Canlilarin Ortak Özellikleri

'Ders notları' forumunda ZeuS tarafından 21 Haziran 2011 tarihinde açılan konu


  1. Çevremizdeki varlıklar, canlı ve cansızlar olarak iki grupta incelenebilir.
    Bütün canlı varlıklarda bulunan özelliklere canlıların ortak özellikleri denir. Bu özellikler 8 grupta incelenir:

    Canlilarin Ortak Özellikleri

    1. Canlılar hücrelerden oluşur.
    2. Canlılar beslenir.
    3. Canlılar solunum yapar.
    4. Canlılar boşaltım yapar.
    5. Canlılar hareket eder.
    6. Canlılar büyür ve gelişir.
    7. Canlılar uyarıcılara tepki gösterir (irkilir).
    8. Canlılar ürer.

    HÜCRE

    Tüm canlılar hücre veya hücrelerden oluşmuştur.

    ADAPTASYON

    Bugün dünyada yaşayan tüm canlılar yaşadıkları çevreye uyum göstermişlerdir. Canlıların sahip oldukları kalıtsal özelliklerden dolayı bir çevrede yaşama şansına sahip olmalarına uyum veya ADAPTASYON denir. Ortam şartlarında bir değişiklik olduğu zaman bu yeni değişikliğe uyum gösteren canlılar yaşama şansı kazanırlar ve o çevreye adapte olurlar.

    BESLENME

    Tüm canlılar besine ihtiyaç duyarlar. Hücre yapısı, enerji üretimi gibi tüm yaşamsal olaylar için gerekli olan besin maddelerinin bir yolla sağlanmasına BESLENME denir.

    HAREKET VE İRKİLME

    Tüm canlılar iç ve dış çevrelerinden gelen uyartılardan etkilenirler. Buna irkilme denir. Uyartılara karşı tepki göstermeye ise hareket denir. Bitkide yönelme yani tropizma ve büyüme şeklinde olan hareket, hayvanlarda yer değiştirme şeklinde olur. Bazı ilkel tek hücreli bitkilerde yer değiştirebilirler.

    MTABOLİZMA

    Tüm canlılarda metabolizma olayları görülür. metabolizma olayları hücre içinde gerçekleşir. Canlılardaki metabolizma olayları genel anlamda iki çeşittir. Bunlar anabolizma ve katabolizma olaylarıdır. Canlıda gerçekleşen bu olayların tamamına metabolizma denir.


    ŞEKİL

    Tüm canlıların özel bir iç ve dış yapıları vardır. Bu yapı bozulursa canlı ölür. Canlılar evrimleşerek daha kompleks bir şekil ve yapıya kavuşurlar.

    DNA VE ENZİMLER

    Tüm canlı hücrelerin içerisinde metbolizma olaylarını yöneten DNA ile met@bolizma olaylarını düzenleyen enzimler bulunur. DNA kendini eşleyerek eşini hücre bölünmesiyle yeni hücreye vererek kalıtımıda sağlar. DNA yönetim ve kalıtım görevini bu olaylarda görevli enzimlerin yapımını sağlayarak yerine getirir. DNA ilgili enzimlerin üretmi için RNA ve ribozomları kullanır. Bu yüzden tüm hücrelerde DNA, RNA, ribozom ve enzimler vardır.

    ÜREME

    Tüm canlılar soylarını devam ettirmek için kendilerine benzer canlılar oluştururlar. Bazı canlılar eşeysiz üremeyle çoğalırlar.

    HÜCRE BÖLÜNMESİ

    Tüm canlılar hücre bölünmesi sonucu oluşurlar. Mitoz ve mayoz hücre bölünmesi şeklinde iki çeşit hücre bölünmesi vardır. Mitoz hücre bölünmesi tüm canlılarda görülür. Mitoz bölünme tek hücreli canlılarda üremeyi sağlarken, çok hücrelilerde vücut büyümesini sağlar. Eşeyli üreyen canlılarda mayoz hücre bölünmeside görülür.

    SOLUNUM

    Tüm canlılar met@bolizma olaylarını gerçekleştirmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar.Tüm canlıların met@bolizma olaylarında kullandığı enerji ATP enerjisidir. Bütün canlılar organik besinleri parçalayarak ATP ye çevirirler. Organik besindeki kimyasal enerjinin ATP ye çevrilmesine solunum denir. Bazı canlılar solunum sırasında oksijen kullanırken bazıları kullanmaz.