Çocuğunuz sizden habersiz cüzdandan para alırsa

'Hastalıklar' forumunda Yasemin tarafından 13 Mart 2011 tarihinde açılan konu


  1. Çocuk sizden habersiz cüzdandan para alıyorsa


    Ortaokul ve lise çağındaki çocuğunuz sizden habersiz cüzdandan para alıyorsa bunun sebeplerini bulmalısınız. İzinsiz para alma, sevgisizlikten ya da öz denetim eksikliğinden kaynaklanabilir. Ortaokul veya lise çağındaki gençlerin anne babalarının cüzdanından para almaları, ailelerin önemli şikayetlerinden biri. Anne babanın, yakınların parasını, eşyalarını izinsiz almak şeklinde başlayan davranışlar gittikçe yerleşerek çalma alışkanlığı haline gelebilir. İki türlü izinsiz para veya eşya alma davranışı vardır: Birinci türü kleptomani adı verilip daha çok sevgi, ilgi eksikliği ve kişilik bozukluğundan kaynaklanıp profesyonel yardımla düzelebilmektedir.

    İkinci tip izinsiz para alma davranışı, çocukluk ve ergenlikte çeşitli sebeplere bağlı olarak görülüp kaybolabilmektedir:

    1. Çocuk anne babasının parasını kendi parası gibi görmektedir. Ayrıca alması kolay olduğu için özdenetim zor olmaktadır. Anne baba tarafından fark edilmeme ihtimali de kuvvetlidir. Bu tür sorunları olan çocuk ve gençler yaptıklarının yanlış olduğunu bilseler de bir an önüne geçemediklerini, tekrar yerine de koyamadıklarını söylüyorlar.

    2. Yeterli harçlık verilmemesi veya anne babanın çocuğun ihtiyaçlarını kendileri karşılayıp çocuğa arkadaşlarından az para vermesi daha fazla para alma isteğine yol açabilir. Bilhassa ilkokul döneminde anne baba çocuğun ihtiyaçlarını kendileri marketten aldıklarında veya beslenmeyi hazırlayıp koyduklarında çocuğa normal olarak belli bir miktar harçlık verirler. Çocuk aşırıya kaçmadan arkadaşlarına yakın bir harçlığa sahip olup mümkünse bazı alışverişleri kendisi yapabilmelidir. Para harcarken tercih yapması çocuğun çok yönlü gelişimine katkıda bulunur.

    3. Çocuk veya gencin kendisini arkadaşlarıyla kıyaslaması ve daha fazla giyecek veya eşyaya sahip olma isteği izinsiz para almasına sebep olabilir. Oturulan çevre ve arkadaş çevresinin, ailenin sosyo-ekonomik statüsünün üstünde olması veya anne babanın tasarrufta aşırı davranması da probleme yol açmaktadır. Bununla beraber ailelerinin varlıkları yeterli olduğu ve uygun şekilde harcama yaptığı halde bazı gençler arkadaşlarının aileleri kadar markalı giyecekler almadıklarından dolayı başka problemlerin ve gelişimsel faktörlerin birleşmesiyle bu tür eğilimler içinde olabilmektedir. Bunda arkadaşlarını örnek alması etkili olmaktadır.

    Çözüm için bütün kötü alışkanlıkların küçük ölçüde başlayıp gittikçe arttığını anlatmak büyük suçlar işleyen kimselerin hayatlarından örnekler vermek, başkalarının eşyalarını paralarını izinsiz almanın hem karşı tarafa hem de kişinin kendisine vereceği zararları anlatıp helal yemenin, kullanmanın önemini hikayelerle, güzel örneklerle kavratmak gerekir. Sahip olduğuyla yetinmeyi öğretmek çok önemlidir. Bu kavramlar erken yaşlarda kazandırılabilse de zararın neresinden dönülürse kârdır. Gencin kendisinden aşağıdakilere bakmayı öğrenmesi için zor durumda olan yardıma muhtaç kişiler birlikte ziyaret edilip yardım götürülebilir.

    Özgüveni eksik çocukların maddi harcamalarla dikkat çekmeye çalıştıkları bilinmektedir. Bu sebeple çocuğun kendine güveninin artmasına özen gösterilmeli, hoşlanacağı sorumluluklar verilmelidir. Çocuğun hem mantığına hem ruhuna hitap etmelidir. Çocuğa belli bir miktar harçlık verilmeli ve bu harçlık konusunda çocukla anlaşılmalıdır.

    Aile toplantıları ile çocuk ve gençlere anlayacakları dilde bütçe planlarını gelecekleri hakkında ne gibi tasarruflarda bulunulduğu vb. anlatmak, yaşlarına göre bütçe hakkında fikirlerini almak bu tür davranışları engellemektedir. Örnek olarak anne baba markalı giyeceklere karşı bir tutum içinde olsa da birkaç kaliteli eşya hakkında çocukla anlaşarak dengeyi sağlayabilirler. Meselenin özünü kavrayan çocuk ve gençler kalite ile markanın ayrı olduğunu anlayarak böyle bir talepte bulunmayacaktır.

    Eğer çocuk veya genç izinsiz para alma gibi bir hata yaptıysa çocukla konuşulmalı, sebepler incelenmelidir. Hatasını anlayıp bir daha yapmayacağını söyledikten sonra, anne baba ona hâlâ güvendiğini söylemeli; fakat bu güvenin tam yerleşmesinin onun elinde olduğunu da hissettirmeli, ikinci bir hata yapmadan yaşanmış bu tatsız olayı hatırlatmamaya çalışmalıdır. Bununla beraber fark ettirmeden dikkatle gözlemeli, evdeki para ve kıymetli eşyaların hesabı ve yeri iyi bilinmelidir.

    Stres ortamı bu tür problemleri artırır. Anne baba çocukla birlikte daha fazla vakit geçirmeli onun iç dünyasına inmeli, onu daha fazla anlamaya çalışmalıdır. Ailesiyle, bilhassa babalarıyla daha sık beraber olan kendilerine zaman ayrıldığını görüp mutlu olan çocuk ve gençlerin bu tür problemlerinden kurtulduğuna dair örnekler çoktur. Aile bu tür yöntemlerle çocuğun izinsiz para alma davranışının önüne geçemiyorsa ağır cezalara başvurmaktan kaçınmalı, profesyonel yardım almalıdır.