar yapılabilir:

    1-Söylenenleri iyice anlamaya çalışıp,söylediklerini kısaca tekrar edebiliriz.

    ÖRNEK: ‘Ayşe çok kötü bir çocuk,bebeğimi aldı vermiyor’

    (Ne ayıp kardeş kardeş oynamıyor musunuz? Yerine)

    Duyduğunuzu tekrar etme:

    ‘Demek Ayşe bebeğini aldı ,vermiyor’

    ‘Evet beni kızdırıyor...’ Diye devam eder.

    ÖRNEK: ’Matematik dersini hiç anlamıyorum..’

    (Biraz daha dikkat edersen anlarsın’ veya ’Sınıfta bir arkadaşına sor anlatsın’ yerine)

    Duyduğunuzu tekrar etme:

    ‘Matematik dersi sana zor geliyor’

    ‘Evet öğretmen de bana taktı’ diye devam eder.

    Duyguları tekrar etmenin yararları nelerdir?

    -Söylenenlerin aynen duyulduğunu, yanlış anlaşılmadığını kanıtlar.

    -Soruna çözüm getirmez, ama çocuğun sorun üzerinde daha çok düşünmesini ve çözüm bulmasını sağlar.

    -Asıl sorunun ne olduğunu ortaya çıkarır.(matematik dersi örneği )

    -Konuşan kişi duyulduğunu hissederek daha çok konuşur.

    2-Konuşan kişinin duygularını dile getirebiliriz. Burada Ayşe örneğini verecek olursak;

    "Ayşe çok kötü çocuk, bebeğimi aldı vermiyor"

    ELİF ne hissediyor?: KIZGINLIK, ÖFKE

    CEVAP: "Bu seni kızdırıyor" olabilir

    Çocukla iletişimde,duyguların dile getirilmesi onu rahatlatır ve anlaşıldığını hissetmesini sağlar. Böylece yoğun duygularını davranışa yöneltmez.

    İLETİŞİMDE İFADE HATALARI

    SEN DİLİ: anne- baba ve çocuk arasındaki anlaşmazlıklar,çocuğun yaptığı olumsuz davranışlar sonucu oluşur. Çocuğun olumsuz davranışları ya da sözleri anne-baba da hoşnutsuzluk,kızgınlık gibi duygular yaratabilir. Bu duygular karşısında tepkilerini genellikle aniden ve sözel olarak şöyle ifade ederler!’Ne laf anlamaz çocuksun’,’Sana bin kere tembih ettim’,’Neden dikkat etmiyorsun’,gibi. Buradaki ifade tarzı çocuğa yönelik SEN mesajı,sen kelimesi, sen-dilidir. Bu ifade fiziksel cezalardan daha olumsuz etki yapar. Sen dili kızgınlığın gerçek nedenini açıklamaz. Bu nedenle çocuk anne babasının neden kızdığını anlayamaz. Ancak çocuk,’Benim annem her şeye kızar’ der.Sen dili ile gönderilen kızgınlık ifadeleri, davranışa değil, kişiye yönelik açık saldırıdır. Kızgınlığın kişiye yönelik olması çocuğu sarsar,gücendirir, kızdırır, onun karşılık vermesine yol açar. Zamanla çocuk içine kapanır iletişimini keser. Çocuk sevilmediğini düşünebilir. Onuru kırılan çocuk, "Ama siz de hatalı davranıyorsunuz" diyerek karşılık vermeye başlar. Böylece genç de kızgınlık duygularını sen dili ile ifade etmeyi öğrenir. Bu durumda anne-babalar çocuğa daha fazla ceza vermeye başlarlar.

    BEN DİLİ: Ben dili, anne-babanın olumsuz davranış sırasında yaşamakta olduğu olumsuz etki ve duyguları açıklayan dürüst ve sorumlu bir kızgınlık ifadesidir.

    ÖRNEK: ‘Oooo, buyurun içeri girin lütfen’ yerine’ Geldiğine çok sevindim,gelmekle beni çok mutlu ettin’ şeklinde bir ben dili mesajı bizde daha sıcak bir duygu uyandırır.

    ÖRNEK: Ziyaretine gitmediğimiz bir büyüğümüz ’Şimdiki nesil artık böyle ,büyüklerini asla umursamazlar,ne zamandır ziyaretime gelmiyorsunuz,biliyor musun?’gibi suçlayıcı sen dili yerine “Uzun zamandır seni görmediğim için seni özlemiştim,seni gördüğüme sevindim keşke sık sık gelebilsen!” gibi gerçek duyguları anlatan bir ben dili mesajı bizi o anda savunmaya geçmekten alıkoyduğu gibi ziyaretlerimizi daha sık ve daha istekli yapmamızı sağlar.Ben dili ile konuşmak duygu ve düşünceleri anında ilettiği için kullanan kişiyi rahatlatır

    .ÖRNEK: Neden böyle yaptın? Yerine

    “Bu davranışına çok üzüldüm”(kızgınlık ve öfke gibi birikimleri önler). Duyguların açıklanması çok önemlidir Çünkü düşünceler, zevkler değişse de duygular aynıdır. Çocukların duyguları daha yoğun olduğundan,duyguların ifade edilmesi onların, durumu daha iyi anlayabilmelerine,kendilerini anne veya babanın yerine koymalarına ve onlardaki etkiyi farkederek davranışlarını onlar için değiştirmek isterler. Böylece çocuk olumsuz davranışını anne-babaya yardımcı olmak için değiştirebilir

    Alıntı .
     



  2. Cevap: Çocuğunuzu Dinlemenin Yararları

    Ebeveynler için yararlı bir paylaşım.Teşekkürler Blue Abla.:f40: